III KK 747/18

Sąd Najwyższy2019-01-23
SNKarnewykroczeniaŚrednianajwyższy
wykroczeniealkoholmiejsce publicznekara ograniczenia wolnościgrzywnaSąd Najwyższykasacjaprawo karne wykonawcze

Sąd Najwyższy uchylił wyrok nakazowy Sądu Rejonowego, który błędnie wymierzył karę ograniczenia wolności za wykroczenie zagrożone wyłącznie grzywną.

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację Prokuratora Generalnego dotyczącą wyroku nakazowego Sądu Rejonowego w N. Sąd Rejonowy uznał B. B. za winnego spożywania alkoholu w miejscu publicznym i wymierzył mu karę ograniczenia wolności. Prokurator Generalny zarzucił rażące naruszenie prawa materialnego, wskazując, że przepis przewiduje wyłącznie karę grzywny. Sąd Najwyższy przychylił się do kasacji, uchylił wyrok w części dotyczącej kary i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.

Sąd Najwyższy w Izbie Karnej rozpoznał kasację Prokuratora Generalnego wniesioną na korzyść ukaranego B. B. od wyroku nakazowego Sądu Rejonowego w N. z dnia 18 kwietnia 2018 r. Sąd Rejonowy uznał obwinionego za winnego popełnienia wykroczenia polegającego na spożywaniu alkoholu w miejscu publicznym, wbrew zakazowi, i wymierzył mu karę miesiąca ograniczenia wolności, polegającą na wykonaniu 20 godzin nieodpłatnej, kontrolowanej pracy na cele społeczne. Kasacja zarzuciła rażące naruszenie prawa materialnego, a mianowicie art. 43¹ ust. 1 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, wskazując, że przepis ten przewiduje wyłącznie sankcję w postaci grzywny, a nie kary ograniczenia wolności. Sąd Najwyższy uznał kasację za zasadną, stwierdzając, że Sąd Rejonowy wymierzając karę ograniczenia wolności, rażąco naruszył prawo materialne, stosując surowszą formę represji, niż przewidziana w ustawie. W związku z tym Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok w części dotyczącej kary i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w N., który winien orzec o karze, mając na uwadze kierunek kasacji i nie powtarzając stwierdzonego uchybienia.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Za wykroczenie określone w art. 43¹ ust. 1 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi można orzec wyłącznie karę grzywny. Kara ograniczenia wolności jest niedopuszczalna.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy stwierdził, że ustawa przewiduje wyłącznie karę grzywny za czyn z art. 43¹ ust. 1 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi. Kara ograniczenia wolności jest surowsza i nie została przewidziana w sankcji tego przepisu, co stanowi rażące naruszenie prawa materialnego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie wyroku i przekazanie do ponownego rozpoznania

Strona wygrywająca

B. B. (w części dotyczącej kary)

Strony

NazwaTypRola
B. B.osoba_fizycznaukarany

Przepisy (4)

Główne

u.w.t.p.a. art. 43¹ § 1

Ustawa o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi

Przepis ten przewiduje wyłącznie karę grzywny jako sankcję za popełnienie wykroczenia.

Pomocnicze

k.p.k. art. 535 § 5

Kodeks postępowania karnego

Umożliwia uwzględnienie kasacji na posiedzeniu bez udziału stron.

k.w. art. 18

Kodeks wykroczeń

Dotyczy systematyki kar.

k.p.w. art. 112

Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wymierzenie kary ograniczenia wolności za czyn zagrożony wyłącznie grzywną stanowi rażące naruszenie prawa materialnego.

Godne uwagi sformułowania

rozstrzygając w sposób wskazany w zaskarżonym wyroku, a więc wymierzając obwinionemu karę ograniczenia wolności, Sąd Rejonowy bezspornie w sposób rażący naruszył prawo materialne i było to naruszenie o istotnym wpływie na orzeczenie o karze skutkujące wobec ukaranego surowszą formą represji, nieprzewidzianą w sankcji powołanego wyżej przepisu.

Skład orzekający

Tomasz Artymiuk

przewodniczący-sprawozdawca

Małgorzata Wąsek-Wiaderek

członek

Paweł Wiliński

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 43¹ ust. 1 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi w zakresie dopuszczalnych kar."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnego przepisu i rodzaju kary.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy powszechnego wykroczenia, ale pokazuje istotne naruszenie prawa przez sąd niższej instancji w zakresie wymiaru kary, co jest ciekawe dla prawników praktyków.

Sąd Najwyższy koryguje błąd Sądu Rejonowego: za spożywanie alkoholu w miejscu publicznym grozi tylko grzywna, nie ograniczenie wolności.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt III KK 747/18
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 23 stycznia 2019 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Tomasz Artymiuk (przewodniczący, sprawozdawca)
‎
SSN Małgorzata Wąsek-Wiaderek
‎
SSN Paweł Wiliński
w sprawie
B. B.
ukaranego z art. 43
1
ust. 1 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi,
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k.
w dniu 23 stycznia 2019 r.,
kasacji, wniesionej przez Prokuratora Generalnego na korzyść ukaranego w części dotyczącej orzeczenia o karze,
od wyroku nakazowego Sądu Rejonowego w N.
z dnia 18 kwietnia 2018 r., sygn. akt II W […],
p o s t a n o w i ł
uchyla wyrok w zaskarżonej części i w tym zakresie przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w N.
UZASADNIENIE
Wyrokiem nakazowym z dnia 18 kwietnia 2018 r., sygn. akt II W
[…]
, Sąd Rejonowy w N. obwinionego B. B. uznał za winnego tego, że „„w dniu 4 kwietnia 2018 r. o godzinie 19.10 w miejscowości S. gmina B., woj.
[…]
, przed sklepem spożywczym, w miejscu publicznym objętym zakazem, spożywał napój alkoholowy w postaci piwa puszkowego marki „
K.
” wbrew zakazowi””, tj. popełnienia wykroczenia określonego w art. 43
1
ust. 1 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (tj.: Dz. U. 2016, poz. 487, obecnie Dz. U. 2018, poz. 2137 tj.) i za to ukarał go karą miesiąca ograniczenia wolności polegającą na wykonaniu 20 godzin nieodpłatnej, kontrolowanej pracy na cele społeczne.
Wyrok ten wobec ukaranego uprawomocnił się w dniu 19 maja 2018 r. (k. 19).
Kasację na korzyść B. B. – w części dotyczącej orzeczenia o karze – wniósł Prokurator Generalny. Zarzucając „rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisu prawa materialnego, a mianowicie art. 43
1
ust. 1 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (tj.: Dz. U. 2016, poz. 487 ze zm.), polegające na wymierzeniu za powyższe wykroczenie obwinionemu B. B. kary 1 (jednego) miesiąca ograniczenia wolności, podczas gdy popełnienie powyższego czynu zagrożone jest wyłącznie sankcją w postaci grzywny”, wniósł o uchylenie wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy w tym zakresie do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Wobec oczywistej zasadności kasacji wniesionej na korzyść obwinionego możliwe było jej uwzględnienie w całości na posiedzeniu w oparciu o przepis art. 535 § 5 k.p.k. w zw. z art. 112 k.p.w.
Wykroczenie stypizowane w art. 43
1
ust. 1 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, zagrożone jest wyłącznie karą zasadniczą grzywny. Ustawodawca nie przewidział natomiast orzeczenia za taki czyn bez wątpienia surowszej kary jaką jest kara ograniczenia wolności (zob. systematyka art. 18 k.w.).  Zgodzić należy się w związku z tym z autorem nadzwyczajnego środka zaskarżenia, że rozstrzygając w sposób wskazany w zaskarżonym wyroku, a więc wymierzając obwinionemu karę ograniczenia wolności, Sąd Rejonowy bezspornie w sposób rażący naruszył prawo materialne i było to naruszenie o istotnym wpływie na orzeczenie o karze skutkujące wobec ukaranego surowszą formą represji, nieprzewidzianą w sankcji powołanego wyżej przepisu.
Obligowało to Sąd Najwyższy do uchylenia wyroku w zaskarżonej przez Prokuratora Generalnego części i przekazania sprawy w tym zakresie do ponownego rozpoznania sądowi
meriti
. Procedując powtórnie, w zakresie w jakim nastąpiło przekazanie, Sąd ten orzeknie ponownie o karze za przypisany obwinionemu czyn bacząc, aby nie powtórzyć stwierdzonego uchybienia oraz mając na uwadze kierunek wniesionej kasacji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI