Orzeczenie · 2013-08-08

III KK 94/13

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2013-08-08
SNKarneprawo karne materialneŚrednianajwyższy
kasacjaciąg przestępstwart. 91 k.k.dopuszczalność kasacjiSąd Najwyższyprawo karnepostępowanie karne

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację wniesioną przez obrońcę skazanego A.G. od wyroku Sądu Apelacyjnego, który utrzymał w mocy wyrok Sądu Okręgowego skazujący A.G. za czyny kwalifikowane z art. 270 § 1 k.k. i in. oraz z art. 286 § 1 k.k. i in. Obrońca zarzucił rażące naruszenie prawa, w szczególności wadliwe zastosowanie art. 91 § 1 k.k. poprzez przyjęcie, że czyny stanowiły ciąg przestępstw popełnionych w krótkich odstępach czasu, co miało prowadzić do nadzwyczajnego obostrzenia kary. Podniesiono również zarzut naruszenia przepisów procesowych przez Sąd Apelacyjny, który nie odniósł się do tej kwestii. Sąd Najwyższy, działając na podstawie art. 531 § 1 k.p.k. w zw. z art. 530 § 2 k.p.k., postanowił pozostawić kasację bez rozpoznania. Uzasadniono to tym, że kasacja była niedopuszczalna z mocy ustawy (art. 425 § 3 k.p.k.), ponieważ jej uwzględnienie nie prowadziłoby do poprawy sytuacji prawnej skazanego. Sąd wskazał, że sądy orzekające nie skorzystały z możliwości zaostrzenia kary z uwagi na ciąg przestępstw, a odstąpienie od tej konstrukcji mogłoby skutkować wymierzeniem większej liczby kar jednostkowych, co pogorszyłoby sytuację skazanego. Wobec tego zarzut naruszenia przepisów procesowych stał się bezprzedmiotowy. Skazany został obciążony kosztami postępowania kasacyjnego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Dopuszczalność kasacji w sprawach karnych, ocena gravamen, wpływ wadliwego zastosowania przepisów prawa karnego materialnego na sytuację skazanego.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej i faktycznej, gdzie uwzględnienie kasacji nie poprawia sytuacji skazanego.

Zagadnienia prawne (2)

Czy kasacja wniesiona przez obrońcę skazanego jest dopuszczalna, jeśli jej uwzględnienie nie prowadzi do poprawy sytuacji prawnej skazanego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, kasacja jest niedopuszczalna, jeśli nie narusza praw skazanego lub nie szkodzi jego interesom.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że uwzględnienie zarzutu dotyczącego konstrukcji ciągu przestępstw nie poprawiłoby sytuacji skazanego, a mogłoby ją pogorszyć, prowadząc do wymierzenia większej liczby kar jednostkowych. Dlatego kasacja została pozostawiona bez rozpoznania jako niedopuszczalna.

Czy wadliwe zastosowanie art. 91 § 1 k.k. (ciąg przestępstw) stanowi rażące naruszenie prawa, jeśli nie prowadzi do surowszej kary?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli wadliwe zastosowanie przepisu nie prowadzi do surowszej odpowiedzialności lub nie szkodzi interesom skazanego, nie stanowi to podstawy do uwzględnienia kasacji.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy stwierdził, że sądy nie skorzystały z możliwości zaostrzenia kary z powodu ciągu przestępstw, a hipotetyczne odstąpienie od tej konstrukcji mogłoby pogorszyć sytuację skazanego. Dlatego zarzut ten nie mógł stanowić podstawy do uwzględnienia kasacji.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Kasację pozostawiono bez rozpoznania

Strony

NazwaTypRola
A. G.osoba_fizycznaskazany

Przepisy (15)

Główne

k.p.k. art. 531 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 530 § 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 429 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 425 § 3

Kodeks postępowania karnego

Kasacja jest niedopuszczalna, jeżeli odwołujący się nie skarży rozstrzygnięcia lub ustalenia naruszającego prawa skazanego lub szkodzącego jego interesom.

Pomocnicze

k.k. art. 270 § 1

Kodeks karny

k.k. art. 272

Kodeks karny

k.k. art. 273

Kodeks karny

k.k. art. 11 § 2

Kodeks karny

k.k. art. 12

Kodeks karny

k.k. art. 286 § 1

Kodeks karny

k.k. art. 91 § 1

Kodeks karny

k.p.k. art. 433 § 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 457 § 3

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 636 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 637 § 1

Kodeks postępowania karnego

Argumenty

Odrzucone argumenty

Zarzut wadliwego zastosowania art. 91 § 1 k.k. (ciąg przestępstw) z uwagi na brak popełnienia czynów w krótkich odstępach czasu. • Zarzut naruszenia przepisów procesowych (art. 433 § 2 k.p.k. i art. 457 § 3 k.p.k.) przez Sąd Apelacyjny za nieodniesienie się do kwestii ciągu przestępstw.

Godne uwagi sformułowania

kasację należało pozostawić bez rozpoznania, bowiem po myśli art. 530 § 2 k.p.k. w Sądzie odwoławczym powinno zostać wydane zarządzenie odmawiające jej przyjęcia • kasacja nie jest dopuszczalna, skoro analiza okoliczności sprawy prowadzi do wniosku, iż odwołujący się nie skarży rozstrzygnięcia lub ustalenia naruszającego prawa skazanego lub szkodzącego jego interesom • konsekwencją ciągu przestępstw jest wymierzenie kary z nadzwyczajnym jej obostrzeniem • ustawa jedynie dopuszcza taką możliwość, z której w odniesieniu do A. G. Sąd nie skorzystał • oceny gravamen należy dokonywać z uwzględnieniem całej regulacji prawnej dotyczącej sytuacji skazanego, a nie tylko z punktu widzenia ustawowych zagrożeń • hipotetyczne uwzględnienie kasacji nie stwarzałoby perspektywy poprawienia sytuacji skazanego, w porównaniu do sytuacji aktualnie istniejącej. Prowadziłoby do wymierzenia mu nie czterech, tak jak obecnie, ale dziesięciu kar jednostkowych (...). W tym stanie rzeczy nie widać, by odstąpienie od konstrukcji ciągu przestępstw mogło prowadzić do polepszenia sytuacji skazanego; wypada raczej przyjąć, że jego sytuacja stałaby się mniej korzystna.

Skład orzekający

Zbigniew Puszkarski

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Dopuszczalność kasacji w sprawach karnych, ocena gravamen, wpływ wadliwego zastosowania przepisów prawa karnego materialnego na sytuację skazanego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej i faktycznej, gdzie uwzględnienie kasacji nie poprawia sytuacji skazanego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy kwestii proceduralnych związanych z dopuszczalnością kasacji, co jest istotne dla prawników karnistów, ale może być mniej interesujące dla szerszej publiczności.

Kiedy kasacja nie jest opłacalna? Sąd Najwyższy wyjaśnia zasady dopuszczalności środka zaskarżenia.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt III KK 94/13
POSTANOWIENIE
Dnia 8 sierpnia 2013 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Zbigniew Puszkarski
w sprawie
A. G.
‎
skazanego z art. 270 § 1 k.k. i in.
na posiedzeniu w Izbie Karnej
‎
w dniu 8 sierpnia 2013 r.,
‎
w przedmiocie dopuszczalności, ewentualnie rozpoznania kasacji wniesionej przez obrońcę skazanego od wyroku Sądu Apelacyjnego w […]
‎
z dnia 24 maja 2012 r., utrzymującego w mocy wyrok Sądu Okręgowego w G.
‎
z dnia 22 czerwca 2011 r.,
na podstawie art. 531 § 1 k.p.k. w zw. z art. 530 § 2 k.p.k. postanowił:
1. kasację pozostawić bez rozpoznania;
2. obciążyć skazanego kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego.
UZASADNIENIE
Sąd Okręgowy w G. wyrokiem z dnia 22 czerwca 2011 r., skazał
A. G.
za 3 czyny zakwalifikowane z art. 270 § 1 k.k. w zb. z art. 272 k.k. w zb. z art. 273 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. w zw. z art. 12 k.k. i przyjmując, że stanowią one ciąg przestępstw wymierzył mu karę 2 lat i 4 miesięcy pozbawienia wolności oraz karę grzywny w wysokości 150 stawek dziennych po 40 zł każda. Nadto skazał w/w oskarżonego za 2 czyny z art. 286 § 1 k.k. w zb. z art. 273 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. i przyjmując, że stanowią one ciąg przestępstw wymierzył mu karę 2 lat pozbawienia wolności oraz karę grzywny w wysokości 150 stawek dziennych po 40 zł każda. Jako kary łączne wymierzył karę 3 lat i 4 miesięcy pozbawienia wolności oraz karę grzywny w wysokości 200 stawek dziennych po 40 zł każda.
Wyrok ten został utrzymany w mocy przez Sąd Apelacyjnego wyrokiem z dnia 24 maja 2012 r., przy uznaniu apelacji wniesionej przez obrońcę oskarżonego za oczywiście bezzasadną.
Kasację od prawomocnego wyroku Sądu odwoławczego wniósł obrońca aktualnie skazanego
A. G.
zarzucając „rażące naruszenie prawa, które mogło mieć istotny wpływ na treść zaskarżonego wyroku, polegające na wadliwym zastosowaniu art. 91 § 1 k.k. i przyjęciu, że skazany dopuścił się zarzucanych aktem oskarżenia czynów w warunkach ciągu przestępstw, mimo że przestępstwa nie były popełnione, zgodnie z ustawowym wymogiem –
w krótkich odstępach czasu
”.
Już w uzasadnieniu kasacji skarżący nadto zwrócił uwagę, że chociaż powyższy zarzut, niepodniesiony w apelacji, został przedstawiony na rozprawie apelacyjnej, to Sąd odwoławczy w ogóle się do niego nie odniósł, przez co naruszył przepisy art. 433 § 2 k.p.k. i art. 457 § 3 k.p.k. Odnośnie do przyjęcia przez sądy orzekające konstrukcji ciągu przestępstw obrońca stwierdził, że zaistniałe uchybienie „jest tym bardziej istotne, że konsekwencją ciągu przestępstw jest wymierzenie kary z nadzwyczajnym jej obostrzeniem, w granicach do górnej granicy ustawowego zagrożenia przewidzianego w przepisie, którego znamiona każde z przestępstw wyczerpuje, zwiększonego o połowę. Niesłuszne zastosowanie w kwalifikacji prawnej czynu przepisu narażającego skazanego na surowszą odpowiedzialność, stanowi więc rażące naruszenie (zabrakło słowa: prawa – uwaga SN), które mogło mieć istotny wpływ na treść orzeczenia”.
W konkluzji obrońca domagał się uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy Sądowi odwoławczemu do ponownego rozpoznania.
W odpowiedzi na kasację prokurator Prokuratury Apelacyjnej wniósł o jej oddalenie jako oczywiście bezzasadnej.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 531 § 1 k.p.k. kasację należało pozostawić bez rozpoznania, bowiem po myśli art. 530 § 2 k.p.k. w Sądzie odwoławczym powinno zostać wydane zarządzenie odmawiające jej przyjęcia, z powołaniem jako podstawy prawnej tej decyzji art. 429 § 1 k.p.k. Przepis ten nakazuje odmówić przyjęcia środka odwoławczego, jeżeli został wniesiony po terminie lub przez osobę nieuprawnioną albo jest niedopuszczalny z mocy ustawy. Właśnie ten ostatni przypadek zachodzi w przedmiotowej sprawie, mianowicie kasacja nie jest dopuszczalna, skoro analiza okoliczności sprawy prowadzi do wniosku, iż odwołujący się nie skarży rozstrzygnięcia lub ustalenia naruszającego prawa skazanego lub szkodzącego jego interesom (art. 425 § 3 k.p.k.).
W przytoczonym fragmencie kasacji jej autor, nie deklarując tego wprost, starał się wykazać istnienie
gravamen,
jednak uczynił to w sposób nieprzekonujący. W pierwszej części wypowiedzi błędnie twierdził, że
konsekwencją ciągu przestępstw jest wymierzenie kary z nadzwyczajnym jej obostrzeniem. W rzeczywistości ustawa jedynie dopuszcza taką możliwość, z której w odniesieniu do
A. G. Sąd nie skorzystał
.
W dalszej części wypowiedzi obrońca wspomniał, już poprawnie, o zastosowaniu przepisu narażającego skazanego na surowszą odpowiedzialność, jednak ta okoliczność samoistnie nie świadczy o dopuszczalności kasacji. Jest bowiem istotne, że oceny
gravamen
należy dokonywać z uwzględnieniem całej regulacji prawnej dotyczącej sytuacji skazanego, a nie tylko z punktu widzenia ustawowych zagrożeń (zob. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 1 lutego 2006 r., II KK 127/05, LEX nr 173663). Rozpatrując sytuację prawną
A. G. w pierwszej kolejności należy zauważyć, że wypowiadając się w kwestii wymiaru kary, sądy orzekające nie potraktowały jako okoliczności przemawiającej za jej zaostrzeniem faktu, iż skazany popełnił ciąg (ciągi) przestępstw. W takim razie trzeba stwierdzić, że hipotetyczne uwzględnienie kasacji nie stwarzałoby perspektywy poprawienia sytuacji skazanego, w porównaniu do sytuacji aktualnie istniejącej. Prowadziłoby do wymierzenia mu nie czterech, tak jak obecnie, ale dziesięciu kar jednostkowych (chodzi o kary pozbawienia wolności oraz kary grzywny) oraz, tak jak obecnie, kar łącznych pozbawienia wolności i grzywny. W tym stanie rzeczy nie widać, by odstąpienie od konstrukcji ciągu przestępstw mogło prowadzić do polepszenia sytuacji skazanego; wypada raczej przyjąć, że jego sytuacja stałaby się mniej korzystna.
Wobec stwierdzenia tej okoliczności, bezprzedmiotowy stał się drugi, ujęty w uzasadnieniu kasacji zarzut naruszenia przez Sąd Apelacyjny przepisów art. 433 § 2 k.p.k. i art. 457 § 3 k.p.k. w wyniku pominięcia zagadnienia prawidłowości zastosowania przez Sąd pierwszej instancji prawnej konstrukcji ciągu przestępstw.
Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy pozostawił kasację bez rozpoznania, rozstrzygając o kosztach sądowych postępowania kasacyjnego zgodnie z art. 636 § 1 i art. 637 § 1 k.p.k.