III KK 82/25

Sąd Najwyższy2025-04-16
SNKarneprzestępstwa przeciwko mieniuŚrednianajwyższy
kasacjanaprawienie szkodyuniewinnieniesąd najwyższykodeks karnykodeks postępowania karnego

Sąd Najwyższy oddalił kasację obrońcy skazanej od wyroku Sądu Okręgowego, uznając ją za oczywiście bezzasadną z powodu braku sprzeczności w orzeczeniu.

Obrońca skazanej M. M. wniosła kasację od wyroku Sądu Okręgowego, zarzucając naruszenie art. 46 § 1 k.k. w zw. z art. 413 § 2 pkt 2 k.p.k. poprzez utrzymanie obowiązku naprawienia szkody pomimo uniewinnienia od czynów, z którymi był związany. Sąd Najwyższy oddalił kasację, stwierdzając, że w wyroku nie zachodzi sprzeczność uniemożliwiająca jego wykonanie, a rozstrzygnięcia o obowiązku naprawienia szkody utraciły moc w związku z uniewinnieniem.

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację wniesioną przez obrońcę skazanej M. M. od wyroku Sądu Okręgowego w Szczecinie, który zmienił wyrok Sądu Rejonowego w Myśliborzu. Sąd Okręgowy uniewinnił oskarżoną od części zarzucanych czynów, uchylił karę łączną i utrzymał wyrok w mocy w pozostałym zakresie, odnosząc środek probacyjny do czynu, z którego nie została uniewinniona. Obrońca zarzucił Sądowi Okręgowemu naruszenie art. 46 § 1 k.k. w zw. z art. 413 § 2 pkt 2 k.p.k. poprzez utrzymanie obowiązku naprawienia szkody na rzecz pokrzywdzonych A. C. i E. C., mimo uniewinnienia od czynów, z którymi ten obowiązek był związany, co miało stanowić bezwzględną przyczynę odwoławczą. Sąd Najwyższy uznał kasację za oczywiście bezzasadną. Wskazał, że w wyroku Sądu Okręgowego nie zachodzi sprzeczność uniemożliwiająca jego wykonanie. Wyjaśnił, że w związku z uniewinnieniem od części czynów, rozstrzygnięcia o obowiązku naprawienia szkody zawarte w punkcie VII wyroku Sądu Rejonowego, immanentnie związane z tymi czynami, utraciły moc i nie mogą być wykonane. Podkreślił, że nawet jeśli w sentencji wyroku Sądu odwoławczego nie dokonano odrębnego wyeliminowania tych rozstrzygnięć, ich moc obowiązująca wygasła, co potwierdzają fragmenty uzasadnienia wyroku Sądu Okręgowego. Sąd Najwyższy nie dopatrzył się żadnej z bezwzględnych przyczyn odwoławczych wskazanych w art. 439 § 1 k.p.k. i oddalił kasację. Orzeczono o kosztach postępowania kasacyjnego zgodnie z zasadami.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, utrzymanie obowiązku naprawienia szkody w wyroku sądu odwoławczego, pomimo uniewinnienia od czynów, z którymi był związany, nie stanowi bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 7 k.p.k., jeśli rozstrzygnięcia te utraciły moc w związku z uniewinnieniem i nie ma sprzeczności uniemożliwiającej wykonanie wyroku.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wyjaśnił, że w związku z uniewinnieniem od części czynów, rozstrzygnięcia o obowiązku naprawienia szkody, immanentnie z nimi związane, utraciły moc i nie mogą być wykonane. Nawet jeśli nie zostały odrębnie wyeliminowane w sentencji wyroku sądu odwoławczego, ich moc obowiązująca wygasła, co nie tworzy sprzeczności uniemożliwiającej wykonanie wyroku.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie kasacji

Strona wygrywająca

Skarb Państwa

Strony

NazwaTypRola
M. M.osoba_fizycznaskazana
A. C.osoba_fizycznapokrzywdzona
E. C.osoba_fizycznapokrzywdzona
Prokurator Rejonowy w Myśliborzuorgan_państwowyinna

Przepisy (7)

Główne

k.p.k. art. 439 § § 1 pkt 7

Kodeks postępowania karnego

Bezwzględna przyczyna odwoławcza w postaci sprzeczności wyroku uniemożliwiającej jego wykonanie.

k.p.k. art. 535 § § 3

Kodeks postępowania karnego

Rozpoznanie kasacji na posiedzeniu i oddalenie jej jako oczywiście bezzasadnej.

Pomocnicze

k.k. art. 46 § § 1

Kodeks karny

Orzekanie obowiązku naprawienia szkody.

k.k. art. 4

Kodeks karny

k.p.k. art. 413 § § 2 pkt 2

Kodeks postępowania karnego

Wymogi wyroku sądu pierwszej instancji dotyczące rozstrzygnięcia o obowiązku naprawienia szkody.

k.p.k. art. 636 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Zasady ponoszenia kosztów postępowania kasacyjnego.

k.p.k. art. 637a

Kodeks postępowania karnego

Zasady ponoszenia kosztów postępowania kasacyjnego.

Argumenty

Odrzucone argumenty

Zarzut naruszenia art. 46 § 1 k.k. w zw. z art. 413 § 2 pkt 2 k.p.k. poprzez utrzymanie obowiązku naprawienia szkody pomimo uniewinnienia od czynów, z którymi był związany, jako bezwzględnej przyczyny odwoławczej.

Godne uwagi sformułowania

kasacja okazała się oczywiście bezzasadna nie zachodzi sprzeczność uniemożliwiająca wykonanie wyroku utraciły moc także immanentnie z nimi związane rozstrzygnięcia nie tworzy stanu sprzeczności uniemożliwiającej wykonanie wyroku okoliczność, że w wyroku Sądu odwoławczego nie dokonano odrębnego wyeliminowania rozstrzygnięć

Skład orzekający

Paweł Wiliński

przewodniczący-sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja bezwzględnych przyczyn odwoławczych (art. 439 § 1 pkt 7 k.p.k.) w kontekście obowiązku naprawienia szkody po uniewinnieniu od części czynów."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej, gdzie rozstrzygnięcie o obowiązku naprawienia szkody nie zostało formalnie wyeliminowane z sentencji, ale utraciło moc prawną w związku z uniewinnieniem.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego związanego z konsekwencjami uniewinnienia dla obowiązku naprawienia szkody, co jest istotne dla praktyków prawa karnego.

Czy uniewinnienie od części zarzutów kasuje obowiązek naprawienia szkody? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
III KK 82/25
POSTANOWIENIE
Dnia 16 kwietnia 2025 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Paweł Wiliński
na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k.
po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 16 kwietnia 2025 r.
sprawy
M. M.
skazanej za czyn z art. 284 § 1 k.k.
z powodu kasacji wniesionej przez obrońcę,
od wyroku Sądu Okręgowego w Szczecinie
z dnia 29 maja 2024 r., sygn. akt IV Ka 660/22,
zmieniającego
wyrok Sądu Rejonowego w Myśliborzu
z dnia 20 grudnia 2021 r., sygn. akt II K 724/19,
p o s t a n o w i ł:
1.
oddalić kasację jako oczywiście bezzasadną;
2. obciążyć M.M. kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego.
[J.J.]
UZASADNIENIE
Wyrokiem Sądu Rejonowego w Myśliborzu z dnia 20 grudnia 2021 r., sygn. akt II K 724/19,  M. M. została uznana za winną siedmiu czynów z art. 284  § 1 k.k. i innych, za co została skazana na karę łączną roku i 2 miesięcy pozbawienia wolności, której wykonanie warunkowo zawieszono na okres próby w wymiarze 3 lat. Nadto, zasądzono od oskarżonej obowiązki naprawienia szkody.
Po rozpoznaniu apelacji
obrońcy oskarżonego, wyrokiem Sądu Okręgowego w Szczecinie z dnia 29 maja 2024 r., sygn. akt IV Ka 660/22, zmieniono zaskarżony wyrok w ten sposób, że uchylono rozstrzygnięcie o karze łącznej i uniewinniono oskarżoną od popełnienia czynów zarzuconych jej w punktach 1, 2, 3, 4, 6 i 7 aktu oskarżenia. Odniesiono do sankcji dotyczącej niewyeliminowanego czynu z pkt. 5 aktu oskarżenia środek probacyjny orzeczony uprzednio względem kary łącznej. W pozostałym zakresie utrzymano wyrok w mocy.
Kasację od wyroku Sądu odwoławczego wniósł obrońca skazanej, zaskarżając go w części – co do pkt. II,  tj. w zakresie utrzymującym wyrok Sądu I instancji w mocy w jego punkcie VII lit. a i b, na jej korzyść i zarzucając:
„na podstawie art. 439 § 1 pkt 7 k.p.k. naruszenie art. 46 § 1 k.k. w zw. z art. 413 § 2 pkt 2 k.p.k. poprzez utrzymanie przez Sąd Okręgowy obowiązku naprawienia szkody na rzecz
A. C. i E. C.
pomimo uniewinnienia M. M. od czynów w związku z którymi orzeczono ww. obowiązek, co stanowi wewnętrzną sprzeczność wyroku Sądu Okręgowego uniemożliwiającą jego wykonanie, a co stanowi z kolei bezwzględną przyczynę odwoławczą wskazaną w art. 439 § 1 pkt 7 k.p.k.”.
W oparciu o wyżej wskazany zarzut, skarżący wniósł o uchylenie wyroku Sądu odwoławczego w zakresie utrzymującym wyrok Sądu I instancji w mocy w jego punkcie VII lit. a i b oraz uchylenie tej części wyroku Sądu Rejonowego.
W odpowiedzi na kasację Prokurator Rejonowy w Myśliborzu wniósł o jej oddalenie jako oczywiście bezzasadnej.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Kasacja okazała się oczywiście bezzasadna.
Sformułowany w kasacji, jedyny, zarzut zaistnienia bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 7 k.p.k. nie mógł zostać uwzględniony, ponieważ w treści wyroku nie zachodzi sprzeczność uniemożliwiająca wykonanie wyroku. Sąd Okręgowy zmienił wyrok Sądu I instancji w ten sposób, że uchylił rozstrzygnięcie o karze łącznej (pkt. I a. wyroku Sądu odwoławczego), uniewinnił oskarżoną od czynów z pkt. 1, 2, 3, 4, 6, 7 aktu oskarżenia (pkt. I.b), odniósł środek probacyjny warunkowego zawieszenia wykonania kary do sankcji orzeczonej w odniesieniu do pozostającego w mocy czynu z pkt. 5 aktu oskarżenia (pkt. Ic), a w pozostałym zakresie utrzymał wyrok w mocy (pkt II). Wobec jasnego uniewinnienia za czyny z pkt. 1, 2, 3, 4, 6, 7 aktu oskarżenia, objęte pkt. I, II i IV wyroku Sądu Rejonowego, utraciły moc także immanentnie z nimi związane rozstrzygnięcia zawarte w pkt. VII wyroku Sądu Rejonowego, w którym Sąd ten orzekł o obowiązkach naprawienia szkody na podstawie art. 46 § 1 k.k. i art. 4 k.k.: „w związku z popełnieniem czynów przypisanych w pkt I…” oraz „w związku z popełnieniem czynu przypisanego w pkt II…”. Nie budzi więc wątpliwości fakt, że powiązane wprost z pkt. I i II wyroku orzeczenia akcesoryjne z art. 46 § 1 k.k. (pkt. VII a i b) utraciły moc i nie mogą być wykonane. Nie tworzy stanu sprzeczności uniemożliwiającej wykonanie wyroku okoliczność, że w wyroku Sądu odwoławczego nie dokonano odrębnego wyeliminowania rozstrzygnięć z pkt. VII a i b.
Dobitnym tego potwierdzeniem są także fragmenty uzasadnienia wyroku Sądu odwoławczego w rubrykach 5.1.1., gdzie wskazano, że: „
Utrzymanie w mocy wyroku pierwszoinstancyjnego w związku z tym dotyczyło też rozstrzygnięcia zawartego w punkcie VII c, to jest naprawienia szkody wynikłej z tego czynu
” oraz 5.2.1.: „
Skutkowało to uniewinnieniem oskarżonej od popełnienia tych czynów, a w rezultacie uchyleniem dotyczących tych czynów rozstrzygnięć z punktu VII a i b.”.
Te okoliczności są więc niesporne i na etapie postępowania wykonawczego nie powinny budzić żadnych wątpliwości. Nie ma zatem potrzeby uchylać wyroku tylko z powodu sposobu sformułowania sentencji, gdy jasne są jego treść i zakres, w tym przede wszystkim konsekwencje prawne dla M. M.
Z powyższych względów
, nie dopatrując się w przedmiotowej sprawie zaistnienia zarzucanej ani żadnej innej z wymienionych w treści art. 439 § 1 k.p.k. bezwzględnych przyczyn odwoławczych, Sąd Najwyższy, na podstawie art. 535 § 3 k.p.k., zdecydował o oddaleniu kasacji obrońcy skazanej jako oczywiście bezzasadnej.
Orzeczenie o kosztach postępowania kasacyjnego znajduje uzasadnienie w treści reguły ogólnej z art. 636 § 1 k.p.k. w zw. z art. 637a k.p.k.
Wobec niewyznaczenia obrońcy z urzędu do postępowania kasacyjnego, a zatem braku obowiązku jego działania na tym etapie procesu, za niezasadny uznać należało zawarty w treści kasacji r. pr. M. W. wniosek o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej skazanej z urzędu.
Mając powyższe na uwadze,
Sąd Najwyższy orzekł jak w postanowieniu.
[PŁ]
[a.ł]
‎

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI