III KK 83/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy uchylił wyrok sądu okręgowego w części dotyczącej warunkowego zawieszenia kary pozbawienia wolności, uznając, że skazany nie spełniał przesłanek do zastosowania tej instytucji z powodu wcześniejszego skazania.
Sąd Najwyższy rozpoznał kasację Prokuratora Generalnego dotyczącą wyroku sądu okręgowego, który warunkowo zawiesił wykonanie kary pozbawienia wolności dla D. G. Prokurator zarzucił rażące naruszenie prawa materialnego, wskazując, że skazany nie mógł skorzystać z tej ulgi z uwagi na wcześniejsze prawomocne skazanie na karę pozbawienia wolności, której wykonanie zarządzono. Sąd Najwyższy przychylił się do tego argumentu, uchylając zaskarżony wyrok w części dotyczącej kary i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania sądowi okręgowemu.
Sprawa dotyczyła kasacji wniesionej przez Prokuratora Generalnego na niekorzyść skazanego D. G. w części dotyczącej orzeczenia środka probacyjnego. Sąd Rejonowy w Kielcach pierwotnie skazał D. G. za przestępstwo z art. 226 § 1 k.k. na karę 3 miesięcy pozbawienia wolności i orzekł obowiązek zadośćuczynienia. Sąd Okręgowy w Kielcach, rozpoznając apelację, warunkowo zawiesił wykonanie tej kary na okres próby wynoszący 2 lata. Prokurator Generalny zaskarżył to rozstrzygnięcie, zarzucając rażące naruszenie art. 69 § 1 k.k. Wskazał, że warunkowe zawieszenie kary jest niedopuszczalne, gdy sprawca w czasie popełnienia przestępstwa był już skazany na karę pozbawienia wolności. W przypadku D. G. istniało wcześniejsze prawomocne skazanie z 2012 r. na karę łączną 2 lat pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem, której wykonanie zostało następnie zarządzono. Sąd Najwyższy uznał, że warunek braku uprzedniego skazania na karę pozbawienia wolności nie został spełniony, a zastosowanie instytucji warunkowego zawieszenia wykonania kary stanowiło rażące naruszenie prawa materialnego. W związku z tym Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok w części dotyczącej orzeczenia o karze i przekazał sprawę Sądowi Okręgowemu w Kielcach do ponownego rozpoznania.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Nie, warunkowe zawieszenie wykonania kary pozbawienia wolności jest niedopuszczalne, gdy sprawca w czasie popełnienia przestępstwa był już skazany na karę pozbawienia wolności, nawet jeśli była ona warunkowo zawieszona, a następnie zarządzono jej wykonanie.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy powołując się na art. 69 § 1 k.k. oraz doktrynę, wskazał, że warunek braku skazania na karę pozbawienia wolności obejmuje zarówno kary bezwarunkowe, jak i warunkowo zawieszone, których wykonanie zarządzono. W analizowanym przypadku skazany D. G. spełniał przesłankę wcześniejszego skazania na karę pozbawienia wolności, co wykluczało możliwość zastosowania warunkowego zawieszenia kary.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylenie wyroku w części dotyczącej orzeczenia o karze i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania
Strona wygrywająca
Prokurator Generalny
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| D. G. | osoba_fizyczna | skazany |
| K. C. | osoba_fizyczna | pokrzywdzony |
| M. D. | osoba_fizyczna | pokrzywdzony |
| Prokurator Generalny | organ_państwowy | wnioskodawca |
Przepisy (11)
Główne
k.k. art. 226 § § 1
Kodeks karny
k.k. art. 69 § § 1 i 2
Kodeks karny
Warunek braku skazania na karę pozbawienia wolności obejmuje również kary warunkowo zawieszone, których wykonanie zarządzono.
Pomocnicze
k.k. art. 4 § § 1
Kodeks karny
k.k. art. 46 § § 1
Kodeks karny
k.k. art. 70 § § 1
Kodeks karny
k.k. art. 72 § § 1
Kodeks karny
k.p.k. art. 535 § § 5
Kodeks postępowania karnego
k.k. art. 286 § § 1
Kodeks karny
k.k. art. 82 § § 1
Kodeks karny
k.k. art. 107 § § 1
Kodeks karny
k.k. art. 32 § pkt 3
Kodeks karny
Argumenty
Skuteczne argumenty
Warunkowe zawieszenie wykonania kary pozbawienia wolności jest niedopuszczalne, gdy sprawca w czasie popełnienia przestępstwa był już skazany na karę pozbawienia wolności, której wykonanie zarządzono.
Godne uwagi sformułowania
rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisu prawa materialnego warunek braku skazania na 'karę pozbawienia wolności' odczytywać należy jako obejmujący zarówno skazanie na karę bezwarunkowego pozbawienia wolności jak i na karę pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania zastosowanie wobec niego instytucji warunkowego zawieszenia wykonania kary pozbawienia wolności stanowiło rażące i mające oczywisty wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia naruszenie art. 69 § 1 k.k.
Skład orzekający
Małgorzata Bednarek
przewodniczący, sprawozdawca
Antoni Bojańczyk
członek
Adam Roch
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek warunkowego zawieszenia kary pozbawienia wolności w kontekście wcześniejszych skazań, w tym kar warunkowo zawieszonych, których wykonanie zarządzono."
Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie spraw karnych, gdzie orzeczono karę pozbawienia wolności.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak istotne jest dokładne sprawdzenie historii karnej skazanego przy stosowaniu instytucji warunkowego zawieszenia kary. Jest to ważna lekcja dla praktyków prawa karnego.
“Czy wcześniejsze skazanie z warunkowym zawieszeniem kary blokuje nową ulgę? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySN III KK 83/25 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 19 marca 2025 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Małgorzata Bednarek (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Antoni Bojańczyk SSN Adam Roch w sprawie D. G. skazanego z art. 226 § 1 k.k. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k. w dniu 19 marca 2025 r., kasacji wniesionej przez Prokuratora Generalnego – na niekorzyść skazanego w części dot. orzeczenia środka probacyjnego od wyroku Sądu Okręgowego w Kielcach z 25 czerwca 2024 r., sygn. akt IX Ka 762/24, zmieniającego wyrok Sądu Rejonowego w Kielcach z 22 lutego 2024 r., sygn. akt II K 154/23 uchyla zaskarżony wyrok w części dotyczącej orzeczenia o karze i w tym zakresie sprawę przekazuje Sądowi Okręgowemu w Kielcach do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym. Antoni Bojańczyk Małgorzata Bednarek Adam Roch UZASADNIENIE Wyrokiem z 22 lutego 2024 r., w sprawie o sygn. akt II K 154/23, Sąd Rejonowy w Kielcach uznał D. G. za winnego popełnienia czynu zarzucanego mu aktem oskarżenia, stanowiącego przestępstwo z art. 226 § 1 k.k. w zw. z art. 4 § 1 k.k. i za to na podstawie tego przepisu wymierzył mu karę 3 miesięcy pozbawienia wolności. Na podstawie art. 46 § 1 k.k. w zw. z art. 4 § 1 k.k. orzekł wobec oskarżonego D. G. obowiązek zadośćuczynienia poprzez zapłatę na rzecz pokrzywdzonych K. C. i M. D. kwot po 1.000 złotych na rzecz każdego z nich. Na skutek apelacji wniesionych przez oskarżonego i jego obrońcę, Sąd Okręgowy w Kielcach, wyrokiem z 25 czerwca 2024 r., sygn. akt IX Ka 762/24, zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że: na podstawie art. 69 § 1 i 2 k.k. i art. 70 § 1 k.k. wykonanie orzeczonej kary pozbawienia wolności warunkowo zawiesił na okres próby wynoszący 2 lata. Na podstawie art. 72 § 1 k.k. zobowiązał oskarżonego do informowania kuratora o przebiegu okresu próby. Kasację od powyższego orzeczenia, 5 lutego 2025 r. (data prezentaty), wniósł Prokurator Generalny, zaskarżając je w części zmieniającej wyrok sądu I instancji poprzez orzeczenie wobec oskarżonego D. G. warunkowego zawieszenia wykonania kary 3 miesięcy pozbawienia wolności, to jest w pkt. I ppkt. 1 i 2 sentencji rozstrzygnięcia, na jego niekorzyść. Skarżący zarzucił rozstrzygnięciu: rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisu prawa materialnego tj. art. 69 § 1 k.k., polegające na zmianie wyroku Sądu Rejonowego w Kielcach o sygn. akt II K 154/23, poprzez warunkowe zawieszenie wykonania orzeczonej wobec D. G. kary 3 miesięcy pozbawienia wolności, na okres 2 lat próby, w sytuacji, gdy ustawodawca dopuszcza stosowanie tej instytucji, jeżeli sprawca w czasie popełnienia przestępstwa nie był skazany na karę pozbawienia wolności, natomiast w dniu popełnienia przez ww. przestępstwa z art. 226 § 1 k.k., to jest 14 sierpnia 2022 r. oskarżony był prawomocnie skazany wyrokiem Sądu Rejonowego w Kielcach z 7 grudnia 2012 r., sygn. akt II K 272/08, za czyny z art. 286 § 1 k.k. i inne, na karę łączną 2 lat pozbawienia wolności, której wykonanie warunkowo zawieszono na okres próby, a następnie zarządzono jej wykonanie. Prokurator Generalny wniósł o uchylenie wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu w Kielcach do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym. Sąd Najwyższy zważył, co następuje . Charakter zaistniałego w sprawie uchybienia uprawniał do uwzględnienia kasacji w całości w trybie art. 535 § 5 k.p.k. Zaskarżony kasacją wyrok zapadł z rażącym naruszeniem wskazanych w jej zarzutach przepisów prawa materialnego. Nie ulega wątpliwości, że z treści art. 69 § 1 k.k. wynika, że jedną z koniecznych przesłanek umożliwiających zastosowanie instytucji warunkowego zawieszenia wykonania kary pozbawienia wolności orzeczonej w wymiarze nieprzekraczającym roku, jest to, aby sprawca w czasie popełnienia przestępstwa będącego przedmiotem osądu, nie był skazany na karę pozbawienia wolności. Zgodnie zaś z poglądem doktryny, warunek braku skazania na "karę pozbawienia wolności" odczytywać należy jako obejmujący zarówno skazanie na karę bezwarunkowego pozbawienia wolności jak i na karę pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania ( tak: Wyrok SN z 19.09.2019 r., V KK 387/18, LEX nr 3551916). W wypadku oskarżonego D. G. warunek braku uprzedniego skazania na karę pozbawienia wolności nie został spełniony. Oskarżony, wyrokiem Sądu Rejonowego w Kielcach z 7 grudnia 2012 r., sygn. akt II K 272, został bowiem u znany za winnego popełnienia trzech ciągów przestępstw z art. 286 § 1 k.k., na kary pozbawienia wolności w wysokości: 1 roku i 3 miesięcy, 1 roku i 10 miesięcy oraz 1 roku i 8 miesięcy, które weszły w skład wymierzonej kary łącznej 2 lat pozbawienia wolności, orzeczonej z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres próby 5 lat. Rozstrzygnięcie uprawomocniło się 30 sierpnia 2013 r., natomiast postanowieniem Sądu Rejonowego w Kielcach z 27 grudnia 2017 r. zarządzono wykonanie zawieszonej kary pozbawienia wolności. Skazany karę tę odbywał w okresach: od dnia 17 czerwca 2018 r. do dnia 8 stycznia 2019 r. oraz od 15 stycznia 2019 r. do 24 stycznia 2020 r., kiedy został warunkowo zwolniony od jej dalszego odbywania (postanowieniem Sądu Okręgowego w Kielcach z 15 stycznia 2020 r.), a okres próby wyznaczono do 24 stycznia 2022 r. Po wydaniu ww. wyroku (w sprawie o sygn. akt II K 272/08) D. G. został ponownie skazany przez Sąd Rejonowy w Kielcach, wyrokiem z 7 marca 2016 r., sygn. akt II K 510/13, za popełnienie przestępstwa z art. 226 § 1 k.k., na samoistną karę grzywny, którą wykonał (jako zastępczą karę pozbawienia wolności) 3 września 2019 r. (k. 114-116). W tym miejscu wskazać należy, że zgodnie z treścią art. 82 § 1 k.k., jeżeli w okresie próby i w ciągu dalszych 6 miesięcy od jej zakończenia nie odwołano warunkowego zwolnienia, karę uważa się za odbytą z chwilą warunkowego zwolnienia. Natomiast na podstawie art. 107 § 1 k.k. w razie skazania na karę pozbawienia wolności wymienioną w art. 32 pkt 3 k.k. zatarcie skazania następuje z mocy prawa z upływem 10 lat od wykonania lub darowania kary albo od przedawnienia jej wykonania. W przedmiotowej sprawie oznacza to, że 10 - letni bieg upływu zatarcia skazania rozpoczął się 24 stycznia 2020 r., a co za tym idzie w dniu czynu objętego zaskarżonym wyrokiem nie upłynął. W chwili więc popełnienia przypisanego czynu D. G. był sprawcą wcześniej skazanym na karę pozbawienia wolności, zatem zastosowanie wobec niego instytucji warunkowego zawieszenia wykonania kary pozbawienia wolności stanowiło rażące i mające oczywisty wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia naruszenie art. 69 § 1 k.k. W związku z tym dojść musiało do uchylenia wyroku w zaskarżonej części, to jest w części dot. orzeczenia o karze a co za tym idzie przekazanie sprawy w tym zakresie do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Kielcach jako sądowi odwoławczemu. W związku z powyższym Sąd Najwyższy orzekł jak w części dyspozytywnej wyroku. [J.J.] [a.ł] Antoni Bojańczyk Małgorzata Bednarek Adam Roch
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI