III KK 95/25

Sąd Najwyższy2026-01-08
SNKarnepostępowanie karneWysokanajwyższy
sąd najwyższykasacjawyłączenie sędziegokrajowa rada sądownictwakonstytucyjnośćpraworządnośćkpk

Podsumowanie

Sąd Najwyższy wyłączył sędziego SN Antoniego Bojańczyka od udziału w sprawie kasacyjnej z uwagi na jego powołanie w składzie ukształtowanym przez ustawę z 2017 r. o KRS, co stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą.

Obrońca oskarżonego J.P. złożył wniosek o wyłączenie sędziego SN Antoniego Bojańczyka od udziału w rozpoznaniu kasacji. Uzasadnienie wniosku opierało się na sposobie powołania sędziego, wynikającym z rekomendacji Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r. Sąd Najwyższy uznał wniosek za zasadny, powołując się na uchwałę połączonych izb SN z dnia 23 stycznia 2020 r. (sygn. akt BSA I-4110-1/20), która stanowi, że nienależyta obsada sądu zachodzi również wtedy, gdy w składzie sądu bierze udział osoba powołana na urząd sędziego SN na wniosek KRS ukształtowanej w trybie tej ustawy.

Do Sądu Najwyższego wpłynęła kasacja obrońcy skazanego J. P. od wyroku Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z dnia 11 lipca 2024 r. (sygn. akt II AKa 75/24), zmieniającego wyrok Sądu Okręgowego w Szczecinie z dnia 28 grudnia 2023 r. (sygn. akt III K 153/23). Po powiadomieniu stron o składzie Sądu Najwyższego, oskarżony złożył wniosek o wyłączenie od udziału w sprawie sędziego SN Antoniego Bojańczyka. Obrońca uzasadnił wniosek okolicznościami związanymi z powołaniem sędziego w następstwie rekomendacji Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r. Sąd Najwyższy, rozpoznając wniosek na posiedzeniu w dniu 8 stycznia 2026 r., uznał go za zasadny. Sąd odwołał się do uchwały składu połączonych Izb SN z dnia 23 stycznia 2020 r. (sygn. akt BSA I-4110-1/20), zgodnie z którą nienależyta obsada sądu zachodzi także wtedy, gdy w składzie sądu bierze udział osoba powołana na urząd sędziego SN na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. Uchwała ta ma moc wiążącą dla wszystkich składów Sądu Najwyższego. W związku z tym, postępowanie prowadzone z udziałem sędziego Antoniego Bojańczyka byłoby obciążone wadą traktowaną jako bezwzględna przyczyna odwoławcza z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k., czego Sąd Najwyższy nie mógł dopuścić.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, sędzia taki podlega wyłączeniu.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołał się na uchwałę połączonych Izb SN z dnia 23 stycznia 2020 r. (sygn. akt BSA I-4110-1/20), która stanowi, że nienależyta obsada sądu zachodzi również wtedy, gdy w składzie sądu bierze udział osoba powołana na urząd sędziego SN na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. Taka sytuacja stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

wyłączenie sędziego

Strona wygrywająca

oskarżony J. P.

Strony

NazwaTypRola
J. P.osoba_fizycznaoskarżony
Antoni Bojańczykosoba_fizycznasędzia

Przepisy (4)

Główne

k.p.k. art. 41 § §1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 42 § §1

Kodeks postępowania karnego

Pomocnicze

k.p.k. art. 439 § §1 pkt 2

Kodeks postępowania karnego

Nienależyta obsada sądu zachodzi także wtedy, gdy w składzie sądu bierze udział osoba powołana na urząd sędziego Sądu Najwyższego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r.

Ustawa o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sędzia SN A. Bojańczyk został powołany na urząd w następstwie rekomendacji Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r., co stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.

Godne uwagi sformułowania

nienależyta obsada sądu w rozumieniu art. 439§1 pkt 2 k.p.k. zachodzi także wtedy, gdy w składzie sądu bierze udział osoba powołana na urząd sędziego Sądu Najwyższego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017r. postępowanie prowadzone przez Sąd Najwyższy w składzie z udziałem wskazanego Sędziego, byłoby obciążone wadą traktowaną na gruncie wykładni przyjętej w wyżej wskazanej uchwale, jako bezwzględna przyczyna odwoławcza z art. 439§1 pkt 2 k.p.k.

Skład orzekający

Jerzy Grubba

przewodniczący

Antoni Bojańczyk

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie wniosków o wyłączenie sędziego SN powołanego na podstawie przepisów o Krajowej Radzie Sądownictwa z 2017 r."

Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie sędziów Sądu Najwyższego powołanych w określonym trybie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 8/10

Sprawa dotyczy fundamentalnych kwestii praworządności i niezależności sądownictwa, a konkretnie sposobu powoływania sędziów Sądu Najwyższego, co ma szerokie znaczenie społeczne i polityczne.

Sąd Najwyższy wyłącza sędziego z powodu sposobu powołania przez kontrowersyjną KRS.

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

SN
III KK 95/25
POSTANOWIENIE
Dnia 8 stycznia 2026 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Jerzy Grubba
w sprawie wniosku obrońcy oskarżonego
J. P.
o wyłączenie sędziego SN Antoniego Bojańczyka od udziału w sprawie,
której przedmiotem jest rozpoznanie kasacji
od wyroku Sądu Apelacyjnego w Szczecinie
z dnia 11 lipca 2024r. w sprawie o sygn. akt II AKa 75/24
zmieniającego wyrok Sądu Okręgowego w Szczecinie
z dnia 28 grudnia 2023r. o sygn. akt III K 153/23
po rozpoznaniu w Izbie Karnej
na posiedzeniu w dniu 8 stycznia 2026r.
na podstawie art. 41§1 k.p.k. i art. 42§1 k.p.k.
postanowił:
wyłączyć sędziego Sądu Najwyższego Antoniego Bojańczyka
od udziału w sprawie rozpoznania kasacji wniesionej przez obrońcę oskarżonego J. P., a prowadzonej w Sądzie Najwyższym pod sygn. akt III KK 95/25.
UZASADNIENIE
Do Sądu Najwyższego wpłynęła kasacja obrońcy skazanego J. P.
od
wyroku Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z dnia 11 lipca 2024r. w sprawie o sygn. akt II AKa 75/24 zmieniającego wyrok Sądu Okręgowego w Szczecinie z dnia 28 grudnia 2023r. o sygn. akt III K 153/23.
Po powiadomieniu stron o składzie Sądu Najwyższego, oskarżony złożył wniosek o wyłączenie od udziału w niniejszej sprawie m. in. sędziego Sądu Najwyższego
Antoniego Bojańczyka
.
Uzasadniając wniosek obrońca odwołał się przede wszystkim do okoliczności związanych z powołaniem wskazanego Sędziego w następstwie rekomendacji udzielonej przez tzw. Krajową Radę Sądownictwa w składzie, który został ukształtowany ustawą z dnia 8 grudnia 2017r. (Dz. U. z 2018r., poz. 3).
Sąd Najwyższy zważył co następuje:
Złożony przez skazanego wniosek o wyłączenie od udziału w rozpoznaniu sprawy zawisłej w Sądzie Najwyższym Sędziego SN
Antoniego Bojańczyka
jest zasadny.
Rozważania w niniejszej sprawie w istocie ograniczyć należy do stwierdzenia, że zgodnie z pkt 1 uchwały składu połączonych Izb: Cywilnej, Karnej oraz Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020r., sygn. akt BSA I-4110-1/20 „
nienależyta obsada sądu w rozumieniu art. 439§1 pkt 2 k.p.k. zachodzi także wtedy, gdy w składzie sądu bierze udział osoba powołana na urząd sędziego Sądu Najwyższego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2018r., poz. 3)
”.
Uchwała ta w swej treści stanowi zasadę wiążącą wszystkie składy Sądu Najwyższego (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 16 września 2021r., I KZ 29/21, OSNK 2021, z. 10, poz. 41).
Wyżej wskazana okoliczność czyni koniecznym uznanie za zasadny złożony przez obronę wniosek, gdyż
postępowanie prowadzone przez Sąd Najwyższy w składzie z udziałem wskazanego Sędziego, byłoby obciążone wadą traktowaną na gruncie wykładni przyjętej
w wyżej wskazanej uchwale, jako bezwzględna przyczyna odwoławcza z art. 439§1 pkt 2 k.p.k. Z oczywistych względów do takich sytuacji dopuszczać nie można.
Kierując się przedstawionymi względami, Sąd Najwyższy orzekł jak na wstępie.
[J.J.]
[a.ł]
Jerzy Grubba
‎

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę