III KK 147/20

Sąd Najwyższy2020-08-20
SNKarneprzestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacjiŚrednianajwyższy
wypadek drogowyalkoholnietrzeźwośćśmierćkasacjaSąd Najwyższyodpowiedzialność karnabezpieczeństwo w ruchu drogowym

Podsumowanie

Sąd Najwyższy oddalił kasację obrońcy skazanego za spowodowanie wypadku ze skutkiem śmiertelnym pod wpływem alkoholu, uznając ją za oczywiście bezzasadną.

Obrońca T.K., skazanego za spowodowanie wypadku drogowego ze skutkiem śmiertelnym w stanie nietrzeźwości, wniósł kasację od wyroku Sądu Okręgowego utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego. Zarzuty dotyczyły m.in. obrazy przepisów procesowych, dowolnej oceny dowodów i pominięcia opinii biegłych. Sąd Najwyższy oddalił kasację jako oczywiście bezzasadną, podkreślając, że postępowanie kasacyjne nie jest ponowną kontrolą odwoławczą i nie służy kwestionowaniu ustaleń faktycznych.

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację wniesioną przez obrońcę T.K., skazanego za spowodowanie wypadku drogowego ze skutkiem śmiertelnym w stanie nietrzeźwości (3,17 promila alkoholu) oraz za jazdę wbrew dożywotniemu zakazowi prowadzenia pojazdów. Sąd Rejonowy wymierzył karę łączną 10 lat pozbawienia wolności, nawiązki na rzecz pokrzywdzonych oraz orzekł dożywotni zakaz prowadzenia pojazdów. Sąd Okręgowy utrzymał ten wyrok w mocy. Obrońca w kasacji zarzucił rażące naruszenie przepisów prawa procesowego, w tym art. 2 § 2, 4, 7, 410, 167 i 201 k.p.k., wskazując na dowolną ocenę dowodów, pominięcie opinii biegłych dotyczących stanu technicznego pojazdu i wadliwości układu hamulcowego. Sąd Najwyższy uznał kasację za oczywiście bezzasadną. Podkreślono, że kasacja nie służy ponownej kontroli ustaleń faktycznych ani ocenie dowodów. Sąd Najwyższy wskazał, że stan nietrzeźwości, choć sam w sobie stanowi naruszenie zasad ruchu, w połączeniu z innymi naruszeniami (jazda niesprawnym pojazdem, niezachowanie ostrożności) prowadzi do surowszej odpowiedzialności. Odniesiono się do zarzutów dotyczących stanu technicznego pojazdu, wskazując, że obowiązek dbałości o stan techniczny spoczywał na kierowcy, a ustalenia Sądu Okręgowego w tym zakresie były prawidłowe. Sąd Najwyższy stwierdził również, że Sąd Okręgowy prawidłowo odniósł się do zarzutów apelacji, a zarzut naruszenia art. 457 § 3 k.p.k. był nieuzasadniony. W konsekwencji kasację oddalono.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (5)

Odpowiedź sądu

Nie, zarzuty dotyczące obrazy art. 7 k.p.k. i art. 410 k.p.k. nie mogą być skutecznie formułowane w kasacji, jeśli dotyczą ustaleń faktycznych sądu pierwszej instancji, a sąd odwoławczy nie przeprowadzał własnego postępowania dowodowego. Kasacja nie jest ponowną kontrolą odwoławczą.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy podkreślił, że postępowanie kasacyjne nie jest postępowaniem, które ponawia kontrolę odwoławczą. Zarzuty dotyczące błędów w ustaleniach faktycznych lub ocenie dowodów, nawet jeśli przybrane w postać zarzutu obrazy prawa procesnego, nie mogą stanowić podstawy kasacji. Dotyczy to w szczególności przepisów takich jak art. 7 i 410 k.p.k., które odnoszą się do oceny dowodów i uwzględniania istotnych okoliczności, a ich naruszenie przez sąd odwoławczy może być brane pod uwagę tylko wtedy, gdy sam przeprowadzał postępowanie dowodowe.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie kasacji

Strona wygrywająca

Skarb Państwa (prokurator)

Strony

NazwaTypRola
T. K.osoba_fizycznaskazany
P. K.osoba_fizycznapasażer (ofiara śmiertelna)
M. P.osoba_fizycznapasażer (pokrzywdzony)
K. P.osoba_fizycznapasażer (pokrzywdzony)
B. Z.osoba_fizycznapasażer (pokrzywdzony)

Przepisy (16)

Główne

k.k. art. 177 § 2

Kodeks karny

Czyn z art. 177 § 2 k.k. w zw. z art. 178 § 1 k.k. dotyczy spowodowania śmierci lub ciężkiego uszczerbku na zdrowiu w wyniku naruszenia zasad bezpieczeństwa w ruchu drogowym przez osobę będącą w stanie nietrzeźwości.

k.k. art. 178 § 1

Kodeks karny

Dotyczy odpowiedzialności za czyn z art. 177 k.k. popełniony w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego.

k.p.k. art. 523 § 1

Kodeks postępowania karnego

Podstawy wniesienia kasacji.

Pomocnicze

k.k. art. 178a § 1

Kodeks karny

Dotyczy prowadzenia pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego.

k.k. art. 178a § 4

Kodeks karny

Dotyczy recydywy w zakresie prowadzenia pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego, w tym orzeczenia dożywotniego zakazu prowadzenia pojazdów.

k.k. art. 244

Kodeks karny

Dotyczy niestosowania się do orzeczonego przez sąd zakazu prowadzenia pojazdów.

k.p.k. art. 2 § 2

Kodeks postępowania karnego

Zasada prawdy obiektywnej.

k.p.k. art. 4

Kodeks postępowania karnego

Zasada wysłuchania strony.

k.p.k. art. 7

Kodeks postępowania karnego

Zasada swobodnej oceny dowodów.

k.p.k. art. 167

Kodeks postępowania karnego

Obowiązek sądu do podejmowania inicjatywy dowodowej.

k.p.k. art. 201

Kodeks postępowania karnego

Konieczność uzupełnienia postępowania dowodowego w przypadku wątpliwości.

k.p.k. art. 410

Kodeks postępowania karnego

Obowiązek uwzględnienia przez sąd przy rozstrzyganiu o winie i karze wszystkich okoliczności popełnienia przestępstwa.

k.p.k. art. 424 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 424 § 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 457 § 3

Kodeks postępowania karnego

Obowiązek sądu odwoławczego do wyczerpującego odniesienia się do zarzutów i wniosków apelacji w uzasadnieniu wyroku.

k.p.k. art. 535 § 3

Kodeks postępowania karnego

Tryb posiedzenia w przedmiocie kasacji.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Kasacja jest oczywiście bezzasadna. Postępowanie kasacyjne nie jest ponowną kontrolą odwoławczą ani kontrolą ustaleń faktycznych. Zarzuty dotyczące obrazy art. 7 i 410 k.p.k. nie mogą być skuteczne w kasacji, jeśli sąd odwoławczy nie przeprowadzał własnego postępowania dowodowego. Naruszenie ogólnych zasad procesowych (art. 2 § 2, art. 4 k.p.k.) wymaga wskazania konkretnych przepisów szczegółowych. Stan nietrzeźwości w połączeniu z innymi naruszeniami tworzy łańcuch przyczynowy uzasadniający surowszą odpowiedzialność. Obowiązek dbałości o stan techniczny pojazdu spoczywa na kierowcy. Sąd odwoławczy prawidłowo odniósł się do zarzutów apelacji, nie naruszając art. 457 § 3 k.p.k.

Odrzucone argumenty

Obraza art. 2 § 2 k.p.k., art. 4 k.p.k., art. 7 k.p.k., art. 410 k.p.k. poprzez dowolną ocenę dowodów i pominięcie dowodów korzystnych dla oskarżonego. Obraza art. 167 k.p.k. i art. 201 k.p.k. poprzez niedopuszczenie dowodu z opinii kolejnego biegłego. Obraza art. 457 § 3 k.p.k. poprzez fragmentaryczne odniesienie się do argumentacji apelacji.

Godne uwagi sformułowania

kasacja jest bezzasadna i to w stopniu oczywistym Istotą kasacji nie może być zatem zarzut błędu w ustaleniach faktycznych i to zarówno wtedy, gdy jest on podniesiony wprost, jak i wówczas, gdy dla ominięcia ograniczenia ustanowionego w art. 523 § 1 k.p.k., przyjmuje postać zarzutu obrazy prawa. postępowanie kasacyjne nie jest postępowaniem, które ponawiać ma kontrolę odwoławczą. stan nietrzeźwości, stanowiący sam w sobie umyślne naruszenie zasad w ruchu lądowym przez kierowcę pojazdu, tworzy wraz z okolicznością skutkującą bezpośrednio wypadkiem – łańcuch przyczyn objętych związkiem przyczynowym dbałość o należyty stan techniczny pojazdu była obowiązkiem skazanego

Skład orzekający

Marek Motuk

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ugruntowanie stanowiska Sądu Najwyższego co do niedopuszczalności kwestionowania ustaleń faktycznych i oceny dowodów w postępowaniu kasacyjnym, a także co do odpowiedzialności za wypadki drogowe spowodowane pod wpływem alkoholu i w stanie nietrzeźwości."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej postępowania kasacyjnego i nie wprowadza nowych zasad interpretacji prawa materialnego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy poważnego przestępstwa drogowego ze skutkiem śmiertelnym, co zawsze budzi zainteresowanie. Jednakże, rozstrzygnięcie SN ma charakter proceduralny i utrwala istniejące zasady, co czyni je bardziej interesującym dla prawników niż dla szerokiej publiczności.

Sąd Najwyższy: Kasacja to nie druga apelacja. Jakie błędy procesowe mogą pogrzebać szanse na uchylenie wyroku?

Dane finansowe

świadczenie pieniężne na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej: 10 000 PLN

nawiązka: 10 000 PLN

nawiązka: 10 000 PLN

nawiązka: 10 000 PLN

Sektor

transport

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

SN
Sygn. akt III KK 147/20
POSTANOWIENIE
Dnia 20 sierpnia 2020 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Marek Motuk
w sprawie
T. K.
skazanego z art. 177 § 2 k.k. w zw. z art. 178 § 1 k.k.
po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 20 sierpnia 2020 r.,
na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k.
kasacji wniesionej przez obrońcę
od wyroku Sądu Okręgowego w E.
z dnia 13 listopada 2019 r., sygn. akt VI Ka (…),
utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego w I.
z dnia 11 kwietnia 2019 r., sygn. akt II K (…),
p o s t a n o w i ł
1. oddalić kasację jako oczywiście bezzasadną,
2. zwolnić skazanego od ponoszenia kosztów postępowania kasacyjnego.
UZASADNIENIE
T. K. został skazany wyrokiem Sądu Rejonowego w I. z dnia 11 kwietnia 2019 r., sygn. akt II K (…), za to, że:
1.
w dniu 30 kwietnia 2018 r. na trasie P. – C. umyślnie naruszył zasady bezpieczeństwa w ruchu lądowym w ten sposób, że znajdując się w stanie nietrzeźwości 3,17 promila alkoholu we krwi, kierując niesprawnym samochodem osobowym marki O., nr rej. (…), który nie powinien być dopuszczony do ruchu, nie dostosowując prędkości jazdy do warunków w ruchu, na łuku drogi przebiegającym w lewo, zjechał na prawe pobocze uderzając samochodem w drzewo, w następstwie czego pasażer kierowanego przez niego pojazdu P. K. doznał ciężkiego urazu czaszkowo-mózgowego skutkującego jego zgonem, zaś pasażer M. P. doznał obrażeń ciała w postaci ostrej niewydolności oddechowej, stłuczenia u podstawy płata górnego płuca lewego, złamania żeber II i III w odcinkach przednich po stronie prawej i II, III i IV w odcinkach przednich po stronie lewej, wieloodłamowego złamania panewki stawu biodrowego prawego z krwiakiem zaotrzewnowym w miednicy mniejszej, licznych ran głowy realnie zagrażających życiu; pasażer K. P. doznał złamania żeber I-IV po stronie prawej z odmą opłucnową prawostronną, złamania I kości śródstopia lewego, licznych ran głowy naruszających prawidłowe funkcjonowanie organizmu na okres powyżej siedmiu
dni; pasażer B. Z. doznał obrażeń ciała w postaci złamania wyrostka kłykciowego żuchwy po stronie prawej i kąta żuchwy po stronie lewej, złamania kości nosa z przemieszczeniem, złamania tylnych odcinków żeber prawych X, XII i XII, śladowej odmy brzeżnej szczytu płuca lewego i rany tłuczonej okolicy ciemieniowo-potylicznej, naruszających prawidłowe funkcjonowanie organizmu na okres powyżej siedmiu dni – tj. czyn z
art. 177 § 2 k.k. w zw. z art. 178 § 1 k.k.
, za który
Sąd Rejonowy
wymierzył mu karę 10 lat pozbawienia wolności;
2.
w dniu 30 kwietnia 2018 r. na trasie D. – C., znajdując się w stanie nietrzeźwości 3,17 promila alkoholu we krwi, prowadził samochód osobowy marki O., nr rej. (…), w ruchu lądowym, będąc uprzednio prawomocnie skazanym wyrokiem Sądu Rejonowego w I. z dnia 21 marca 2018 r., sygn. akt II K (…), za czyn z art. 178a § 1 i 4 k.k. i inne, czym nie zastosował się do orzeczonego tymże wyrokiem dożywotniego zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych – tj. czyn z art. 178a § 1 i 4 k.k.,
za który Sąd Rejonowy wymierzył mu karę 1 roku pozbawienia wolności;
3.
w drugiej połowie kwietnia 2018 r. na drodze L. – D. prowadził samochód osobowy marki O., nr rej. (…), w ruchu lądowym, będąc uprzednio prawomocnie skazanym wyrokiem Sądu Rejonowego w I. z dnia 21 marca 2018 r., sygn. akt II K (…), za czyn z art. 178a § 1 i 4 k.k. i inne, czym nie zastosował się do orzeczonego tymże wyrokiem dożywotniego zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych – tj. o czyn z art. 244 k.k., za który Sąd Rejonowy wymierzył mu karę 6 miesięcy pozbawienia wolności.
Sąd Rejonowy połączył ww. jednostkowe kary pozbawienia wolności i wymierzył T. K. karę łączną 10 lat pozbawienia wolności. Nadto, za czyny z pkt. I i II orzekł wobec oskarżonego dożywotni zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych, zaś za czyn z pkt. III tożsamy zakaz orzekł na okres 1 roku, łącząc te środki karne i orzekając łączny zakaz dożywotniego
prowadzenia
wszelkich pojazdów mechanicznych.
Nadto, Sąd Rejonowy wobec T. K. orzekł:
1.
świadczenie pieniężne w wysokości 10 000 złotych na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej,
2.
nawiązkę w kwotach po 10 000 złotych na rzecz pokrzywdzonych M. P., K. P. oraz B. Z.
Od ww. wyroku Sądu Rejonowego apelację wniósł obrońca T. K., zaskarżając to orzeczenie w części, tj. co do pkt. I, IV, V, VIII, IX, i X.
Obrońca zarzucił:
1.
obrazę art. 2 § 2 k.p.k., art. 4 k.p.k., art. 7 k.p.k., art. 167 k.p.k., art. 410 k.p.k., art. 424 § 1 pkt 1 i § 2 k.p.k., poprzez:
1.
dokonanie dowolnych ustaleń niemających podstawy w materiale dowodowym;
2.
pominięcie w ustaleniach i rozważaniach podstawowych dla rozstrzygnięcia sprawy ustaleń z opinii biegłego z zakresu kryminalistycznych badań i rekonstrukcji wypadków i kolizji drogowych, w tym tak istotnych okoliczności jak niesprawność układu hamulcowego;
3.
niepodjęcie inicjatywy dowodowej dotyczącej ustaleń stanu technicznego przedmiotowego samochodu;
4.
nierozważenie możliwości i potrzeby miarkowania wysokości nawiązek zasądzonych na rzecz pokrzywdzonych;
5.
błąd w ustaleniach faktycznych poprzez przypisanie oskarżonemu winy popełnienia czynu z art. 177 § 2 k.k. w zb. z art. 178 § 1 k.k., opisanego w pkt. I wyroku, mimo że zebrany materiał dowodowy nie daje ku temu podstaw.
Podnosząc powyższe, obrońca wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku i uniewinnienie oskarżonego od popełnienia czynu przypisanego w pkt. I wyroku, a w konsekwencji stosowną zamianę pkt. IV I VIII wyroku oraz uchylenie jego pkt. V, IX i X.; ewentualnie uchylenie wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania.
Wyrokiem z dnia 13 listopada 2019 r., sygn. akt VI Ka (…), Sąd Okręgowy w E. utrzymał w mocy zaskarżony wyrok.
Od powyższego prawomocnego wyroku kasację wniósł obrońca T. K., zarzucając:
1.
rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisów prawa procesowego, a mianowicie art. 2 § 2 k.p.k., art. 4 k.p.k., art. 7 k.p.k., art. 410 k.p.k.,
poprzez: oparcie wyroku wyłącznie na dowodach obciążających oskarżonego i jednoczesne pominięcie dowodów korzystnych dla niego; rozstrzygnięcie niedających się usunąć wątpliwości na niekorzyść oskarżonego; dokonanie dowolnej a nie swobodnej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, jego jednostronną i wybiórczą ocenę, przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów i dokonanie ich oceny wbrew zasadom prawidłowego rozumowania oraz wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego, poprzez m. in. pominięcie ustaleń płynących z opinii biegłego z zakresu kryminalistycznych badań i rekonstrukcji wypadków i kolizji drogowych, w tym takiej okoliczności jak wadliwość układu hamulcowego;
2.
rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisów prawa procesowego, a mianowicie art. 167 k.p.k. i art. 201 k.p.k. poprzez niedopuszczenie i nieprzeprowadzenie dowodu z opinii kolejnego biegłego sądowego, pozwalającej na
ustalenie dokładnego stanu technicznego pojazdu
;
3.
rażące naruszenie prawa procesowego, tj.
art. 457 § 3 k.p.k.
, polegające na jedynie fragmentarycznym, a niewyczerpującym odniesieniu się przez Sąd
Odwoławczy w uzasadnieniu wyroku z dnia 13.11.2019 r. do przedstawionej w apelacji z dnia 10.06.2019 r. argumentacji
w zakresie zarzutu dot. popełnienia czynu z art. 177 § 2 k.k. w zb. z art. 178 § 1 k.k., dokonania przez Sąd dowolnej oceny dowodów zgromadzonych w sprawie
– które mogło mieć istotny wpływ na treść orzeczenia, ponieważ skutkowało powieleniem przez Sąd Odwoławczy bezkrytycznej oceny materiału dowodowego, dokonanej przez Sąd pierwszej instancji w wyroku z dnia 11.04.2019 r. i utrzymaniem tego wyroku w mocy.
Podnosząc powyższe, skarżący wniósł o uchylenie wyroku w zaskarżonej części i w tym zakresie przekazanie sprawy Sądowi Odwoławczemu do ponownego rozpoznania.
Nadto, obrońca
wniósł o wstrzymanie wykonania zaskarżonego orzeczenia i ewentualnie o zastosowanie wobec T. K. środka zapobiegawczego w postaci poręczenia majątkowego.
W pisemnej odpowiedzi na wniesioną kasację, prokurator Prokuratury Rejonowej w I. wniosła o oddalenie kasacji jako oczywiście bezzasadnej.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Kasacja jest bezzasadna i to w stopniu oczywistym.
Nadzwyczajny środek odwoławczy, jakim jest kasacja, zgodnie z
art. 523 § 1 k.p.k.
wniesiony może być jedynie z powodu uchybień wymienionych w art. 439 k.p.k. lub innego rażącego naruszenia prawa, które mogło mieć istotny wpływ na treść orzeczenia. Istotą kasacji nie może być zatem zarzut błędu w ustaleniach faktycznych i to zarówno wtedy, gdy jest on podniesiony wprost, jak i wówczas, gdy dla ominięcia ograniczenia ustanowionego w art. 523 § 1 k.p.k., przyjmuje postać zarzutu obrazy prawa. Podkreślić też należy, że postępowanie kasacyjne nie jest postępowaniem, które ponawiać ma kontrolę odwoławczą. Sąd Najwyższy, rozpoznając kasację, nie dokonuje kontroli poprawności oceny poszczególnych dowodów, nie weryfikuje zasadności ustaleń faktycznych i nie bada współmierności orzeczonej kary (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 3 stycznia 2019 r., sygn. akt III KK 247/18). Powielenie w kasacji argumentacji przedstawionej wcześniej w zwykłym środku odwoławczym może być skuteczne jedynie wtedy, gdy sąd odwoławczy nie rozpoznał należycie wszystkich zarzutów apelacyjnych i nie odniósł się do nich w uzasadnieniu swojego orzeczenia zgodnie z dyspozycją art. 457 § 3 k.p.k. Nie jest natomiast funkcją kontroli kasacyjnej ponowne, dublujące niejako kontrolę apelacyjną, rozpoznanie zarzutów stawianych przez skarżącego orzeczeniu sądu pierwszej instancji (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 21 kwietnia 2010 r., sygn. akt IV KK 89/10).
W pierwszym zarzucie kasacyjnym skarżący szeregowo wymienił przepisy, które jego zdaniem w sposób rażący zostały naruszone przez Sąd Odwoławczy. Abstrahując już od kwestii braku poprawnej konstrukcji omawianego zarzutu, wyjaśnić należy, że samo naruszenie przepisów art. 2 § 2 k.p.k. bądź art. 4 k.p.k. – mających charakter gwarancji procesowych – nie może stanowić podstawy apelacji lub kasacji. Przestrzeganie naczelnych zasad procesu karnego jest gwarantowane w przepisach szczegółowych i dopiero wskazanie naruszenia tych konkretnych, szczegółowych przepisów może uzasadniać zarzut apelacyjny, zażaleniowy lub kasacyjny. Niezbędne jest tu zatem wykazanie konkretnej normy prawnej procesowej, którą naruszono w związku z przedmiotową zasadą (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 20 kwietnia 2004 r., sygn. akt V KK 332/03; postanowienie
Sądu Najwyższego z dnia
26 lipca 2017 r., sygn. akt II KK 239/17). Tego zaś skarżący w sposób czytelny nie uczynił, wymieniając pojedynczo poszczególne przepisy, które w jego ocenie zostały naruszone, a nadto nie sprecyzował na czym konkretnie każde z tych uchybień miałoby polegać, ograniczając się wyłącznie do ogólnikowych i zbiorczych sformułowań.
Nie sposób też skutecznie podnosić w rozpoznawanej sprawie zarzutu obrazy art. 7 k.p.k., w sytuacji gdy Sąd Okręgowy nie dokonywał samodzielnych ustaleń faktycznych, nie oceniał także na nowo zgromadzonego materiału dowodowego, a zatem nie mógł naruszyć wskazanego przepisu. Sąd Odwoławczy podkreślił, że nie znalazł żadnych podstaw do zakwestionowania dokonanej przez Sąd pierwszej instancji oceny dowodów, jak i poczynionych w oparciu o nią ustaleń faktycznych.
Skarżący zresztą nie wykazał, podnosząc ten zarzut, aby Sądy orzekające w niniejszej sprawie rozstrzygały w sposób dowolny, a nie swobodny. Zarzut rażącego naruszenia art. 7 k.p.k. wymaga bowiem wykazania wad w sposobie dokonania oceny konkretnych dowodów, podczas gdy kasacja kwestionuje jedynie wynik oceny, a jej autor domaga się podzielenia zaprezentowanego przez siebie stanowiska.
Również
zarzut rażącej obrazy art. 410 k.p.k. może być skutecznie formułowany jedynie pod adresem sądu, który przeprowadzał postępowanie dowodowe co do istoty sprawy, a więc sądu pierwszej instancji, a sądu drugiej instancji tylko wówczas, gdy przeprowadzał on sam postępowanie dowodowe (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 17 grudnia 2014 r., sygn. akt II KK 329/14). W przedmiotowej sprawie Sąd Okręgowy nie dokonywał własnych ustaleń faktycznych w toku postępowania apelacyjnego, wobec czego nie można w niniejszym postępowaniu kasacyjnym skutecznie podnosić zarzutu rażącego naruszenia art. 410 k.p.k. Zarzut ten w istocie został skierowany przeciwko wyrokowi Sądu Rejonowego, a zatem jego rozpoznanie w postępowaniu kasacyjnym było niedopuszczalne.
Odnosząc się jednak pokrótce do treści kasacji, zaznaczyć wypada, że stan nietrzeźwości kierowcy nie przesądza automatycznie o winie za spowodowanie wypadku drogowego, niemniej jednak, jeżeli sprawca prowadząc pojazd mechaniczny w takim stanie, dopuszcza się nawet nieumyślnie naruszenia
zasady bezpieczeństwa w ruchu drogowym
i naruszenie to jest przyczyną wypadku drogowego, to ponosi on na podstawie właściwie powołanych przepisów surowszą odpowiedzialność karną, niezależnie od wpływu tego stanu na spowodowanie wypadku i jego skutki. Przyjąć należy w takiej sytuacji, że stan nietrzeźwości, stanowiący sam w sobie umyślne naruszenie zasad w ruchu lądowym przez kierowcę pojazdu, tworzy wraz z okolicznością skutkującą bezpośrednio wypadkiem – łańcuch przyczyn objętych związkiem przyczynowym (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 21 listopada 2002 r., sygn. akt III KKN 281/00). W niniejszej sprawie wykazano zaś dostatecznie, że T. K. w sposób zawiniony naruszył zasady bezpieczeństwa w ruchu drogowym, a w konsekwencji ich naruszenia spowodował wypadek. Do elementów wskazujących na taki stan rzeczy należą wykazane w toku postępowania okoliczności, a mianowicie niezachowanie przez T. K. należytej ostrożności przy pokonywaniu łuku drogi, niedostosowanie techniki jazdy do warunków panujących na drodze oraz poruszanie się pojazdem niesprawnym technicznie. Samo zaś nieprawidłowe wyposażanie samochodu w opony kół jezdnych – jak wskazał biegły – możliwe było do zidentyfikowania przez kierowcę podczas rutynowego sprawdzenia samochodu przed rozpoczęciem jazdy. Biegły stwierdził, że nieprawidłowość ta mogła być relewantna w aspekcie skutków nieprawidłowo wykonywanego manewru, tj. utraty panowania nad pojazdem, zjechania z jezdni, a następnie uderzenia w drzewo.
W kontekście naruszenia zasad bezpieczeństwa w ruchu drogowym, nie można również pomijać, że skazany nigdy nie nabył stosowanych uprawnień do kierowania pojazdem mechanicznym, co negatywnie rzutuje na ocenę jego wiedzy i umiejętności niezbędnych do prawidłowego i bezpiecznego uczestniczenia w ruchu drogowym. Nadto, bezspornym winno być również to, że naturalnym skutkiem nietrzeźwości jest obniżenie sprawności psychomotorycznej, wydatnie zwiększające utratę kontroli nad prowadzonym pojazdem i pogłębiające zagrożenie bezpieczeństwa na drodze dla pozostałych jej użytkowników.
Odnotowania nadto wymaga, że Sąd Okręgowy miał na uwadze ustalenia biegłych na temat wadliwości układu hamulcowego pojazdu. Sąd ten odniósł się do tej kwestii na str. 6 uzasadnienia zaskarżonego wyroku, słusznie przy tym stwierdzając, że dbałość o należyty stan techniczny pojazdu była obowiązkiem skazanego, a ten w swoich wyjaśnieniach przyznał, że nie sprawdzał aktualności stanu technicznego zakupionego pojazdu. Bezspornym jest zatem, że T. K. nie dochował obowiązku weryfikacji sprawności użytkowanego samochodu, a jego zły stan techniczny – skoro nieprawidłowości w tym zakresie nie zostały sprawdzone przez kierującego – należy do elementów wskazujących na odpowiedzialność karną sprawcy wypadku komunikacyjnego. Wobec tego, potencjalna wadliwość układu hamulcowego – akcentowana przez skarżącego – stanowiłaby konsekwencję zaniechań skazanego w zakresie dbałości o należyty stan techniczny pojazdu.
Sąd Okręgowy wypowiedział się również co do poruszonej przez apelującego kwestii braku ustaleń w zakresie intensywności zmniejszania prędkości pojazdu, co zdaniem obrońcy pozwoliłoby ustalić czy kierowca prowadził pojazd z bezpieczną prędkością, pozwalającą na prawidłowe pokonanie łuku drogi. Słusznie Sąd Odwoławczy uznał, że ustalenie tej okoliczności byłoby bezprzedmiotowe dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Z treści opinii biegłego (k.577-580 – t. III) wynika
bowiem, że przyczyną wypadku komunikacyjnego były popełnione przez skazanego błędy w taktyce i technice jazdy, które – przy uwzględnieniu złego stanu technicznego pojazdu – spowodowały, że skazany utracił panowanie nad prowadzonym samochodem i w konsekwencji uderzył w przydrożne drzewo. Oznacza to, że przyczyny tego zdarzenia nie ograniczyły się wyłącznie do kwestii zachowania prędkości bezpiecznej, lecz rozciągały się na inne elementy (m.in. niewłaściwy wybór toru ruchu pojazdu, nagła i gwałtowna zmiana położenia kierownicy), które wskazują na zawinione przez skazanego naruszenie zasad bezpieczeństwa w ruchu drogowym.
Na uwzględnienie nie zasługiwał również drugi zarzut kasacyjny, który stanowił
de facto
powielenie zarzutu apelacji. Sąd Odwoławczy odniósł się do jego istoty i w sposób dostateczny wyjaśnił jego niezasadność. Dodać tu jedynie wypada, że art. 167 k.p.k. nakłada na Sąd
meriti
obowiązek przeprowadzenia dowodów z urzędu, ale tylko w takim zakresie, w jakim jest to niezbędne dla wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności sprawy, a zatem w sytuacji, gdy jest to konieczne dla prawidłowego wyrokowania. Sąd orzekający ma obowiązek dochodzenia do prawdy obiektywnej również w sytuacji, gdy strony nie wnioskują o przeprowadzenie nowych dowodów, ale dopiero wówczas, gdy dokonując oceny dowodów uzna, że
materiał dowodowy jest niepełny i nasuwa wątpliwości co do stanu faktycznego sprawy
i tym samym wymaga uzupełnienia. Skarżący tymczasem w istocie nie wyjaśnia, jaki wpływ na dokonane w niniejszej sprawie ustalenia miałoby samo określenie dokładnego stanu technicznego pojazdu, skoro już przez powołanego w sprawie biegłego stan ten został negatywnie oceniony, a sam skazany w swoich wyjaśnieniach przyznał, że nie zadbał o sprawdzenie stanu technicznego użytkowanego pojazdu. W tej sytuacji należy zgodzić z Sądem Okręgowym, że w realiach niniejszej sprawy nie sposób przyjąć, aby niesprawność techniczna pojazdu w szerszym zakresie niż to ustalono, mogła usprawiedliwiać zachowanie skazanego i łagodzić jego odpowiedzialność karną. Wymaga też uwypuklenia, że celem postępowania dowodowego nie jest weryfikacja wszelkich projektowanych przez obrońcę hipotez dotyczących przebiegu zdarzenia, a jedynie tych wersji, które w realiach konkretnej sprawy mają swoje racjonalne uzasadnienie. Tymczasem skarżący nie przedstawił jakichkolwiek argumentów, które w sposób umotywowany nasuwałby wątpliwości co do ustalonych w sprawie faktów.
W ostatnim zarzucie kasacyjnym, sygnalizującym rażące naruszenie art. 457 § 3 k.p.k., skarżący ograniczył się wyłącznie do wyrażenie niezadowolenia z wyników przeprowadzonej kontroli instancyjnej, twierdząc, że Sąd Odwoławczy w sposób niepełny odniósł się do argumentacji apelacji w części dotyczącej zarzutu dowolnej oceny zgromadzonych w sprawie dowodów co do przypisania skazanemu czynu z art. 177 § 2 k.k. w zw. z art. 178 § 1 k.k. Już zaprezentowane powyżej rozważania wskazują, że stanowisko autora kasacji w tym względzie jest chybione, gdyż Sąd Najwyższy podzielił zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku motywy, które mimo zwięzłego i syntetycznego przedstawienia, odnoszą się do nakreślonej przez apelującego istoty problemu. Wyjaśnić przy tym trzeba, że o zaistnieniu obrazy przepisu art. 457 § 3 k.p.k.
można mówić wtedy, gdy w uzasadnieniu wyroku nie zostanie zawarta argumentacja odnośnie do określonego potraktowania zarzutów i wniosków apelacji, a więc wtedy, gdy sąd uznając zarzuty apelacji za zasadne lub niezasadne, nie wyjaśni swojego stanowiska, ewentualnie przedstawiona argumentacja będzie zawierała braki (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 29 maja 2018 r., sygn. akt II KK 118/18). Skarżący tymczasem nie wskazał nawet, jakich konkretnie kwestii dotyczyć miało rzekome naruszenie art. 457 § 3 k.p.k., bowiem samo generalne stwierdzenie obrońcy, że w sprawie przeprowadzono niewystarczająco wnikliwą ocenę materiału dowodowego, nie stanowi argumentacji przystającej do charakteru postępowania kasacyjnego. Lektura wniesionej kasacji wskazuje na oczekiwanie jej autora, że w postępowaniu kasacyjnym Sąd Najwyższy, przekraczając swoje uprawnienia orzecznicze, zakwestionuje poczynione w toku postępowania karnego ustalenia i dokona odmiennej oceny zgromadzonych w sprawie dowodów, a to – wobec jednoznacznego brzmienia art. 523 § 1 k.p.k. – jest w tym trybie niedopuszczalne.
Konkludując, wszystkie podniesione w kasacji zarzuty były oczywiście bezzasadne, co przy braku wystąpienia okoliczności podlegających uwzględnieniu przez Sąd Najwyższy z urzędu, pozwoliło na oddalenie kasacji na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k.

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę