III KK 79/21

Sąd Najwyższy2021-04-01
SNKarneprawo karne materialneWysokanajwyższy
kara łącznagrzywnakodeks karnykasacjaSąd Najwyższynaruszenie prawanarkotykikierowanie pojazdem

Podsumowanie

Sąd Najwyższy uchylił wyrok Sądu Rejonowego w części dotyczącej kary łącznej grzywny z powodu rażącego naruszenia przepisów prawa materialnego.

Prokurator Generalny wniósł kasację od wyroku nakazowego Sądu Rejonowego, zarzucając rażące naruszenie art. 86 § 1 k.k. poprzez wymierzenie kary łącznej grzywny niższej niż najwyższa z kar jednostkowych. Sąd Najwyższy uznał kasację za zasadną, stwierdzając, że Sąd Rejonowy błędnie wymierzył karę łączną grzywny w niższej wysokości niż kara jednostkowa, co stanowiło istotne naruszenie prawa. W konsekwencji, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok w tej części i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.

Sprawa dotyczyła kasacji wniesionej przez Prokuratora Generalnego od wyroku nakazowego Sądu Rejonowego w B., który skazał M. B. za posiadanie substancji psychotropowej (amfetaminy) oraz kierowanie pojazdem pod jej wpływem. Sąd Rejonowy wymierzył kary jednostkowe grzywny za oba czyny, a następnie połączył je, orzekając karę łączną grzywny w niższej wysokości niż wyższa z kar jednostkowych. Prokurator Generalny zarzucił rażące naruszenie art. 86 § 1 k.k., wskazując, że kara łączna powinna być wymierzona w granicach od najwyższej z kar jednostkowych do ich sumy. Sąd Najwyższy, rozpoznając sprawę w trybie art. 535 § 5 k.p.k., uznał kasację za oczywiście zasadną. Potwierdził, że Sąd Rejonowy rażąco naruszył przepis dotyczący wymiaru kary łącznej, orzekając ją poniżej dolnej granicy określonej przez art. 86 § 1 k.k. W związku z tym, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok w części dotyczącej orzeczenia o karze łącznej grzywny i przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania, z zaleceniem uwzględnienia prawidłowych granic kary łącznej.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, wymierzenie kary łącznej grzywny poniżej dolnej granicy określonej w art. 86 § 1 k.k. stanowi rażące naruszenie prawa materialnego.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołując się na utrwalone orzecznictwo wskazał, że art. 86 § 1 k.k. wyznacza dolną i górną granicę kary łącznej. Wymierzenie jej poniżej dolnej granicy jest błędem skutkującym uchyleniem wyroku w postępowaniu kasacyjnym.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie i przekazanie do ponownego rozpoznania

Strona wygrywająca

Prokurator Generalny

Strony

NazwaTypRola
M. B.osoba_fizycznaskazany

Przepisy (12)

Główne

k.k. art. 86 § § 1

Kodeks karny

Określa granice kary łącznej grzywny, która powinna być wymierzona powyżej najwyższej z kar jednostkowych, a nie poniżej.

Pomocnicze

k.k. art. 178a § § 1

Kodeks karny

u.p.d.o.n. art. 62 § ust. 1

Ustawa o przeciwdziałaniu narkomanii

k.k. art. 33 § § 1 i § 3

Kodeks karny

k.k. art. 85 § § 1 i § 2

Kodeks karny

k.k. art. 86 § § 2

Kodeks karny

k.k. art. 42 § § 2

Kodeks karny

k.k. art. 43 § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 43a § § 2

Kodeks karny

k.k. art. 63 § § 4

Kodeks karny

k.p.k. art. 535 § § 5

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 521 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wymierzenie kary łącznej grzywny poniżej najwyższej z kar jednostkowych stanowi rażące naruszenie art. 86 § 1 k.k.

Godne uwagi sformułowania

kara łączna grzywny w wymiarze 60 stawek dziennych, czyli karę niższą niż wyższa z kar podlegających łączeniu art. 86 § 1 k.k. wyznacza dolną i górną granicę kary łącznej, możliwą do orzeczenia na podstawie uprzednio orzeczonych kar jednostkowych, a jej wymierzenie poniżej dolnej granicy lub powyżej górnej granicy stanowi przyczynę uchylenia zaskarżonego wyroku w toku postępowania kasacyjnego

Skład orzekający

Andrzej Siuchniński

przewodniczący

Piotr Mirek

członek

Eugeniusz Wildowicz

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja i stosowanie przepisów dotyczących wymiaru kary łącznej grzywny, w szczególności zasady, że kara łączna nie może być niższa od najwyższej z kar jednostkowych."

Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie spraw karnych, w których orzekana jest kara łączna grzywny.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje istotny błąd proceduralny w wymiarze kary, który został naprawiony przez Sąd Najwyższy, co jest cenne dla praktyków prawa karnego.

Sąd Najwyższy koryguje błąd: kara łączna grzywny nie może być niższa od kary jednostkowej!

Dane finansowe

świadczenie pieniężne: 5000 PLN

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

SN
Sygn. akt III KK 79/21
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 1 kwietnia 2021 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Andrzej Siuchniński (przewodniczący)
‎
SSN Piotr Mirek
‎
SSN Eugeniusz Wildowicz (sprawozdawca)
Protokolant Jolanta Gravowska
na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k.
w sprawie
M. B.
skazanego z art. 178a § 1 k.k. i art. 62 ust.1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii
po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 1 kwietnia 2021 r.,
kasacji wniesionej przez Prokuratora Generalnego na niekorzyść
od wyroku nakazowego Sądu Rejonowego w B.
z dnia 14 października 2020 r., sygn. akt II K
(…)
,
uchyla zaskarżony wyrok w części dotyczącej orzeczenia o karze łącznej grzywny i sprawę w tym zakresie przekazuje Sądowi Rejonowemu w B. do ponownego rozpoznania.
UZASADNIENIE
M. B. został oskarżony o to, że:
I. w dniu 20 sierpnia 2020 r. w B., wbrew przepisom ustawy posiadał substancję psychotropową w postaci amfetaminy w ilości 0,475 grama netto, tj. o przestępstwo z art. 62 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii;
II. w dniu 20 sierpnia 2020 r. w B. na ul.
(…)
, kierował samochodem osobowym marki O. o nr rej.
(…)
znajdując się w stanie pod wpływem substancji psychotropowej - amfetaminy, posiadając ją we krwi w stężeniu 124 ng/ml, tj. o przestępstwo z art. 178a § 1 k.k.
Sąd Rejonowy w B., wyrokiem nakazowym z dnia 14 października 2020 r., sygn. akt II K
(…)
,
1. uznał oskarżonego za winnego popełnienia czynu zarzucanego mu w pkt I aktu oskarżenia przyjmując, że stanowi on wypadek mniejszej wagi z art. 62 ust. 1 i 3 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii i za to na podstawie art. 62 ust. 3 tej ustawy w zw. z art. 33 § 1 i § 3 k.k. wymierzył mu karę grzywny w wymiarze 40 stawek dziennych, ustalając wysokość jednej stawki dziennej na kwotę 20 zł;
2. uznał oskarżonego za winnego popełnienia czynu zarzucanego mu w pkt II aktu oskarżenia i za to na podstawie art. 178a § 1 k.k. w zw. z art. 33 § 1 i § 3 k.k. wymierzył mu karę grzywny w wymiarze 70 stawek dziennych, ustalając wysokość jednej stawki dziennej na kwotę 20 zł;
3. na podstawie art. 85 § 1 i § 2 k.k. w zw. z art. 86 § 2 k.k. w zw. z art. 33 § 1 i § 3 k.k. połączył wymierzone w pkt 1 i 2 wyroku kary grzywny i wymierzył oskarżonemu karę łączną grzywny w wymiarze 60 stawek dziennych, ustalając wysokość jednej stawki dziennej na kwotę 20 zł;
4. na podstawie art. 42 § 2 k.k. w zw. z art. 43 § 1 k.k. orzekł wobec oskarżonego zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych w ruchu lądowym na okres 3 lat;
5. na podstawie art. 43a § 2 k.k. orzekł wobec oskarżonego świadczenie pieniężne w wysokości 5.000 zł na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej;
6. na podstawie art. 63 § 4 k.k. na poczet orzeczonego zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych zaliczył oskarżonemu okres zatrzymania prawa jazdy od dnia 20 sierpnia 2020 r. Ponadto orzekł o dowodach rzeczowych i kosztach sądowych.
Powyższy wyrok nie został zaskarżony przez strony i uprawomocnił się w dniu 4 listopada 2020 r.
W dniu 4 marca 2021 r. kasację od tego wyroku wniósł na podstawie art. 521 § 1 k.p.k. Prokurator Generalny.
Zaskarżył powyższy wyrok w części dotyczącej orzeczenia o karze łącznej grzywny na niekorzyść oskarżonego. Zarzucił rażące i mające istotny wpływ na treść orzeczenia naruszenie przepisu prawa materialnego, tj. art. 86 § 1 k.k., polegające na wymierzeniu oskarżonemu, w wyniku połączenia orzeczonych odpowiednio w pkt 1 i 2 części dyspozytywnej zaskarżonego wyroku kar jednostkowych grzywny w wysokości 40 stawek dziennych z ustaleniem wysokości jednej stawki dziennej na kwotę 20 złotych oraz w wysokości 70 stawek dziennych z ustaleniem wysokości jednej stawki dziennej na kwotę 20 złotych, kary łącznej grzywny w wymiarze 60 stawek dziennych z ustaleniem wysokości jednej stawki dziennej na kwotę 20 złotych, to jest poniżej najwyższej z kar jednostkowych podlegających łączeniu.
W oparciu o powyższe wniósł o uchylenie pkt 3 części dyspozytywnej zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy w tym zakresie Sądowi Rejonowemu w B. do ponownego rozpoznania.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Kasacja jest oczywiście zasadna, stąd jej rozpoznanie i uwzględnienie na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k.
Rację ma skarżący, że Sąd Rejonowy w B. wymierzając oskarżonemu karę łączną grzywny w wysokości 60 stawek dziennych po 20 zł każda rażąco naruszył art. 86 § 1 k.k., co miało istotny wpływ na treść wyroku.
Przepis ten, w brzmieniu
obowiązującym od dnia 24 czerwca 2020 r., stanowi, że sąd wymierza karę łączną w granicach powyżej najwyższej z kar wymierzonych za poszczególne przestępstwa do ich sumy,
nie przekraczając jednak 810 stawek dziennych grzywny, 2 lat ograniczenia wolności albo 20 lat pozbawienia wolności.
Sąd Rejonowy łącząc wymierzone oskarżonemu kary jednostkowe grzywny winien był, w ramach sędziowskiej swobody wymiaru kary, orzec karę łączną wyższą niż 70 stawek dziennych grzywny po 20 zł każda, ponieważ taką właśnie karę wymierzono oskarżonemu za drugi z przypisanych mu czynów. Tymczasem Sąd ten wymierzył M. B. karę łączną grzywny w wysokości 60 stawek dziennych, czyli karę niższą niż wyższa z kar podlegających łączeniu.
W orzecznictwie Sądu Najwyższego istotnie, konsekwentnie przyjmuje się, że art. 86 § 1 k.k. wyznacza dolną i górną granicę kary łącznej, możliwą do orzeczenia na podstawie uprzednio orzeczonych kar jednostkowych, a jej wymierzenie poniżej dolnej granicy lub powyżej górnej granicy stanowi przyczynę uchylenia zaskarżonego wyroku w toku postępowania kasacyjnego (por. np. wyroki SN: z dnia 18 kwietnia 2019 r., III KK 43/18, z dnia 13 grudnia 2017 r., IV KK 161/17, z dnia 1 października 2014 r., II KK 142/14).
Nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżony wyrok, jako dotknięty podniesionym w kasacji uchybieniem, stanowiącym rażące naruszenie prawa, które miało istotny wpływ na jego treść, ostać się nie może.
Kierując się powyższym, Sąd Najwyższy uchylił ten wyrok w części dotyczącej orzeczenia o karze łącznej grzywny i sprawę w tym zakresie przekazał do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w B.
Ponownie rozpoznając sprawę Sąd ten ustali wysokość kary łącznej grzywny z uwzględnieniem treści art. 86 § 1 k.k.
Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd Najwyższy orzekł jak w wyroku.

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę