III KK 77/26
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczy wniosku obrońcy skazanego G.J. o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego Ryszarda Witkowskiego od udziału w postępowaniu kasacyjnym. Obrońca złożył serię wniosków o wyłączenie kolejnych sędziów, argumentując, że wszyscy oni zostali powołani na urząd sędziego Sądu Najwyższego w wyniku rekomendacji Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej na podstawie ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. Według obrońcy, taka procedura powołania podważa niezależność i bezstronność sądu, co jest sprzeczne ze standardami konstytucyjnymi i europejskimi (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, art. 47 Karty Praw Podstawowych UE, art. 6 ust. 1 EKPC). Sąd Najwyższy, analizując przedstawione argumenty i odwołując się do bogatego orzecznictwa, w tym uchwały połączonych Izb Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020 r. (BSA I-4110-1/20) oraz wyroków Europejskiego Trybunału Praw Człowieka (np. Reczkowicz przeciwko Polsce), uznał wniosek za zasadny. Stwierdzono, że udział sędziego powołanego w opisanym trybie prowadziłby do rozpoznania sprawy przez sąd nienależycie obsadzony i niespełniający wymogów niezależności i bezstronności. W konsekwencji, Sąd Najwyższy postanowił wyłączyć sędziego Ryszarda Witkowskiego od udziału w sprawie.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie wyłączenia sędziego Sądu Najwyższego ze względu na sposób powołania przez wadliwie ukształtowaną KRS, powołując się na orzecznictwo krajowe i międzynarodowe.
Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z powoływaniem sędziów w Polsce po zmianach w ustawie o KRS z 2017 r.
Zagadnienia prawne (1)
Czy sędzia Sądu Najwyższego powołany na urząd w wyniku rekomendacji Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej na podstawie ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. może orzekać w sprawie, czy jego udział nie narusza standardu niezależnego i bezstronnego sądu ustanowionego ustawą?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, udział takiego sędziego może naruszać standard niezależnego i bezstronnego sądu, co uzasadnia jego wyłączenie.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy, powołując się na orzecznictwo krajowe i międzynarodowe (w tym ETPCz), stwierdził, że sposób ukształtowania KRS na podstawie ustawy z 2017 r. podważa niezależność sędziów powołanych w tym trybie. Udział takiego sędziego w składzie orzekającym prowadzi do nienależytej obsady sądu w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. i narusza standardy niezależnego i bezstronnego sądu z art. 6 ust. 1 EKPC.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| G. J. | osoba_fizyczna | skazany |
| obrońca skazanego | inne | wnioskodawca |
| Ryszard Witkowski | inne | sędzia (wnioskowany do wyłączenia) |
| Antoni Bojańczyk | inne | sędzia (wnioskowany do wyłączenia) |
| Paweł Kołodziejski | inne | sędzia (wnioskowany do wyłączenia) |
| Adam Roch | inne | sędzia (wnioskowany do wyłączenia) |
Przepisy (8)
Główne
k.p.k. art. 41
Kodeks postępowania karnego
Przepis należy interpretować szerzej niż tylko w aspekcie istnienia obaw o stronniczość konkretnego sędziego, uwzględniając konieczność zapewnienia stronie dostępu do niezależnego i bezstronnego sądu, w tym sądową kontrolę standardu niezależności i bezstronności gwarantowanego przez Konstytucję RP, Kartę Praw Podstawowych UE oraz EKPC.
Pomocnicze
k.p.k. art. 42
Kodeks postępowania karnego
k.k. art. 148 § 1
Kodeks karny
Ustawa o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw
Ustawa z dnia 8 grudnia 2017 r., której przepisy ukształtowały KRS w sposób podważający jej niezależność.
Konstytucja RP art. 45 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Gwarantuje prawo do sprawiedliwego i bezstronnego procesu.
Karta Praw Podstawowych UE art. 47
Karta Praw Podstawowych Unii Europejskiej
Gwarantuje prawo do skutecznego środka prawnego i dostępu do trybunału.
EKPC art. 6 § 1
Konwencja o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności
Gwarantuje prawo do rzetelnego procesu sądowego.
k.p.k. art. 439 § 1
Kodeks postępowania karnego
Określa przesłanki nienależytej obsady sądu, które skutkują nieważnością postępowania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sędziowie Sądu Najwyższego powołani na urząd w wyniku rekomendacji Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej na podstawie ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. nie spełniają standardów niezależnego i bezstronnego sądu ustanowionego ustawą. • Udział sędziego powołanego w takim trybie prowadzi do nienależytej obsady sądu w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. • Naruszenie standardów niezależności i bezstronności sądu gwarantowanych przez art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, art. 47 Karty Praw Podstawowych UE oraz art. 6 ust. 1 EKPC.
Godne uwagi sformułowania
niezależnego i bezstronnego sądu ustanowionego ustawą • nienależyta obsada sądu w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. • Krajowa Rada Sądownictwa ukształtowana w trybie ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r.
Skład orzekający
Waldemar Płóciennik
przewodniczący
Ryszard Witkowski
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie wyłączenia sędziego Sądu Najwyższego ze względu na sposób powołania przez wadliwie ukształtowaną KRS, powołując się na orzecznictwo krajowe i międzynarodowe."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z powoływaniem sędziów w Polsce po zmianach w ustawie o KRS z 2017 r.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy fundamentalnych kwestii praworządności i niezależności sądownictwa w Polsce, odwołując się do orzecznictwa ETPCz, co czyni ją interesującą nie tylko dla prawników, ale i dla szerszej publiczności.
“Sąd Najwyższy wyłącza sędziego: czy polskie sądy są niezależne?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.