III KK 91/25

Sąd Najwyższy2025-10-29
SNKarneprzestępstwa przeciwko środowiskuŚrednianajwyższy
ochrona środowiskaprzestępstwokasacjanawiązkaodpadyoponyprawo karneSąd Najwyższy

Podsumowanie

Sąd Najwyższy uchylił wyrok Sądu Rejonowego w części dotyczącej braku rozstrzygnięcia o nawiążce na rzecz Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej, przekazując sprawę do ponownego rozpoznania.

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację Prokuratora Generalnego dotyczącą wyroku Sądu Rejonowego w Słubicach, który skazał K.M. i D.L. za przestępstwo przeciwko środowisku polegające na nielegalnym przywozie opon z Niemiec. Sąd Rejonowy wymierzył kary pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem, ale zaniechał orzeczenia obligatoryjnej nawiązki na rzecz Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej. Sąd Najwyższy uznał kasację za zasadną, stwierdzając rażące naruszenie art. 47 § 2 k.k., i uchylił zaskarżony wyrok w tej części, przekazując sprawę do ponownego rozpoznania.

Sąd Najwyższy w Izbie Karnej rozpoznał kasację Prokuratora Generalnego wniesioną na niekorzyść skazanych K.M. i D.L. od wyroku Sądu Rejonowego w Słubicach z dnia 8 sierpnia 2024 r. (sygn. akt II K 268/24). Sąd Rejonowy uznał oskarżonych za winnych popełnienia umyślnego przestępstwa przeciwko środowisku z art. 183 § 4 k.k. w zw. z art. 12 § 1 k.k., polegającego na nielegalnym przywiezieniu z Niemiec do Polski około 4800 sztuk zużytych opon samochodowych. Wymierzono im kary po 10 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem na okres próby 3 lat oraz orzeczono podanie wyroku do publicznej wiadomości. Wyrok ten uprawomocnił się z dniem 15 sierpnia 2024 r. Kasacja Prokuratora Generalnego dotyczyła braku rozstrzygnięcia o obligatoryjnej nawiążce na rzecz Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej, co stanowiło zarzut rażącego naruszenia art. 47 § 2 k.k. Sąd Najwyższy uznał kasację za zasadną, stwierdzając, że zaniechanie orzeczenia nawiązki w wysokości od 10 000 zł do 10 000 000 zł, wynikające z art. 47 § 2 k.k., stanowiło obligatoryjny środek karny, którego pominięcie miało istotny wpływ na treść wyroku. W związku z tym Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok w części dotyczącej braku rozstrzygnięcia o nawiążce i przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu w Słubicach do ponownego rozpoznania.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, zaniechanie orzeczenia obligatoryjnej nawiązki na podstawie art. 47 § 2 k.k. stanowi rażące naruszenie prawa materialnego.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wskazał, że przepis art. 47 § 2 k.k. nakłada na sąd obowiązek orzeczenia nawiązki w przypadku skazania za umyślne przestępstwo przeciwko środowisku. Użycie zwrotu 'sąd orzeka' przesądza o obligatoryjnym charakterze tego środka. Pominięcie nawiązki miało istotny wpływ na treść wyroku, naruszając cele prewencyjne i kompensacyjne prawa karnego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie i przekazanie do ponownego rozpoznania

Strona wygrywająca

Prokurator Generalny

Strony

NazwaTypRola
K.M.osoba_fizycznaoskarżony
D. L.osoba_fizycznaoskarżony
Prokurator Generalnyorgan_państwowywnioskodawca kasacji
Prokuratura Krajowaorgan_państwowyprokurator

Przepisy (3)

Główne

k.k. art. 183 § § 4

Kodeks karny

k.k. art. 47 § § 2

Kodeks karny

Przepis ten nakłada na sąd obowiązek orzeczenia nawiązki na rzecz Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w wysokości od 10 000 zł do 10 000 000 zł w razie skazania za umyślne przestępstwo przeciwko środowisku. Użycie zwrotu 'sąd orzeka' przesądza o obligatoryjnym charakterze tego środka.

Pomocnicze

k.k. art. 12 § § 1

Kodeks karny

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zaniechanie orzeczenia obligatoryjnej nawiązki na podstawie art. 47 § 2 k.k. stanowi rażące naruszenie prawa materialnego, które miało istotny wpływ na treść wyroku.

Godne uwagi sformułowania

Użycie w przepisie zwrotu 'sąd orzeka' jednoznacznie przesądza o obligatoryjnym charakterze tego środka. Uchybienie to miało istotny wpływ na treść wyroku, ponieważ skutkowało nieuzasadnionym i niesłusznym zaniechaniem zastosowania represji karnej wobec oskarżonych, co narusza cele prewencyjne i kompensacyjne przepisów prawa karnego chroniących środowisko.

Skład orzekający

Włodzimierz Wróbel

przewodniczący, sprawozdawca

Andrzej Stępka

członek

Eugeniusz Wildowicz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja obligatoryjności nawiązki na rzecz NFOŚiGW w sprawach o przestępstwa przeciwko środowisku."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnego przepisu (art. 47 § 2 k.k.) i stanu faktycznego związanego z nielegalnym przywozem odpadów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy przestępstwa przeciwko środowisku i podkreśla znaczenie obligatoryjnych środków karnych, co może być interesujące dla prawników specjalizujących się w prawie karnym i ochrony środowiska.

Nawiązka za opony: Sąd Najwyższy przypomina o obowiązkach w ochronie środowiska.

Sektor

ochrona środowiska

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

SN
III KK 91/25
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 29 października 2025 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Włodzimierz Wróbel (przewodniczący, sprawozdawca)
‎
SSN Andrzej Stępka
‎
SSN Eugeniusz Wildowicz
Protokolant Agnieszka Murzynowska
przy udziale prokuratora Prokuratury Krajowej Roberta Tarsalewskiego,
‎
w sprawie
K.M. i D. L.
skazanych z art. 183 § 4 k.k. i in.
‎
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na rozprawie
‎
w dniu 29 października 2025 r.,
‎
kasacji, wniesionej przez Prokuratora Generalnego na niekorzyść skazanych
‎
od wyroku Sądu Rejonowego w Słubicach
‎
z dnia 8 sierpnia 2024 r., sygn. akt II K 268/24,
uchyla zaskarżony wyrok w zakresie braku rozstrzygnięcia
w przedmiocie nawiązki z art. 47 § 2 k.k. i przekazuje sprawę
Sądowi Rejonowemu w Słubicach do ponownego
rozpoznania.
[J.J.]
Andrzej Stępka                   Włodzimierz Wróbel               Eugeniusz Wildowicz
UZASADNIENIE
Wyrokiem Sądu Rejonowego w Słubicach z dnia 8 sierpnia 2024 r. (sygn. akt II K 268/24) K.M. i D.L. zostali uznani za winnych popełnienia umyślnego przestępstwa przeciwko środowisku z art. 183 § 4 k.k. w zw. z art. 12 § 1 k.k., polegającego na nielegalnym przywiezieniu z Niemiec do Polski ok. 4800 sztuk zużytych opon samochodowych. Sąd wymierzył oskarżonym kary po 10 miesięcy pozbawienia wolności, których wykonanie warunkowo zawiesił na okres próby 3 lat. Orzeczono również podanie wyroku do publicznej wiadomości. Powyższy wyrok, nie zaskarżony przez żadną ze stron, uprawomocnił się z dniem 15 sierpnia 2024 r.
Kasację od tego prawomocnego wyroku wniósł Prokurator Generalny na niekorzyść oskarżonych, zaskarżając go w części dotyczącej braku orzeczenia o obligatoryjnej nawiązce, zarzucając rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisu prawa karnego materialnego, a mianowicie art. 47 § 2 k.k.
Prokurator Generalny wniósł o uchylenie wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu w Słubicach do ponownego rozpoznania.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Kasacja okazała się zasadna z uwagi na stwierdzenie rażącego naruszenia prawa materialnego — art. 47 § 2 k.k.
Wada zaskarżonego wyroku polegała na tym, że Sąd Rejonowy, uznając oskarżonych za winnych umyślnego przestępstwa przeciwko środowisku (znajdującego się w Rozdziale XXII k.k.), zaniechał nałożenia obligatoryjnego środka karnego. Zgodnie z art. 47 § 2 k.k., obowiązującym w dacie popełnienia czynu i orzekania, w razie skazania za umyślne przestępstwo przeciwko środowisku, sąd orzeka nawiązkę na rzecz Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w wysokości od 10 000 zł do 10 000 000 zł. Użycie w przepisie zwrotu "sąd orzeka" jednoznacznie przesądza o obligatoryjnym charakterze tego środka.
Sąd Rejonowy był zatem zobowiązany do nałożenia tej nawiązki, a jej pominięcie stanowiło bezpośrednie naruszenie prawa materialnego. Uchybienie to miało istotny wpływ na treść wyroku, ponieważ skutkowało nieuzasadnionym i niesłusznym zaniechaniem zastosowania represji karnej wobec oskarżonych, co narusza cele prewencyjne i kompensacyjne przepisów prawa karnego chroniących środowisko.
Z tych względów Sąd Najwyższy, akceptując zarzut Prokuratora Generalnego, uchylił wyrok w zaskarżonej części i przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu w Słubicach do ponownego rozpoznania w celu orzeczenia obligatoryjnej nawiązki.
Andrzej Stępka      Włodzimierz Wróbel     Eugeniusz Wildowicz
[WB]
[a.ł]

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę