III KK 86/22

Sąd Najwyższy2022-03-28
SNKarnepostępowanie karneŚrednianajwyższy
kasacjawstrzymanie wykonanianienależyta obsada sąduKRSKonstytucja RPKarta Praw Podstawowych UEEKPCSąd Najwyższy

Sąd Najwyższy nie uwzględnił wniosku obrońcy o wstrzymanie wykonania prawomocnego wyroku skazującego, uznając brak wystarczających podstaw prawnych i faktycznych.

Obrońca skazanego H. D. złożył wniosek o wstrzymanie wykonania prawomocnego wyroku skazującego go na karę pozbawienia wolności, argumentując wysokim prawdopodobieństwem uchylenia wyroku z powodu zarzutu nienależytej obsady sądu. Sąd Najwyższy nie uwzględnił wniosku, wskazując, że instytucja wstrzymania wykonania ma charakter wyjątkowy i wymaga wykazania znacznego prawdopodobieństwa zasadności kasacji oraz nieodwracalnych skutków dla skazanego, czego w tej sprawie nie stwierdzono.

Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek obrońcy skazanego H. D. o wstrzymanie wykonania prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w S., utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego w C. skazujący skazanego za występek z art. 200 § 1 k.k. na karę dwóch lat pozbawienia wolności. Obrońca argumentował, że w kasacji podniesiono zarzut nienależytej obsady sądu odwoławczego, co stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą, a także wskazywał na wysokie prawdopodobieństwo uchylenia wyroku. Sąd Najwyższy nie uwzględnił wniosku, podkreślając wyjątkowy charakter instytucji wstrzymania wykonania orzeczenia (art. 532 § 1 k.p.k.). Stwierdził, że aby wstrzymać wykonanie, muszą być spełnione dwa warunki: znaczne prawdopodobieństwo zasadności zarzutów kasacyjnych oraz wykazanie przez wnioskodawcę, że dalsze wykonywanie orzeczenia mogłoby wywołać wyjątkowo dolegliwe i nieodwracalne skutki. Analiza zarzutów kasacyjnych, w tym dotyczących nienależytej obsady sądu, nie doprowadziła Sądu Najwyższego do przekonania o konieczności wstrzymania wykonalności zaskarżonego rozstrzygnięcia. Sąd wskazał, że kwestia nienależytej obsady sędziów powołanych w konsekwencji uchwał Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie ustawy z 2017 r. będzie przedmiotem rozpoznania powiększonego składu Sądu Najwyższego. Ponadto, Sąd Najwyższy nie stwierdził wystąpienia szczególnych, wyjątkowych okoliczności, które mogłyby spowodować nieodwracalne, niekorzystne skutki dla skazanego. Zwrócono uwagę, że wniosek o wstrzymanie wykonania kary z przyczyn osobistych i rodzinnych powinien być kierowany na podstawie przepisów prawa karnego wykonawczego (art. 9 § 4 k.k.w. i art. 151 § 1 k.k.w.), a nie art. 532 § 1 k.p.k.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, wniosek nie jest zasadny.

Uzasadnienie

Instytucja wstrzymania wykonania ma charakter wyjątkowy i wymaga spełnienia dwóch przesłanek: znacznego prawdopodobieństwa zasadności zarzutów kasacyjnych oraz wykazania przez wnioskodawcę, że dalsze wykonywanie orzeczenia mogłoby wywołać dla skazanego wyjątkowo dolegliwe i nieodwracalne skutki. W tej sprawie Sąd Najwyższy nie stwierdził wystarczającego prawdopodobieństwa zasadności zarzutów kasacyjnych, w szczególności dotyczących nienależytej obsady sądu, a także nie stwierdził wystąpienia szczególnych, wyjątkowych okoliczności prowadzących do nieodwracalnych skutków dla skazanego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

nie uwzględnić wniosku

Strona wygrywająca

Skarb Państwa

Strony

NazwaTypRola
H. D.osoba_fizycznaskazany

Przepisy (7)

Główne

k.p.k. art. 532 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego orzeczenia ma charakter wyjątkowy i wymaga spełnienia dwóch warunków: znacznego prawdopodobieństwa zasadności zarzutów kasacyjnych oraz wykazania przez wnioskodawcę, że dalsze wykonywanie orzeczenia mogłoby wywołać dla skazanego wyjątkowo dolegliwe i nieodwracalne skutki.

k.k. art. 200 § § 1

Kodeks karny

Przepis, z którego popełnienia skazano H. D.

Pomocnicze

k.p.k. art. 433 § § 1 i 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 439 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy nienależytej obsady sądu. Wymaga przeprowadzenia testu wskazującego na naruszenie standardu niezawisłości i bezstronności.

k.k.w. art. 9 § § 3

Kodeks karny wykonawczy

Zasada natychmiastowej wykonalności prawomocnych wyroków.

k.k.w. art. 9 § § 4

Kodeks karny wykonawczy

Wniosek o wstrzymanie wykonania kary z przyczyn osobistych i rodzinnych.

k.k.w. art. 151 § § 1

Kodeks karny wykonawczy

Wniosek o odroczenie wykonania kary.

Argumenty

Odrzucone argumenty

Wysokie prawdopodobieństwo uchylenia wyroku z powodu zarzutu nienależytej obsady sądu. Wykonanie wyroku mogłoby spowodować dla skazanego nieodwracalne, niekorzystne skutki.

Godne uwagi sformułowania

instytucja z art. 532 § 1 k.p.k. ... ma charakter wyjątkowy dalsze wykonywanie orzeczenia mogłoby wywołać dla skazanego wyjątkowo dolegliwe i nieodwracalne skutki na chwilę obecną uznanie, że w konkretnej sprawie karnej mamy do czynienia z nienależytą obsadą wymaga przeprowadzenia testu wskazującego na naruszenie standardu niezawisłości i bezstronności

Skład orzekający

Tomasz Artymiuk

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek wstrzymania wykonania wyroku w postępowaniu kasacyjnym oraz kwestii nienależytej obsady sądu."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z powoływaniem sędziów w kontekście zmian w KRS.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej związanej z nienależytą obsadą sądu i jej wpływem na możliwość wstrzymania wykonania wyroku, co jest istotne dla praktyków prawa karnego.

Czy wadliwie powołany sędzia może wstrzymać wykonanie wyroku? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
Sygn. akt III KK 86/22
POSTANOWIENIE
Dnia 28 marca 2022 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Tomasz Artymiuk
w sprawie
H. D.
skazanego z art. 200 § 1 k.k.,
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu
w dniu 28 marca 2022 r.
wniosku obrońcy skazanego o wstrzymanie wykonania
prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w S.
z dnia 16 listopada 2021 r., sygn. akt IV Ka (…),
utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego w C.
z dnia 25 lutego 2021 r., sygn. akt II K (…),
na podstawie art. 532 § 1 k.p.k.
a contrario
p o s t a n o w i ł:
nie uwzględnić wniosku.
UZASADNIENIE
Wyrokiem z dnia 25 lutego 2021 r., sygn. akt II (…), Sąd Rejonowy
‎
w C.  uznał H. D. za winnego popełnienia występku
‎
z art. 200 § 1 k.k. i wymierzył mu dwóch lat pozbawienia wolności. Ponadto Sąd ten orzekł wobec wyżej wymienionego środki karne.
Pomimo zaskarżenia tego wyroku apelacjami wniesionymi przez oskarżyciela publicznego i obrońcę skazanego Sąd Okręgowy w S. wyrokiem z dnia 16 listopada 2021 r., sygn. akt IV Ka (…), utrzymał w mocy zaskarżony wyrok sądu
meriti
.
Od rozstrzygnięcia Sądu drugiej instancji kasację wniósł obrońca skazanego H. D.. Skarżący zarzucił wyrokowi Sądu drugiej instancji naruszenie art. 433 § 1 i 2 k.p.k. oraz art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. wskazując w tym drugim zarzucie na nienależytą obsadę sądu odwoławczego rozpoznającego sprawęskazanego, w którym miała zasiadać sędzia M. S., powołana na stanowisko sędziego Sądu Okręgowego w S. postanowieniem Prezydenta RP z dnia 22 grudnia 2020 r., na postawie uchwały Krajowej Rady Sądownictwa nr
(…)
z dnia 11 marca 2020 r., co w świetle uchwały z dnia 23 stycznia 2020 r. połączonych Izb: Cywilnej, Karnej oraz Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Sądu Najwyższego skutkuje uznaniem, iż wymieniona sędzia została powoływana na zajmowane obecnie stanowisko w sposób wadliwy, naruszający standardy niezawisłości i bezstronności w rozumieniu art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, art. 47 karty Praw podstawowych UE oraz art. 6 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności.
Jednocześnie w piśmie z dnia 26 stycznia 2022 r. (data prezentaty Sądu Najwyższego) obrońca skazanego zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego w C.  z dnia z dnia 25 lutego
‎
2021 r., sygn. akt II K (…), do czasu rozpoznania kasacji od wyroku Sądu Okręgowego w S. z dnia 16 listopada 2021 r., wydanego w sprawie
‎
o sygn. IV Ka (…), utrzymującego w mocy zaskarżony wyrok Sądu pierwszej instancji. W treści tego wniosku obrońca argumentował, że w sprawie z uwagi na przytoczony wyżej zarzut naruszenia art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k., wystąpiło wysokie prawdopodobieństwo uchylenia zaskarżonego kasacją wyroku.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje
.
Wniosek obrońcy skazanego nie jest zasadny i dlatego nie został uwzględniony.
Stosownie do treści art. 532 § 1 k.p.k., w razie wniesienia kasacji Sąd Najwyższy może wstrzymać wykonanie zaskarżonego orzeczenia, jak i innego orzeczenia, którego wykonanie zależy od rozstrzygnięcia kasacji.
Na wstępie niniejszych rozważań należy przypomnieć, że instytucja z art. 532 § 1 k.p.k., będąca odstępstwem od zasady natychmiastowej wykonalności prawomocnych wyroków (art. 9 § 3 k.k.w.) ma charter wyjątkowy, a skorzystanie z tego rozwiązania możliwe jest dopiero przy jednoczesnym spełnieniu dwóch warunków, to jest wystąpienia sytuacji znacznego prawdopodobieństwa zasadności zarzutów kasacyjnych oraz wykazania przez wnioskodawcę, że dalsze wykonywanie orzeczenia mogłoby wywołać dla skazanego wyjątkowo dolegliwe i nieodwracalne skutki.
Dokonana przez Sąd Najwyższy na potrzeby rozpatrzenia przedmiotowego wniosku analiza zarzutów podniesionych przez autora kasacji doprowadziła do konstatacji, że pomimo stosunkowo obszernego uzasadniania nadzwyczajnego środka zaskarżenia, jak również dużego stopnia szczegółowości, nie są zarzuty te zasadne w stopniu, który doprowadziłby Sąd do przekonania, iż należy wstrzymać wykonalność zakwestionowanego rozstrzygnięcia.
Dotyczy to w pierwszym rzędzie zarzutu opartego o bezwzględną przyczynę odwoławczą określoną w art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. Podzielając pogląd autora kasacji o znaczeniu uchwały składu połączonych Izb: Cywilnej, Karnej oraz Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020 r., BSA I-4110-1/20, a w szczególności jej pkt. 2 zauważyć należy, że na chwilę obecną uznanie, że w konkretnej sprawie karnej mamy do czynienia z nienależytą obsadą sądu wymaga przeprowadzenia testu wskazującego na naruszenie standardu niezawisłości i bezstronności w rozumieniu art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, art. 47 Karty Praw Podstawowych oraz art. 6 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności. Taki test wymaga z kolei uzyskania przez Sąd Najwyższy dokumentacji związanej z procesem nominacyjnym na sędziego Sądu Okręgowego w S.  M. S..
Co więcej, akcentowana przez obrońcę kwestia nienależytej obsady sędziów sądów powszechnych powołanych na stanowiska w konsekwencji uchwał Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. 2018.3) – zarzut z pkt. 2 kasacji – będzie przedmiotem rozpoznania powiększonego składu Sądu Najwyższego w Izbie Karnej w związku z przekazanym przez Sąd Najwyższy – postanowieniem z dnia 9 marca 2022 r., I KZP13/21 – zagadnieniem prawnym wymagającym zasadniczej wykładni ustawy, a dotyczącym wprost przedmiotowej materii. W związku z powyższymi zaszłościami, przesądzenie na obecnym etapie wstępnego badania sprawy przez Sąd Najwyższy wadliwości wyroku Sądu odwoławczego jako dotkniętego wadą określoną w art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k., nie jest możliwe.
Sąd Najwyższy nie stwierdził także wystąpienia w realiach przedmiotowej sprawy szczególnych, wyjątkowych okoliczności prowadzących do wniosku,
‎
iż wykonanie zaskarżonego wyroku mogłoby spowodować dla skazanego nieodwracalne, niekorzystne skutki. W tym miejscu należy zwrócić uwagę,
‎
że obrońca skazanego w dniu 17 stycznia 2022 r. (data prezentaty Sądu Rejonowego w C.) złożył na podstawie art. 9 § 4 k.k.w. wniosek o wtrzymanie wykonania kary pozbawienia wolności wobec skazanego H. D. do czasu rozpoznania wniosku o odroczenia wykonania tej kary, który uzasadniony został względami natury osobistej i rodzinnej. Nie ulega wątpliwości, że to właśnie ten tryb określony przepisami prawa karnego wykonawczego (art. 151 § 1 k.k.w.) jest w takim wypadku właściwy, a nie art. 532 § 1 k.p.k., dla zastosowania którego istotne są odmienne, a wyszczególnione na wstępie niniejszego uzasadnienia, przesłanki.
Wobec powyższego orzeczono jak na wstępie.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI