III KK 83/19

Sąd Najwyższy2019-02-22
SNKarneprzestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacjiŚrednianajwyższy
kasacjaniedopuszczalnośćkodeks karnykodeks postępowania karnegoobrona z urzędukoszty postępowania

Sąd Najwyższy pozostawił kasację obrońcy skazanego bez rozpoznania z powodu jej niedopuszczalności, oddalił wniosek o wynagrodzenie dla obrońcy i zwolnił skazanego od kosztów postępowania.

Sąd Najwyższy rozpoznał kwestię dopuszczalności kasacji wniesionej przez obrońcę skazanego D. K. od wyroku Sądu Okręgowego we W. Kasacja została wniesiona w oparciu o zarzut naruszenia art. 5 § 2 k.p.k. Sąd Najwyższy uznał kasację za niedopuszczalną z mocy ustawy, powołując się na art. 523 § 2 k.p.k., ponieważ skazanie nie dotyczyło kary pozbawienia wolności bez warunkowego zawieszenia jej wykonania, a nie wskazano na uchybienia z art. 439 k.p.k. W konsekwencji, kasacja została pozostawiona bez rozpoznania.

Sąd Najwyższy w Izbie Karnej rozpoznał na posiedzeniu w dniu 22 lutego 2019 r. kwestię dopuszczalności kasacji obrońcy skazanego D. K. od wyroku Sądu Okręgowego we W. z dnia 1 czerwca 2018 r., który zmieniał wyrok Sądu Rejonowego we W. z dnia 14 listopada 2017 r. Sąd Rejonowy skazał D. K. za czyny z art. 178a § 1 i 4 k.k., orzekając karę roku pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania, grzywnę, obowiązek powstrzymania się od alkoholu, dożywotni zakaz prowadzenia pojazdów oraz świadczenie pieniężne. Sąd Okręgowy utrzymał wyrok w mocy, orzekając jedynie dożywotni zakaz prowadzenia pojazdów na podstawie art. 42 § 3 k.k. Obrońca skazanego z urzędu zaskarżył wyrok sądu odwoławczego w całości, zarzucając rażące naruszenie prawa, w tym art. 5 § 2 k.p.k. Sąd Najwyższy, podzielając stanowisko prokuratora, uznał kasację za niedopuszczalną z mocy ustawy na podstawie art. 523 § 2 k.p.k., ponieważ nie było skazania na karę pozbawienia wolności bez warunkowego zawieszenia, a nie wskazano na uchybienia z art. 439 k.p.k. W związku z tym, kasacja została pozostawiona bez rozpoznania. Sąd Najwyższy oddalił również wniosek obrońcy o zasądzenie wynagrodzenia za sporządzenie i wniesienie niedopuszczalnej kasacji, powołując się na utrwaloną linię orzeczniczą. Skazanego D. K. zwolniono od kosztów postępowania kasacyjnego ze względów słuszności.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, kasacja jest niedopuszczalna z mocy ustawy.

Uzasadnienie

Zgodnie z art. 523 § 2 k.p.k., kasację na korzyść można wnieść jedynie w razie skazania oskarżonego za przestępstwo na karę pozbawienia wolności bez warunkowego zawieszenia jej wykonania, chyba że zachodzą uchybienia wymienione w art. 439 k.p.k. W niniejszej sprawie skazanie dotyczyło kary z warunkowym zawieszeniem, a nie wskazano na uchybienia z art. 439 k.p.k., co czyni kasację niedopuszczalną.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

pozostawienie kasacji bez rozpoznania

Strony

NazwaTypRola
D. K.osoba_fizycznaskazany
A. R.osoba_fizycznaobrońca z urzędu

Przepisy (12)

Główne

k.p.k. art. 531 § 1

Kodeks postępowania karnego

Podstawa do pozostawienia kasacji bez rozpoznania w przypadku jej niedopuszczalności.

k.p.k. art. 523 § 2

Kodeks postępowania karnego

Określa warunki dopuszczalności kasacji na korzyść, w tym wymóg skazania na karę pozbawienia wolności bez warunkowego zawieszenia.

k.k. art. 178a § 1

Kodeks karny

Przestępstwo prowadzenia pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości.

k.k. art. 178a § 4

Kodeks karny

Część przepisu dotycząca orzeczenia świadczenia pieniężnego.

Pomocnicze

k.p.k. art. 530 § 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 429 § 1

Kodeks postępowania karnego

in fine

k.p.k. art. 439

Kodeks postępowania karnego

Wymienia uchybienia, których wystąpienie uzasadnia wniesienie kasacji mimo braku spełnienia warunków z art. 523 § 2 k.p.k.

k.p.k. art. 521

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 42 § 3

Kodeks postępowania karnego

Podstawa orzeczenia środka karnego w postaci zakazu prowadzenia pojazdów.

k.p.k. art. 624 § 1

Kodeks postępowania karnego

in fine

k.p.k. art. 426 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 430 § 2

Kodeks postępowania karnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Kasacja jest niedopuszczalna z mocy ustawy na podstawie art. 523 § 2 k.p.k. z uwagi na brak skazania na karę pozbawienia wolności bez warunkowego zawieszenia i niewskazanie uchybień z art. 439 k.p.k.

Odrzucone argumenty

Zarzut rażącego naruszenia prawa poprzez naruszenie art. 5 § 2 k.p.k.

Godne uwagi sformułowania

kasacja sporządzona i wniesiona w tej sprawie przez obrońcę skazanego D. K. jest niedopuszczalna z mocy ustawy Skarb Państwa nie może ponosić finansowych skutków podejmowania przez podmiot fachowy czynności prawnie niedopuszczalnych

Skład orzekający

Tomasz Artymiuk

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Dopuszczalność kasacji w sprawach karnych, wynagrodzenie obrońcy z urzędu za czynności niedopuszczalne."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznych warunków dopuszczalności kasacji w sprawach karnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Orzeczenie dotyczy kwestii proceduralnych związanych z dopuszczalnością kasacji i kosztami obrony z urzędu, co jest istotne dla praktyków prawa karnego, ale może być mniej interesujące dla szerszej publiczności.

Obrońca z urzędu bez zapłaty za niedopuszczalną kasację – Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt III KK 83/19
POSTANOWIENIE
Dnia 22 lutego 2019 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Tomasz Artymiuk
w sprawie
D. K.
skazanego za czyny z art. 178a § 1 i 4 k.k.,
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu
w dniu 22 lutego 2019 r.,
z urzędu, kwestii dopuszczalności kasacji obrońcy skazanego
od wyroku Sądu Okręgowego we W.
z dnia 1 czerwca 2018 r., sygn. akt II Ka
[…]
,
zmieniającego wyrok Sądu Rejonowego we W.
z dnia 14 listopada 2017 r., sygn. akt II K
[…]
,
na podstawie art. 531 § 1 k.p.k.
p o s t a n o w i ł
1. pozostawić kasację bez rozpoznania;
2. oddalić wniosek obrońcy z urzędu adw. A. R. o zasądzenie wynagrodzenia za sporządzenie i wniesienie kasacji;
3. zwolnić skazanego D. K. od kosztów postępowania kasacyjnego.
UZASADNIENIE
Wyrokiem
z dnia 14 listopada 2017 r., sygn. akt II K
[…]
,
Sąd
Rejonowy we W. uznał D. K. za winnego popełnienia przestępstwa określonego w art. 178a § 1 i 4 k.k., za co wymierzył mu karę roku pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres próby 3 lat oraz grzywnę w wysokości 100 stawek dziennych w kwotach po 15 zł każda. Nadto orzeczono wobec oskarżonego: obowiązek powstrzymania się w okresie próby od nadużywania alkoholu, dożywotni zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych w ruchu lądowym oraz świadczenie pieniężne w kwocie 10.000 zł na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej.
Sąd Okręgowy we W. wyrokiem z dnia
1 czerwca 2018 r., sygn. akt II Ka
[…]
,
po rozpoznaniu apelacji wniesionych przez prokuratora i obrońcę oskarżonego,
zmienił zaskarżony wyrok sądu
a quo
poprzez orzeczenie na podstawie art. 42 § 3 k.k. środka karnego w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych dożywotnio, a w pozostałym zakresie orzeczenie Sądu pierwszej instancji utrzymał w mocy.
Wyrok sądu odwoławczego zaskarżyła w całości wyznaczona skazanemu w postępowaniu kasacyjnym obrońca z urzędu adw. A. R.. W wywiedzionej kasacji zarzuciła rażące naruszenie prawa poprzez „naruszenie art. 5 § 2 k.p.k. poprzez przyjęcie niedających się usunąć wątpliwości wynikających z niejednoznacznych zeznań funkcjonariuszy policji na niekorzyść oskarżonego czyli wbrew dyspozycji art. 5 § 2 k.p.k. co doprowadziło do wydania wyroku skazującego z rażącym naruszeniem prawa”. Podnosząc taki zarzut wniosła o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania ewentualnie o uniewinnienie oskarżonego. W kasacji zawarty został również wniosek o zasądzenie na rzecz obrońcy kosztów obrony z urzędu.
W pisemnej odpowiedzi na kasację prokurator Prokuratury Okręgowej we W. wniósł o pozostawienie jej bez rozpoznania, jako niedopuszczalnej z mocy ustawy.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Podzielić należy stanowisko oskarżyciela publicznego, że kasacja sporządzona i wniesiona w tej sprawie przez obrońcę skazanego D. K. jest niedopuszczalna z mocy ustawy, a ponieważ została przez Sąd odwoławczy błędnie przyjęta, konieczne było pozostawienie jej bez rozpoznania, stosownie do dyspozycji art. 531 § 1 k.p.k. w zw. z art. 530 § 2 k.p.k. i art. 429 § 1
in fine
k.p.k. w zw. z art. 523 § 2 k.p.k.
Zgodnie z treścią art. 523 § 2 k.p.k. kasację na korzyść można wnieść jedynie w razie skazania oskarżonego za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe na karę pozbawienia wolności bez warunkowego zawieszenia jej wykonania. Ograniczenie to nie dotyczy jedynie kasacji wniesionej przez stronę z powodu uchybień wymienionych w art. 439 k.p.k. (art. 523 § 4 pkt 1 k.p.k.) oraz kasacji jednego z podmiotów wymienionych w art. 521 k.p.k. (art. 523 § 4 pkt 2 k.p.k.)
Zapadłym w tej sprawie wyrokiem sąd
ad quem
utrzymał co do zasady w mocy wyrok sądu
meriti
, w tym w zakresie wymierzonej D. K. kary roku pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres próby 3 lat. Wobec powyższego oczywistym jest, że nie nastąpiło skazanie oskarżonego na karę pozbawienia wolności o charakterze przewidzianym art. 523 § 2 k.p.k. W kasacji wniesionej przez obrońcę – co jednoznacznie wynika tak z zarzutu wyartykułowanego w
petitum
, jak i jej części motywacyjnej – nie wskazano z kolei na żadne z uchybień określonych w art. 439 k.p.k. Tak zredagowana kasacja strony w świetle jednoznacznej treści art. 523 § 2 k.p.k. jest niedopuszczalna. W związku z tym Sąd Najwyższy zobligowany był orzec w oparciu o przepis art. 531 § 1 k.p.k.
Nie zasługiwał na uwzględnienie wniosek obrońcy skazanego o zasądzenie wynagrodzenia za sporządzenie i wniesienie kasacji. Sąd Najwyższy w tym składzie w pełni podziela utrwaloną linię orzeczniczą, zgodnie z którą
sporządzenie i wniesienie niedopuszczalnego nadzwyczajnego środka zaskarżenia przez obrońcę z urzędu, nie daje podstawy do przyznania wynagrodzenia za taką czynność, albowiem Skarb Państwa nie może ponosić finansowych skutków podejmowania przez podmiot fachowy czynności prawnie niedopuszczalnych (zob. postanowienie Sadu Najwyższego z dnia 27 kwietnia 2008 r., IV KK 271/08, R-OSNKW 2008, poz. 1710 oraz powołane w nim wcześniejsze judykaty). W tym stanie rzeczy (pomijając inne mankamenty kasacji, które jednak z uwagi na jej niedopuszczalność, nie mogły być już przedmiotem rozważań) złożony w tym przedmiocie wniosek obrońcy należało oddalić.
Implikowało to także zwolnienie skazanego od kosztów postępowania kasacyjnego, bowiem – pomijając nawet kwestie stanu majątkowego D. K., który uzasadniał przyznanie mu pomocy prawnej z urzędu – skazany nie może ponosić konsekwencji niewłaściwych działań adwokata, w związku z czym za takim rozstrzygnięciem przemawiają również względy słuszności (art. 624 § 1
in fine
k.p.k.).
Od niniejszego postanowienia środek odwoławczy nie przysługuje (art. 426 § 1 k.p.k. i art. 430 § 2 k.p.k.)

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI