III KK 86/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał kasację Prokuratora Generalnego wniesioną na niekorzyść oskarżonego P.C., który został skazany wyrokiem Sądu Rejonowego w Skarżysku-Kamiennej za usiłowanie popełnienia przestępstw seksualnych na szkodę małoletnich (art. 13 § 2 k.k. w zw. z art. 200 § 3 k.k. i art. 200a § 1 k.k.). Kasacja zarzucała rażące naruszenie przepisów prawa procesowego (art. 387 § 1-3 k.p.k.) i prawa materialnego (art. 41 § 1a zd. 2 k.k.). Głównym zarzutem było to, że sąd pierwszej instancji uwzględnił wniosek oskarżonego o wydanie wyroku skazującego bez rozprawy, mimo iż wniosek ten nie zawierał postulatu orzeczenia obligatoryjnego środka karnego w postaci zakazu zajmowania stanowisk związanych z wychowaniem, edukacją lub opieką nad dziećmi. Sąd Najwyższy przyznał rację skarżącemu, wskazując, że zgodnie z art. 41 § 1a k.k., orzeczenie takiego zakazu jest obligatoryjne w przypadku skazania za przestępstwo przeciwko wolności seksualnej lub obyczajności na szkodę małoletniego, niezależnie od wymierzonej kary czy formy popełnienia czynu (nawet usiłowania nieudolnego). Sąd podkreślił, że wniosek o skazanie bez rozprawy jest niepodzielną całością, a brak zgody na orzeczenie obligatoryjnego środka karnego uniemożliwia jego uwzględnienie. W związku z tym, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania, zobowiązując go do prawidłowej kontroli wniosku i wydania orzeczenia zgodnego z prawem.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaNaruszenie przepisów dotyczących wniosku o skazanie bez rozprawy (art. 387 k.p.k.) oraz obligatoryjności orzekania środka karnego z art. 41 § 1a k.k. w sprawach o przestępstwa przeciwko wolności seksualnej lub obyczajności na szkodę małoletniego.
Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej związanej z wnioskiem o skazanie bez rozprawy i obligatoryjnym środkiem karnym.
Zagadnienia prawne (2)
Czy sąd pierwszej instancji prawidłowo uwzględnił wniosek oskarżonego o wydanie wyroku skazującego bez rozprawy, jeśli wniosek ten nie obejmował orzeczenia obligatoryjnego środka karnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd pierwszej instancji nieprawidłowo uwzględnił wniosek, ponieważ zaniechanie orzeczenia obligatoryjnego środka karnego stanowi rażące naruszenie prawa.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał, że wniosek o skazanie bez rozprawy jest niepodzielną całością. Jeśli nie zawiera on postulatu orzeczenia obligatoryjnego środka karnego, sąd nie może go uwzględnić. Zaniechanie orzeczenia środka karnego z art. 41 § 1a k.k. w przypadku skazania za przestępstwo przeciwko wolności seksualnej na szkodę małoletniego jest obligatoryjne.
Czy obligatoryjny środek karny z art. 41 § 1a k.k. podlega orzeczeniu w przypadku skazania za usiłowanie popełnienia przestępstwa przeciwko wolności seksualnej na szkodę małoletniego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, orzeczenie środka karnego jest obligatoryjne w każdym przypadku skazania za przestępstwo przeciwko wolności seksualnej lub obyczajności na szkodę małoletniego, nawet jeśli jest to usiłowanie.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podkreślił, że sformułowanie 'na szkodę małoletniego' odnosi się do zachowania sprawcy, a nie do skutku. Ponadto, przeszkody w orzeczeniu tego środka nie stanowi okoliczność, że oskarżony dopuścił się czynu w formie usiłowania nieudolnego.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| P. C. | osoba_fizyczna | skazany |
Przepisy (20)
Główne
k.k. art. 13 § 2
Kodeks karny
k.k. art. 200 § 3
Kodeks karny
k.k. art. 200a § 1
Kodeks karny
k.k. art. 91 § 1
Kodeks karny
k.k. art. 14 § 1
Kodeks karny
k.k. art. 85 § 1
Kodeks karny
k.k. art. 86 § 1
Kodeks karny
k.k. art. 85a
Kodeks karny
k.k. art. 91 § 2
Kodeks karny
k.k. art. 69 § 1
Kodeks karny
k.k. art. 69 § 2
Kodeks karny
k.k. art. 70 § 1
Kodeks karny
k.k. art. 73 § 1
Kodeks karny
k.k. art. 72 § 1
Kodeks karny
k.k. art. 63 § 1
Kodeks karny
k.k. art. 63 § 5
Kodeks karny
k.p.k. art. 387 § 1
Kodeks postępowania karnego
k.k. art. 41 § 1a
Kodeks karny
Orzeczenie zakazu zajmowania wszelkich lub określonych stanowisk, wykonywania wszelkich lub określonych zawodów albo działalności, związanych z wychowaniem, edukacją, leczeniem małoletnich lub z opieką nad nimi na czas określony albo dożywotnio jest obligatoryjne w razie skazania za przestępstwo przeciwko wolności seksualnej lub obyczajności na szkodę małoletniego. Dotyczy to również usiłowania i jest niezależne od tego, czy sprawca zajmował takie stanowisko lub wykonywał taki zawód.
Pomocnicze
k.p.k. art. 387 § 3
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 535 § 5
Kodeks postępowania karnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zaniechanie orzeczenia obligatoryjnego środka karnego z art. 41 § 1a k.k. w sytuacji skazania za przestępstwo przeciwko wolności seksualnej na szkodę małoletniego stanowi rażące naruszenie prawa. • Wniosek o skazanie bez rozprawy, który nie zawiera postulatu orzeczenia obligatoryjnego środka karnego, nie może zostać uwzględniony.
Godne uwagi sformułowania
sąd jest zobowiązany do dokonania kontroli poprawności wniosku złożonego w trybie art. 387 § 1 k.p.k., zarówno pod względem formalnym, jak i merytorycznym. • wspomniana kontrola powinna obejmować między innymi kwestię zgodności propozycji zawartych we wniosku z przepisami obowiązującego prawa materialnego. • sąd orzeka zakaz zajmowania wszelkich lub określonych stanowisk, wykonywania wszelkich lub określonych zawodów albo działalności, związanych z wychowaniem, edukacją, leczeniem małoletnich lub z opieką nad nimi na czas określony albo dożywotnio w razie skazania za przestępstwo przeciwko wolności seksualnej lub obyczajności na szkodę małoletniego. • z treści przywołanej regulacji w sposób jednoznaczny wynika zatem, że w sytuacji skazania oskarżonego (...) za przestępstwo przeciwko wolności seksualnej lub obyczajności na szkodę małoletniego, sąd zobligowany jest do orzeczenia wskazanego w powołanym przepisie środka karnego. • z perspektywy obowiązku orzeczenia ww. środka karnego irrelewantne jest, czy sprawca kiedykolwiek zajmował stanowisko (...) lub prowadził działalność, których ów środek dotyczy. • Przeszkody w orzeczeniu tego środka nie kreuje również okoliczność, że oskarżony dopuścił się przypisanych mu przestępstw w formie usiłowania nieudolnego. • sformułowanie 'na szkodę małoletniego' nie jest charakterystyką skutku, ale zachowania sprawcy. • wniosek złożony w trybie art. 387 § 1 k.p.k. […]
Skład orzekający
Dariusz Kala
przewodniczący-sprawozdawca
Andrzej Stępka
członek
Małgorzata Wąsek-Wiaderek
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Naruszenie przepisów dotyczących wniosku o skazanie bez rozprawy (art. 387 k.p.k.) oraz obligatoryjności orzekania środka karnego z art. 41 § 1a k.k. w sprawach o przestępstwa przeciwko wolności seksualnej lub obyczajności na szkodę małoletniego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej związanej z wnioskiem o skazanie bez rozprawy i obligatoryjnym środkiem karnym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego i materialnego w kontekście przestępstw seksualnych wobec dzieci, podkreślając znaczenie obligatoryjnych środków karnych i prawidłowego stosowania przepisów o skazaniu bez rozprawy.
“Sąd Najwyższy: Brak środka karnego to powód do uchylenia wyroku w sprawie o przestępstwo seksualne wobec dziecka.”
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.