III KK 72/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał kasację Prokuratora Generalnego od wyroku Sądu Rejonowego w J., który skazał Z. P. za znęcanie psychiczne nad córką (art. 207 § 1 k.k.) i warunkowo zawiesił wykonanie kary 10 miesięcy pozbawienia wolności. Kasacja zarzuciła rażące naruszenie art. 387 k.p.k. poprzez uwzględnienie wniosku oskarżonego o skazanie bez przeprowadzenia postępowania dowodowego, mimo że okoliczności popełnienia przestępstwa i wina budziły wątpliwości. Sąd Najwyższy przychylił się do stanowiska Prokuratora Generalnego, wskazując na dwie kluczowe kwestie. Po pierwsze, materiał dowodowy, obejmujący m.in. samookaleczenia pokrzywdzonej i jej myśli samobójcze, mógł sugerować zastosowanie surowszej kwalifikacji z art. 207 § 3 k.k. (następstwo w postaci targnięcia się na własne życie), co wymagało pogłębionej analizy związku przyczynowo-skutkowego. Po drugie, oskarżony nie przyznał się do popełnienia zarzucanego czynu, a nawet negował podejmowanie negatywnych zachowań wobec pokrzywdzonej. Sąd Najwyższy podkreślił, że w takich sytuacjach, gdy oskarżony kwestionuje popełnienie czynu, a nie tylko winę, zastosowanie trybu uproszczonego jest wadliwe, gdyż wymaga przeprowadzenia postępowania dowodowego w celu wyjaśnienia wątpliwości. W konsekwencji, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania, nakazując przeprowadzenie pełnego postępowania dowodowego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja art. 387 k.p.k. w kontekście wniosku o skazanie bez postępowania dowodowego, zwłaszcza gdy oskarżony nie przyznaje się do winy lub gdy istnieją wątpliwości co do kwalifikacji prawnej czynu.
Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej związanej z trybem uproszczonym w postępowaniu karnym.
Zagadnienia prawne (2)
Czy sąd może uwzględnić wniosek o skazanie bez przeprowadzania postępowania dowodowego (art. 387 k.p.k.), jeśli oskarżony nie przyznał się do winy, a materiał dowodowy budzi wątpliwości co do realizacji znamion czynu i jego kwalifikacji prawnej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd nie może uwzględnić wniosku o skazanie bez postępowania dowodowego, jeśli oskarżony nie przyznał się do winy, a materiał dowodowy budzi wątpliwości co do okoliczności popełnienia przestępstwa, jego kwalifikacji prawnej, rodzaju i stopnia zawinienia.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że warunek braku wątpliwości co do okoliczności popełnienia przestępstwa i winy (art. 387 § 2 k.p.k.) nie jest spełniony, gdy oskarżony nie przyznaje się do czynu, a dowody wskazują na możliwość zastosowania surowszej kwalifikacji prawnej (art. 207 § 3 k.k.) lub gdy istnieje wewnętrzna sprzeczność w oświadczeniach oskarżonego. W takich przypadkach konieczne jest przeprowadzenie pełnego postępowania dowodowego.
Czy okoliczności takie jak samookaleczenia pokrzywdzonej i jej myśli samobójcze mogą stanowić podstawę do zastosowania surowszej kwalifikacji z art. 207 § 3 k.k. w sprawie o znęcanie psychiczne?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, wystąpienie wątpliwości co do bezpośredniego związku przyczynowo-skutkowego między zachowaniem oskarżonego a próbami samobójczymi pokrzywdzonej nakazuje przeprowadzenie postępowania dowodowego w celu oceny możliwości zastosowania art. 207 § 3 k.k.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał, że materiał dowodowy dotyczący samookaleczeń i prób samobójczych pokrzywdzonej, w powiązaniu ze stresem w domu rodzinnym kreowanym przez zachowania oskarżonego, powinien stać się przedmiotem pogłębionej analizy pod kątem art. 207 § 3 k.k., co wymaga przeprowadzenia postępowania dowodowego.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Z. P. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| K. P. | osoba_fizyczna | pokrzywdzona |
| Prokurator Generalny | organ_państwowy | skarżący |
Przepisy (13)
Główne
k.k. art. 207 § 1
Kodeks karny
Znęcanie się nad osobą najbliższą w sposób psychiczny.
k.p.k. art. 387 § 1
Kodeks postępowania karnego
Wniosek o skazanie bez przeprowadzenia postępowania dowodowego.
k.p.k. art. 387 § 2
Kodeks postępowania karnego
Warunek uwzględnienia wniosku: okoliczności popełnienia przestępstwa i wina oskarżonego nie budzą wątpliwości.
k.p.k. art. 535 § 5
Kodeks postępowania karnego
Rozpoznanie kasacji na posiedzeniu bez udziału stron.
Pomocnicze
k.k. art. 207 § 3
Kodeks karny
Surowsza odpowiedzialność, jeżeli następstwem czynu jest targnięcie się osoby pokrzywdzonej na własne życie.
k.p.k. art. 387 § 5
Kodeks postępowania karnego
Uznanie za ujawnione dowodów wymienionych w akcie oskarżenia przy uwzględnieniu wniosku o dobrowolne poddanie się karze.
k.k. art. 69 § 1
Kodeks karny
Warunkowe zawieszenie wykonania kary.
k.k. art. 70 § 2
Kodeks karny
Okres próby przy warunkowym zawieszeniu kary.
k.k. art. 73 § 2
Kodeks karny
Dozór kuratora w okresie próby.
k.k. art. 72 § 1
Kodeks karny
Obowiązki nałożone na skazanego w okresie próby.
k.p.k. art. 2 § 1
Kodeks postępowania karnego
Cele postępowania karnego.
k.p.k. art. 2 § 2
Kodeks postępowania karnego
Cele postępowania karnego.
k.p.k. art. 638
Kodeks postępowania karnego
Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania kasacyjnego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie art. 387 § 2 k.p.k. poprzez uwzględnienie wniosku o skazanie bez postępowania dowodowego, mimo wątpliwości co do okoliczności popełnienia czynu i winy. • Niewystarczająca analiza materiału dowodowego pod kątem zastosowania art. 207 § 3 k.k. • Nieprzyznanie się oskarżonego do popełnienia zarzucanego czynu jako przesłanka wymagająca przeprowadzenia postępowania dowodowego.
Godne uwagi sformułowania
okoliczności popełnienia przestępstwa i wina oskarżonego nie budzą wątpliwości • materiał dowodowy zgromadzony w sprawie nie był na tyle jednoznaczny, by umożliwić sądowi wydanie wyroku – bez przeprowadzenia rozprawy • zebrane dowody wskazują na to, że pokrzywdzona K. P. w okresie od co najmniej 2018 r. dokonywała samookaleczeń, występowały u niej myśli samobójcze, próbowała pozbawić się życia • wystąpienie wątpliwości w zakresie zaistnienia bezpośredniego związku przyczynowo-skutkowego między zachowaniem Z. P. w postaci psychicznego znęcania się nad pokrzywdzoną a podjętymi przez nią próbami samobójczymi, nakazuje przeprowadzenie postępowania dowodowego • nie przyznał się do zarzuconego mu czynu • w przypadku nieprzyznania się oskarżonego do popełnienia czynu i złożenia wniosku o dobrowolne poddanie się karze, zachodzi wewnętrzna sprzeczność w wyrażonych przez oskarżonego oświadczeniach, która niewątpliwe wymaga wyjaśnienia
Skład orzekający
Wiesław Kozielewicz
przewodniczący
Antoni Bojańczyk
członek
Marek Motuk
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 387 k.p.k. w kontekście wniosku o skazanie bez postępowania dowodowego, zwłaszcza gdy oskarżony nie przyznaje się do winy lub gdy istnieją wątpliwości co do kwalifikacji prawnej czynu."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej związanej z trybem uproszczonym w postępowaniu karnym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest przeprowadzenie pełnego postępowania dowodowego, nawet w sprawach o znęcanie, gdy pojawiają się wątpliwości co do winy lub kwalifikacji prawnej, a także jak istotne jest nieprzyznanie się oskarżonego do winy w kontekście procedur uproszczonych.
“Czy można skazać bez dowodów, gdy oskarżony milczy? Sąd Najwyższy wyjaśnia granice trybu uproszczonego.”
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.