III KK 735/18

Sąd Najwyższy2019-10-29
SNKarneprzestępstwa skarboweWysokanajwyższy
gry hazardoweprzestępstwo skarbowepowaga rzeczy osądzonejczyn ciągłykasacjaSąd Najwyższyprawo karnepostępowanie karne

Sąd Najwyższy uchylił postanowienia o umorzeniu postępowania w sprawie o nielegalne gry hazardowe, uznając, że nie zachodzi powaga rzeczy osądzonej, gdyż czyn zarzucany w tej sprawie nie jest tożsamy z czynem, za który oskarżony został już skazany.

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację Ministra Sprawiedliwości - Prokuratora Generalnego od postanowienia utrzymującego w mocy umorzenie postępowania wobec M.W. oskarżonego o urządzanie nielegalnych gier hazardowych. Oskarżony wnioskował o umorzenie z powodu powagi rzeczy osądzonej, wskazując na wcześniejszy wyrok skazujący za czyn ciągły. Sądy niższych instancji przychyliły się do tego wniosku. Sąd Najwyższy uznał jednak, że sądy nie dokonały prawidłowej kontroli odwoławczej i błędnie przyjęły tożsamość czynów, co skutkowało uchyleniem zaskarżonych postanowień i przekazaniem sprawy do ponownego rozpoznania.

Sprawa dotyczyła oskarżenia M.W. o urządzanie nielegalnych gier hazardowych na automacie wbrew przepisom ustawy o grach hazardowych. Oskarżony złożył wniosek o umorzenie postępowania z uwagi na powagę rzeczy osądzonej, powołując się na wcześniejszy wyrok skazujący go za czyn ciągły, którego czas popełnienia obejmował okres zarzucanego czynu. Sąd Rejonowy w R. umorzył postępowanie, a Sąd Okręgowy w L. utrzymał to postanowienie w mocy. Kasację na niekorzyść oskarżonego wniósł Minister Sprawiedliwości - Prokurator Generalny, zarzucając rażące naruszenie przepisów prawa procesowego i materialnego, w tym zaniechanie wszechstronnej kontroli odwoławczej i błędne uznanie tożsamości czynów. Sąd Najwyższy uznał kasację za zasadną w stopniu oczywistym. Podkreślono, że urządzanie gier hazardowych w różnych miejscach stanowi odrębne czyny, a wcześniejsze skazanie za czyn popełniony w innym miejscu nie stanowi przeszkody procesowej w postaci powagi rzeczy osądzonej, jeśli nie jest spełniony warunek tożsamości czynów. Sąd Najwyższy podzielił stanowisko skarżącego, że sądy niższych instancji błędnie uznały czyn zarzucany w niniejszej sprawie za tożsamy z czynem, za który oskarżony został już prawomocnie skazany. W związku z tym, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie oraz utrzymane nim w mocy postanowienie Sądu Rejonowego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli czyn zarzucany w nowym postępowaniu został popełniony w innej, konkretnie wskazanej lokalizacji, co odróżnia go od czynu, za który oskarżony został już skazany.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy oparł się na utrwalonym orzecznictwie, zgodnie z którym urządzanie gier hazardowych w różnych miejscach stanowi odrębne czyny. Tożsamość czynu jest warunkiem koniecznym do zastosowania instytucji powagi rzeczy osądzonej. W tym przypadku, mimo że czas popełnienia czynów się pokrywał, różnica w miejscu popełnienia czynu wyklucza jego tożsamość.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie postanowienia i przekazanie do ponownego rozpoznania

Strona wygrywająca

Minister Sprawiedliwości - Prokurator Generalny

Strony

NazwaTypRola
M. W.osoba_fizycznaoskarżony
Minister Sprawiedliwości - Prokurator Generalnyorgan_państwowyskarżący
H. sp. z o.o.spółkapodmiot, którego dotyczyło postępowanie

Przepisy (14)

Główne

k.k.s. art. 107 § 1

Kodeks karny skarbowy

k.p.k. art. 17 § 1

Kodeks postępowania karnego

Pomocnicze

k.p.k. art. 535 § 5

Kodeks postępowania karnego

k.k.s. art. 113 § 1

Kodeks karny skarbowy

k.k.s. art. 6 § 2

Kodeks karny skarbowy

k.p.k. art. 433 § 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 457 § 3

Kodeks postępowania karnego

u.g.h. art. 1 § 2

Ustawa o grach hazardowych

u.g.h. art. 2 § 3

Ustawa o grach hazardowych

u.g.h. art. 2 § 5

Ustawa o grach hazardowych

u.g.h. art. 6 § 1

Ustawa o grach hazardowych

u.g.h. art. 41 § 1

Ustawa o grach hazardowych

u.g.h. art. 42 § 3

Ustawa o grach hazardowych

u.g.h. art. 35 § 5

Ustawa o grach hazardowych

Argumenty

Skuteczne argumenty

Kasacja Ministra Sprawiedliwości - Prokuratora Generalnego była zasadna w stopniu oczywistym. Sąd Okręgowy nie dokonał prawidłowej kontroli odwoławczej. Czyn zarzucany w niniejszej sprawie nie jest tożsamy z czynem, za który oskarżony został już skazany, ze względu na różnicę w miejscu popełnienia. Nie zachodzi powaga rzeczy osądzonej w rozumieniu art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k.

Odrzucone argumenty

Argumenty sądów niższych instancji o tożsamości czynów i istnieniu powagi rzeczy osądzonej.

Godne uwagi sformułowania

urządzanie gry hazardowej w postaci gry na automatach (...) wymaga uzyskania koncesji na kasyno gry (...), a koncesja taka udzielana jest w odniesieniu do jednego kasyna, prowadzonego w ściśle określonym (geograficznie) miejscu (...), to zachowanie osoby, która, nie posiadając koncesji na prowadzenie kasyna, podejmuje działanie w postaci urządzania gry na automatach w różnych miejscach (miejscowościach, lokalach), stanowi każdorazowo - od strony prawnokarnej - inny czyn, podjęty z zamiarem naruszenia tych przepisów w każdym z tych miejsc. Uprzednie prawomocne skazanie za przestępstwo z art. 107 § 1 k.k.s., popełnione w innym miejscu, w warunkach czynu ciągłego (art. 6 § 2 k.k.s.), w którym czas jego popełnienia obejmuje czasokres popełnienia czynu z art. 107 § 1 k.k.s., co do którego toczy się jeszcze postępowanie karno-skarbowe, nie stanowi w tym późniejszym procesie przeszkody procesowej w postaci powagi rzeczy osądzonej, albowiem nie jest spełniony warunek tożsamości czynów.

Skład orzekający

Barbara Skoczkowska

przewodniczący-sprawozdawca

Piotr Mirek

członek

Marek Pietruszyński

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia tożsamości czynu w kontekście przestępstw skarbowych, zwłaszcza urządzania gier hazardowych w różnych lokalizacjach, oraz zasady powagi rzeczy osądzonej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji urządzania gier hazardowych na automatach w różnych miejscach. Może być pomocne w sprawach dotyczących czynów ciągłych i powagi rzeczy osądzonej w innych kontekstach, ale wymaga analizy specyfiki danego czynu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii procesowej - powagi rzeczy osądzonej - w kontekście przestępstw skarbowych związanych z grami hazardowymi. Wyjaśnia, kiedy różne lokalizacje popełnienia czynu prowadzą do odrębnych postępowań.

Czy granie w różnych miejscach to to samo przestępstwo? Sąd Najwyższy wyjaśnia powagę rzeczy osądzonej w sprawach hazardowych.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt III KK 735/18
POSTANOWIENIE
Dnia 29 października 2019 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Barbara Skoczkowska (przewodniczący, sprawozdawca)
‎
SSN Piotr Mirek
‎
SSN Marek Pietruszyński
Protokolant Dorota Szczerbiak
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k.
w dniu 29 października 2019 r.
sprawy
M. W.
oskarżonego z art. 107 § 1 k.k.s.
kasacji, wniesionej przez Ministra Sprawiedliwości - Prokuratora Generalnego, na niekorzyść oskarżonego,
od postanowienia Sądu Okręgowego w L.,
z dnia 20 grudnia 2017 r., sygn. akt XI Kz (…),
utrzymującego w mocy postanowienie Sądu Rejonowego w R. z dnia 8 listopada 2017 r., sygn.. akt II K (…)
postanowił:
uchylić zaskarżone postanowienie Sądu Okręgowego w L.  oraz utrzymane nim mocy postanowienie Sądu Rejonowego w R.  i sprawę przekazać temu sądowi do ponownego rozpoznania.
UZASADNIENIE
M.W.  został oskarżony o to, że będąc prezesem H.  sp. z o.o. z siedzibą w L. w dniu 1 grudnia 2015 r. w lokalu o nazwie T.  przy ul. P.  w M. urządzał nielegalne gry hazardowe na automacie o nazwie A.  (…), A. (…)1 wbrew przepisom art. 3, 6 ust. 1, art. 14 ust. 1 i art. 23 a ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych,
tj. o przestępstwo skarbowe z art. 107 § 1 k.k.s.
Oskarżony złożył do sądu wniosek z dnia 11 września 2017 r. o umorzenie wobec niego postępowania z uwagi na powagę rzeczy osądzonej (art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k.), albowiem wyrokiem Sądu Rejonowego w O.  z dnia 26 kwietnia 2017 r., sygn.. akt II K (…) został skazany za czyn ciągły z art. 107 § 1 k.k.s. w zw. z art. 6 § 2 k.k.s. popełniony od dnia 3 września 2015 r. do dnia 27 czerwca 2016 r.
Sąd Rejonowy w R.  postanowieniem z dnia 8 listopada 2017 r., sygn. akt II K (…), na podstawie art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k. w zw. z art. 113 k.k.s. umorzył postępowanie wobec oskarżonego M.W.  o czyn z art. 107 k.k.s.
Na to postanowienie zażalenie złożył prokurator podnosząc błąd w ustaleniach faktycznych poprzez przyjęcie, że czyn zarzucany M.W. w przedmiotowej sprawie jest elementem składowym czynu ciągłego, za który został już prawomocnie skazany w sprawie Sądu Rejonowego w O.  o sygn. akt II K (…).
Sąd Okręgowy w L.  postanowieniem z dnia 20 grudnia 2017 r, sygn. akt XI Kz (…), zaskarżone postanowienie utrzymał w mocy.
Kasację od orzeczenia Sądu odwoławczego, na niekorzyść oskarżonego, wniósł Minister Sprawiedliwości - Prokurator Generalny, który zarzucił:
„
rażące i mające istotny wpływ na treść postanowienia naruszenie przepisów prawa procesowego i materialnego, a mianowicie art. 433 § 2 k.p.k. w zw. z art. 457 § 3 k.p.k. i art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k. w zw. z art. 113 § 1 k.k.s. oraz art. 6 § 2 k.k.s., polegające na zaniechaniu dokonania prawidłowej oraz wszechstronnej kontroli odwoławczej i nienależytym rozważeniu i ustosunkowaniu się w uzasadnieniu orzeczenia do zarzutu i argumentów podniesionych w zażaleniu prokuratora, wskazujących na błędny pogląd wyrażony przez Sąd
meriti
, sprowadzający się do uznania, że czyn, którego popełnienie zarzucono M.W.  w niniejszej sprawie jest tożsamy i został popełniony w wykonaniu z góry powziętego tego samego zamiaru, z czynem, co do którego postępowanie karne przeciwko temu samemu oskarżonemu zostało prawomocnie zakończone wyrokiem Sądu Rejonowego w O., o sygn. akt II K (…), w związku z czym zachodzą podstawy do umorzenia niniejszego postępowania z uwagi na zaistnienie ujemnej przesłanki w postaci powagi rzeczy osądzonej, w następstwie czego doszło do niezasadnego zaakceptowania tak wyrażonego błędnego poglądu i utrzymania w mocy wadliwego postanowienia Sądu I instancji o umorzeniu postępowania karnego wobec M.W.  na podstawie art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k. w zw. z art. 113 § 1 k.k.s.”.
Podnosząc taki zarzut skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz utrzymanego nim w mocy postanowienia sądu I instancji i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu w R. do ponownego rozpoznania.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Kasacja jest zasadna w stopniu oczywistym, dlatego należało ją rozpoznać na posiedzeniu bez udziału stron zgodnie z art. 535 § 5 k.p.k.
Słusznie podnosi skarżący, że Sąd Okręgowy w L. rozpoznając środek zaskarżenia od postanowienia Sądu I instancji z naruszeniem wskazanych w kasacji przepisów, utrzymał je w mocy, co potwierdza, że kontrola odwoławcza nie była dokonana prawidłowo.
Orzekający w tej sprawie Sąd Rejonowy w R.  umorzyły postępowanie karne wobec M.W.  o czyn z art. 107 § 1 k.k.s. odwołując się do wystąpienia powagi rzeczy osądzonej.  Sąd ten błędnie bowiem uznał, że stan ten wytworzył się w sytuacji, gdy czyn zarzucany oskarżonemu w niniejszym postępowaniu mieścił się chronologicznie w dacie popełnienia czynu ciągłego kwalifikowanego z art. 107 § 1 k.k.s. w zw. z art. 9 § 3 k.k.s. w zw. z art. 6 § 2 k.k.s., za które M.W.  został skazany prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w O. z dnia 26 kwietnia 2017 r., sygn. akt II K (…) i charakteryzował się identycznym sposobem działania sprawcy przy wykorzystaniu takiej samej sposobności w rozumieniu art. 6 § 2 k.k.s.
Sąd Najwyższy, w niniejszym składzie, w pełni podziela stanowisko wyrażone przez skarżącego, jak też akceptuje szerokie rozważania prawne związane z granicami tożsamości czynu oraz pogląd wyrażony w wyroku z 19 września 2018 r., V KK 415/18, a utrwalony późniejszymi judykatami. W wyroku tym Sąd Najwyższy stwierdził, że „skoro urządzanie gry hazardowej w postaci gry na automatach (art. 1 ust. 2 w zw. z art. 2 ust. 3 i 5 u.g.h.) wymaga uzyskania koncesji na kasyno gry (art. 6 ust. 1 u.g.h.), a koncesja taka udzielana jest w odniesieniu do jednego kasyna, prowadzonego w ściśle określonym (geograficznie) miejscu (art. 41 ust. 1, art. 42 pkt 3 i art. 35 pkt 5 u.g.h.), to zachowanie osoby, która, nie posiadając koncesji na prowadzenie kasyna, podejmuje działanie w postaci urządzania gry na automatach w różnych miejscach (miejscowościach, lokalach), stanowi każdorazowo - od strony prawnokarnej - inny czyn, podjęty z zamiarem naruszenia tych przepisów w każdym z tych miejsc. Uprzednie prawomocne skazanie za przestępstwo z art. 107 § 1 k.k.s., popełnione w innym miejscu, w warunkach czynu ciągłego (art. 6 § 2 k.k.s.), w którym czas jego popełnienia obejmuje czasokres popełnienia czynu z art. 107 § 1 k.k.s., co do którego toczy się jeszcze postępowanie karno-skarbowe, nie stanowi w tym późniejszym procesie przeszkody procesowej w postaci powagi rzeczy osądzonej, albowiem nie jest spełniony warunek tożsamości czynów” (OSNKW 2018, z. 10, poz. 71 oraz wyroki SN: z dnia 15 listopada 2018 r, V KK 278/18, LEX nr 2591510; z dnia 5 grudnia 2018 r., V KK 399/18, LEX nr 2591591).
Zauważyć natomiast należy, iż czyn zarzucany w niniejszym postępowaniu został popełniony w konkretnie wskazanej lokalizacji, w konkretnym lokalu, pod określonym adresem i wreszcie na konkretnych automatach do gry, co nie potwierdza tożsamości z czynami popełnionymi przez oskarżonego ze sprawy Sądu Rejonowego w O. o sygn. akt II K (…).
Z tych względów, wobec rażącego naruszenia przepisu art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k. w zw. z art. 113 § 1 k.k.s., która to obraza miała oczywisty wpływ na treść wyroku, konieczne stało się uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz utrzymanego nim w mocy postanowienia Sądu I instancji i przekazanie sprawy Sadowi Rejonowemu w R. P.  do ponownego rozpoznania.
Mając to na uwadze, Sąd Najwyższy orzekł jak w postanowienia.
as

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI