III KK 99/12

POSTANOWIENIE  Z  DNIA  29  MAJA  2012  R. 
III  KK  99/12 
 
Kontrola dopuszczalności kasacji musi być realizowana w sposób 
rzeczywisty, a zatem poprzez ustalenie, czy kasacja oparta jest na zarzucie 
określonym przez przepisy prawa procesowego (art. 523 § 1 i  4 k.p.k.), a 
nie na zarzucie skonstruowanym w sposób instrumentalny, jedynie dla 
zachowania pozorów dopuszczalności kasacji. 
 
Przewodniczący: sędzia SN B. Skoczkowska. 
 
Sąd Najwyższy w sprawie Witolda P. skazanego z art. 226 § 1 k.k., po 
rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu, w dniu 29 maja 2012 r., z 
urzędu w przedmiocie dopuszczalności kasacji na podstawie art. 531 § 1 
k.p.k. w zw. z art. 530 § 2 k.p.k. i w zw. z art. 429 § 1 k.p.k. oraz art. 624 
k.p.k. w zw. z art. 518 k.p.k. 
 
postanowił kasację obrońcy skazanego p o z o s t a w i ć  bez rozpoznania 
(...). 
 
U Z A S A D N I E N I E  
 
Wyrokiem z dnia 10 czerwca 2011 r., Sąd Rejonowy w L., skazał 
Witolda P. za przestępstwo popełnione w dniu 1 listopada 2009 r., 
kwalifikowane z art. 226 § 1 k.k. na karę miesiąca pozbawienia wolności. 
Na skutek apelacji oskarżonego Sąd Okręgowy w L. wyrokiem z dnia 
26 października 2011 r., zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że 
wykonanie orzeczonej kary warunkowo zawiesił na okres 2 lat, a na 

 
2 
podstawie art. 71 § 1 k.k. orzekł grzywnę w wysokości 30 stawek 
dziennych, ustalając wysokość jednej stawki na 30 zł.; w pozostałym 
zakresie wyrok ten został utrzymany w mocy. 
Kasację od tego wyroku złożył obrońca z urzędu skazanego. 
Zaskarżając wyrok w całości, zarzucił mu rażącą obrazę przepisu art. 17 § 
1 pkt 11 k.p.k., mającą istotny wpływ na treść wyroku poprzez przyjęcie, iż 
oskarżony Witold P. dokonał czynu zarzuconego aktem oskarżenia, 
podczas gdy jego zdaniem, nie zostały zrealizowane przesłanki 
odpowiedzialności za czyn określony dyspozycją art. 226 § 1 k.k. wobec 
zmiany brzmienia przepisu art. 226 k.k. na skutek orzeczenia Trybunału 
Konstytucyjnego sformułowanego w wyroku z dnia 11 października 2006 r., 
P 3/06, OTK-A 2006, nr 9, poz. 121 i postępowanie wobec skazanego nie 
było dopuszczalne. Podnosząc tak ujęty zarzut, autor kasacji wniósł o 
uchylenie obu wyroków i uniewinnienie oskarżonego od czynu, za który 
został skazany, z uwagi na przekonanie skazanego o oczywistej 
niesłuszności skazania go za czyn zarzucony aktem oskarżenia. 
W odpowiedzi na kasację prokurator Prokuratury Okręgowej wniósł o 
pozostawienie kasacji bez rozpoznania jako niedopuszczalnej z mocy 
ustawy. 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje. 
Stanowisko prokuratora zawarte w odpowiedzi na kasację jest trafne. 
Obowiązujące 
przepisy 
Kodeksu 
postępowania 
karnego 
zawierają 
ograniczenie dla stron (nie dotyczy to tzw. podmiotów określonych w art. 
521 k.p.k.) w możliwości skorzystania z prawa do wniesienia kasacji w 
sytuacji, gdy została orzeczona kara pozbawienia wolności, której 
wykonanie zostało warunkowo zawieszone (art. 523 § 2 i 4 k.p.k.). W takim 
bowiem przypadku strona może wnieść kasację tylko wtedy, gdy zarzut 
kasacji dotyczy uchybienia wymienionego w art. 439 k.p.k. (art. 523 § 4 
k.p.k.). W niniejszej sprawie autor kasacji wprawdzie powołuje się na 

 
3 
przepis art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k., a rażącą obrazę prawa upatruje w 
naruszeniu normy art. 17 § 1 pkt 11 k.p.k., ale zarówno sama treść zarzutu, 
jak i argumentacja zawarta w uzasadnieniu kasacji nie pozostawiają 
wątpliwości, że w kasacji sformułowano zarzut obrazy prawa materialnego, 
tj. art. 226 § 1 k.k. Skoro bowiem w kasacji wskazuje się na to, że skazany 
nie 
dopuścił 
się 
czynu 
publicznie 
i 
przywołuje 
wyrok 
Trybunał 
Konstytucyjnego w sprawie P 3/06, a także wyrok Sądu Najwyższego z 
dnia 9 lutego 2010 r., II KK 176/09, OSNKW 2010, z. 7, poz. 61, by 
wykazać, że zachowanie skazanego nie nosiło znamienia publiczności, to 
doszło 
do 
oczywistej 
niesłuszności 
skazania. 
W 
kontekście 
tak 
sformułowanego powodu wniesienia kasacji zrozumiały jest wniosek 
końcowy kasacji, w którym ujęto żądanie uniewinnienia oskarżonego. 
Tymczasem, w przypadku uznania, że w sprawie zaistniało uchybienie, 
które winno być kwalifikowane z art. 439 § 1 k.p.k., to jedynym żądaniem 
kasacji winno być uchylenie zaskarżonego kasacją wyroku i przekazanie 
sprawy do ponownego rozpoznania lub umorzenie postepowania. Analiza 
kasacji wniesionej w niniejszej sprawie dowodzi bezspornie, że powołanie 
się na przepis art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k. oraz art. 17 § 1 pkt 11 k.p.k. nastąpiło 
tylko po to, aby obejść ograniczenie, o którym mowa w art. 523 § 2 k.p.k. 
Przecież nawet, gdyby założyć, że w przypisanym skazanemu zachowaniu 
brak jest ustawowych znamion przestępstwa, to nie zachodzi okoliczność 
wyłączająca ściganie i skutkująca umorzeniem postępowania (art. 17 § 1 
k.p.k.), ale powinno nastąpić uniewinnienie takiego oskarżonego od 
zarzucanego mu czynu (art. 414 § 1 k.p.k.). Jest również niesporne, że 
kontrola dopuszczalności kasacji musi być realizowana w sposób 
rzeczywisty, a zatem poprzez ustalenie, czy kasacja oparta jest na zarzucie 
dopuszczonym przez przepisy prawa procesowego w sposób materialny 
(art. 523 § 1 i § 4 k.p.k.), a nie formalny, w celu obejścia takich ograniczeń 
ustawowych. W tym ostatnim wypadku tylko formuła wskazanych przepisów 

 
4 
mieści się w ramach dopuszczalności kasacji, zaś samo uchybienie 
wskazane w kasacji nie uzasadnia żądną miarą oparcia się na tych 
przepisach (por. np. postanowienia SN: z dnia 18 stycznia 2007 r., II KK 
361/06, LEX nr 459491; z dnia 21 października 2008 r., III KK 303/08, LEX 
nr 464497; z dnia 18 grudnia 2008 r., V KK 268/08, LEX nr 485032). Skoro 
zatem istotą kasacji wniesionej przez obrońcę z urzędu jest niewyczerpanie 
przez skazanego znamion ustawowych typu przestępstwa z art. 226 § 1 
k.k., to treścią kasacji jest obraza prawa materialnego, a taka kasacja jest 
niedopuszczalna z uwagi na unormowanie zawarte w przepisie art. 523 § 2 
k.p.k. 
Z takim zarzutem kasacji może oczywiście wystąpić na rzecz 
skazanego podmiot wymieniony w art. 521 § 1 k.p.k., albowiem w stosunku 
do tych podmiotów przepis art. 523 § 2 k.p.k. nie ma zastosowania. 
Na marginesie tej kwestii podkreślić trzeba, że rzeczą obrońcy z 
urzędu wyznaczonego w trybie z art. 84 § 3 k.p.k. jest prawna ocena, czy 
istnieje rzeczywiście podstawa do wniesienia kasacji, a nie wypełnianie 
„życzeń” skazanego, co zdaje się wynikać z treści kasacji. W tym zakresie 
powinien obrońca dostrzec zarówno to, że zachowanie skazanego miało 
miejsce już po zmianie treści art. 226 § 1 k.k., jak i to, że przywołany wyrok 
SN z dnia 9 lutego 2010 r. (II KK 176/09) wydany został w innym stanie 
prawnym (art. 226 § 1 k.k. przed zmianą ustaloną ustawą z dnia 9 maja 
2008 r. o zmianie ustawy – Kodeks karny, Dz. U. Nr 122, poz. 782), a 
ponadto, iż w orzecznictwie Sądu Najwyższego dominuje inna linia 
dotycząca kwestii znamienia „publiczności” zachowania sprawcy czynu z 
art. 226 § 1 k.k. (por. wyroki SN: z dnia 25 października 2011 r., II KK 
84/11, OSNKW 2011, z. 12, poz.109; z dnia 8 listopada 2011 r., II KK 
93/11, LEX nr 1108452; z dnia 12 stycznia 2012 r., II KK 215/11, LEX nr 
1108461). 
Z tych powodów orzeczono jak w postanowieniu.