III KKN 506/00

POSTANOWIENIE Z DNIA 4 LUTEGO 2003 R. III KKN 506/00 Wykorzystanie pustego opakowania – jeśli nie jest to opakowanie oryginalne, zastrzeżone dla konkretnego produktu lub przez konkretnego producenta, przez innego producenta, po uprzednim oznaczeniu opakowa- nia jego własnym znakiem towarowym, nie narusza zakazu zawartego w art. 306 k.k. Przewodniczący: sędzia SN A. Konopka. Sędziowie SN: J. Szewczyk, E. Strużyna (sprawozdawca). Prokurator Prokuratury Krajowej: W. Smardzewski. Sąd Najwyższy w sprawie Wiesława R. i innych, oskarżonych z art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 306 k.k., po rozpoznaniu w Izbie Karnej na rozpra- wie w dniu 4 lutego 2003 r., kasacji wniesionej przez oskarżyciela posiłko- wego od wyroku Sądu Okręgowego w S. z dnia 27 czerwca 2000 r., utrzy- mującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego w A. z dnia 25 listopada 1999 r., o d d a l i ł kasację, a kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego ob- ciąża oskarżyciela posiłkowego. 2 Z u z a s a d n i e n i a : Wiesław R. i Marek Stanisław T. oskarżeni zostali o to, że w dniu 11 grudnia 1998 r. w A., działając wspólnie i w porozumieniu, jako współwła- ściciele spółki cywilnej „WiM Ślusarstwo Produkcyjne”, w zamiarze usunię- cia znaków identyfikacyjnych firmy „Gaspol” posiadali w zakładzie tej spółki 54 sztuki butli gazowych koloru niebieskiego z zastrzeżonymi znakami to- warowymi tej firmy, w celu ich przemalowania na kolor szary i naniesienia na tych butlach logo firmy „Saga”, lecz zamierzonego celu nie osiągnęli, gdyż przedmiotowe butle zostały zabezpieczone przez Policję, to jest o po- pełnienie przestępstwa określonego w art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 306 k.k., natomiast Andrzej M., Zygmunt Józef S., Jarosław Edward S., Romuald P., Wiktor Gr. i Mirosław S. o to, że w okresie od lipca do dnia 11 grudnia 1998 r., działając wspólnie i w porozumieniu jako wspólnicy firmy „Saga”, w za- miarze usunięcia znaków identyfikacyjnych firmy „Gaspol” dostarczyli do firmy „WiM Ślusarstwo Produkcyjne” w A. matrycę ze znakiem firmy „Saga” oraz 55 sztuk butli gazowych koloru niebieskiego ze znakiem towarowym firmy „Gaspol”, w tym 50 butli dostarczonych w dniu 10 grudnia 1998 r. po- chodziło ze spółki z o.o. „Saga” Białystok – Rozlewnia Gazu, w celu ich przemalowania na kolor szary z logo firmy „Saga” i nabicia na kołnierzach butli znaku firmy „Saga”, czego już dokonano na 5 butlach, nie nastąpiło natomiast przemalowanie, gdyż butle zostały zabezpieczone przez Policję, to jest o popełnienie przestępstwa określonego w art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 306 k.k. Sąd Rejonowy w A., wyrokiem z dnia 25 listopada 1999 r., uniewinnił oskarżonych od popełnienia zarzucanych im czynów. Sąd Okręgowy w S., po rozpoznaniu sprawy z powodu apelacji wnie- sionej przez oskarżyciela posiłkowego – ”Gaspol” S.A. w W., wyrokiem z dnia 27 czerwca 2000 r. zaskarżony wyrok utrzymał w mocy. 3 Kasację od wyroku Sądu Okręgowego wniósł oskarżyciel posiłkowy – „Gaspol” S.A. w W. Pełnomocnik oskarżyciela posiłkowego zarzucając: - „rażące naruszenie prawa materialnego mające istotny wpływ na treść orzeczenia, a mianowicie art. 306 k.k.,polegające na wyrażeniu poglądu, iż przedmiotem ochrony tego przepisu jest prawidłowość obrotu gospo- darczego jedynie z punktu widzenia konsumenta, dla którego zagroże- niem są działania podważające wiarygodność oznaczeń na towarach, a fałszowanie oznaczeń towarów powoduje, że nabywca działa w błędzie, w sytuacji, gdy przedmiotem z art. 306 k.k. może być każdy, bowiem przepis ten ma charakter powszechny i przestępstwem jest usuwanie, podrabianie oraz przerabianie znaków towarowych (...). wniósł o uchylenie wyroku Sądu Okręgowego i utrzymanego nim w mocy wyroku Sądu Rejonowego w A. oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji. Prokurator Okręgowy w S., w odpowiedzi na kasację, wniósł o jej od- dalenie. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Kasacja nie jest zasadna. Analiza akt sprawy nie potwierdziła bowiem podniesionych w kasacji zarzutów wydania zaskarżonego orzeczenia z ra- żącą obrazą prawa. Niesłuszny jest w szczególności zarzut rażącego naruszenia przez orzekające w sprawie Sądy prawa materialnego, a mianowicie art. 306 k.k. – przez błędną jego wykładnię. Nie jest bowiem prawdą, że o merytorycz- nym rozstrzygnięciu sprawy zdecydował pogląd, iż przedmiotem ochrony powołanego przepisu jest „prawidłowość obrotu gospodarczego jedynie z punktu widzenia konsumenta”. Sformułowanie tego rodzaju zarzutu może wywoływać oczywiście błędne wrażenie, że za podstawę orzeczenia przy- 4 jęto pogląd, iż omawiany przepis nie chroni interesów właściciela znaku identyfikacyjnego. Tymczasem treść uzasadnienia wyroku zarówno Sądu pierwszej in- stancji, jak i uzasadnienia wyroku Sądu odwoławczego absolutnie do takiej konstatacji nie prowadzi. Z treści uzasadnień wydanych w sprawie wyro- ków wynika natomiast, że podstawą orzeczenia uniewinniającego jest przekonanie orzekających Sądów, iż w sprawie nie miało miejsca usiłowa- nie ani usunięcia, ani podrobienia, ani przerobienia znaku identyfikacyjne- go „towaru lub urządzenia”, jak wymaga tego przepis art. 306 k.k. Doszło natomiast do usiłowania usunięcia oznaczeń towaru pochodzącego z firmy poprzedniego producenta, znajdujących się na pustych opakowaniach (nie zawierających już tego produktu, którego oznaczenia znajdowały się nadal na pustych opakowaniach) i naniesienia na nie znaków firmowych innego producenta, który zamierzał umieścić w tych opakowaniach własny towar. Nie może być skutecznie kwestionowany fakt, że w niniejszej sprawie świadectwo ochronne znaku towarowego „Gaspolu” nie dotyczyło typo- wych butli przeznaczonych do wypełniania ich gazem, o pojemności 11 kg (butli na propan- butan techniczny), ale towaru w postaci gazu, w przypad- ku, gdy butle zawierały gaz, którego produkcją (lub dystrybucją) zajmował się „Gaspol”. Wypełnienie znamion przestępstwa określonego w art. 306 k.k. ma miejsce m.in. w przypadku usunięcia znaku identyfikacyjnego producenta z opakowania zawierającego umieszczony tam towar (produkt) własny tego producenta i np. umieszczenia na opakowaniu zawierającym ten towar znaku identyfikacyjnego innego producenta (innej firmy). W realiach niniej- szej sprawy o usiłowaniu popełnienia przestępstwa określonego w art. 306 k.k. można byłoby mówić zatem wówczas, gdyby usiłowano usunąć znak identyfikacyjny „Gaspolu” z butli wypełnionej gazem właśnie przez „Ga- spol”, np. w celu umieszczenia na niej znaku identyfikacyjnego innej firmy 5 (np. „Saga”), stwarzając w ten sposób wrażenie, że właśnie ta inna firma (np. „Saga”) jest producentem, dystrybutorem itp. znajdującego się w butli gazu, wyprodukowanego faktycznie przez „Gaspol”. Wykorzystanie puste- go opakowania – jeżeli nie jest to opakowanie oryginalne, zastrzeżone dla konkretnego produktu lub przez konkretnego producenta, a więc samo sta- nowiące znak towarowy identyfikujący konkretny produkt lub producenta - oznaczonego znakiem producenta, którego towaru (produktu) opakowanie to już nie zawiera, przez innego producenta, po uprzednim oznaczeniu opakowania jego własnym znakiem towarowym nie narusza zakazu zawar- tego w art. 306 k.k. W tym miejscu można zauważyć, że w sprawie nie ustalono, że butle zabezpieczone w pomieszczeniach firmy „MiW Ślusarstwo Produkcyjne” pochodziły z przestępstwa. Z ustaleń Sądu orzekającego merytorycznie wynika, że mogły znaleźć się w jednostkach firmy „Saga” na skutek wymia- ny – tzn. oddania w danym punkcie obrotu gazem pustej butli jako opako- wania tzw. zwrotnego, w momencie zakupu gazu w butli o identycznej po- jemności. Ustalenie to nie zostało w dotychczasowym postępowaniu pod- ważone. Należy ponadto stwierdzić, że także opakowanie może stanowić za- równo „towar”, jak i „urządzenie” w rozumieniu przepisu art. 306 k.k. Puste butle można więc wprawdzie zakwalifikować zarówno jako „towar”, jak i „urządzenie” (np. do przechowywania gazu), ale wyłącznie z uwagi na ochronę interesów ich producenta. W takim wypadku, w ujęciu art. 306 k.k., ochronie podlegałby znak producenta tych butli, a więc np. Fabryki Pro- dukcji Butli „Cyltec-Mielec” Sp. z o.o. Zawarty w treści art. 306 k.k. zakaz podejmowania wymienionych w tym przepisie czynności odnosiłby się wówczas do tzw. tabliczki znamionowej lub innego oznaczenia producenta butli. 6 Słuszna jest zatem uwaga prokuratora, zawarta w odpowiedzi na ka- sację, że pretensje „Gaspolu” w niniejszej sprawie, dotyczące wykorzysty- wania pustych opakowań (butli) oznaczonych ich znakiem firmowym przez inną firmę, zapewne konkurencyjną, mogą być ewentualnie oceniane jedy- nie z punktu widzenia zasad uczciwej konkurencji, a więc w świetle ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji )...).