III KK 72/15
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła oskarżonego S. C., który został oskarżony o prowadzenie pojazdu w stanie nietrzeźwości oraz spowodowanie wypadku komunikacyjnego, w którym pokrzywdzona D. R. doznała średniego uszczerbku na zdrowiu. Sąd Rejonowy w S. postanowieniem z dnia 19 listopada 2014 r. umorzył postępowanie w zakresie czynu z art. 177 § 1 k.k. w zw. z art. 178 § 1 k.k., wyrażając zgodę na cofnięcie wniosku o ściganie przez pokrzywdzoną. Sąd uznał, że pokrzywdzona jest osobą najbliższą dla oskarżonego, co zgodnie z art. 177 § 3 k.k. czyniło ściganie zależnym od wniosku. Postanowienie to uprawomocniło się. Prokurator Generalny złożył kasację, zarzucając rażące naruszenie prawa materialnego, w tym art. 177 § 3 k.k. w zw. z art. 115 § 11 k.k., poprzez niezasadne uznanie pokrzywdzonej za osobę najbliższą. Sąd Najwyższy, rozpoznając kasację, stwierdził, że przestępstwo z art. 177 § 1 k.k. (nawet w połączeniu z art. 178 k.k.) jest przestępstwem wnioskowym tylko wtedy, gdy pokrzywdzonym jest wyłącznie osoba najbliższa. Analizując definicję osoby najbliższej zawartą w art. 115 § 11 k.k., Sąd Najwyższy doszedł do wniosku, że rodzeństwo stryjeczne nie wchodzi w krąg osób najbliższych. W niniejszej sprawie ustalono, że ojciec pokrzywdzonej i ojciec oskarżonego byli rodzonymi braćmi, co oznaczało, że pokrzywdzona była rodzeństwem stryjecznym oskarżonego. W związku z tym, pokrzywdzona nie była osobą najbliższą w rozumieniu przepisów, a przestępstwo podlegało ściganiu z urzędu. Sąd Najwyższy uznał, że postanowienie Sądu Rejonowego o umorzeniu postępowania było rażącym naruszeniem prawa, które miało istotny wpływ na treść orzeczenia. W konsekwencji, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja pojęcia 'osoba najbliższa' w kontekście przestępstw wnioskowych (art. 177 § 3 k.k.) oraz konsekwencje błędnego zastosowania tego przepisu.
Dotyczy wyłącznie spraw karnych, gdzie kwestia wniosku o ściganie jest istotna.
Zagadnienia prawne (2)
Czy przestępstwo spowodowania wypadku w stanie nietrzeźwości (art. 177 § 1 k.k. w zw. z art. 178 § 1 k.k.) jest przestępstwem wnioskowym, gdy pokrzywdzoną jest osoba będąca rodzeństwem stryjecznym sprawcy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przestępstwo to nie jest przestępstwem wnioskowym w takim przypadku.
Uzasadnienie
Definicja osoby najbliższej w art. 115 § 11 k.k. nie obejmuje rodzeństwa stryjecznego. W związku z tym, przestępstwo z art. 177 § 1 k.k. (nawet w połączeniu z art. 178 § 1 k.k.) podlega ściganiu z urzędu, a nie na wniosek pokrzywdzonego.
Czy postanowienie o umorzeniu postępowania wydane na podstawie art. 17 § 1 pkt 10 k.p.k. i art. 177 § 3 k.k. w sytuacji, gdy przestępstwo powinno być ścigane z urzędu, stanowi rażące naruszenie prawa mające istotny wpływ na treść orzeczenia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak.
Uzasadnienie
Błędne uznanie przestępstwa za wnioskowe i umorzenie postępowania na wniosek pokrzywdzonej, gdy powinno być ścigane z urzędu, jest rażącym naruszeniem prawa procesowego i materialnego.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| S. C. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| D. R. | osoba_fizyczna | pokrzywdzona |
| Prokurator Generalny | organ_państwowy | wnioskodawca kasacji |
| Prokuratura Generalna | organ_państwowy | strona postępowania |
Przepisy (8)
Główne
k.k. art. 177 § 1
Kodeks karny
Przestępstwo spowodowania wypadku w komunikacji. § 3 stanowi, że ściganie następuje na wniosek, gdy pokrzywdzonym jest wyłącznie osoba najbliższa.
k.k. art. 178 § 1
Kodeks karny
Określa surowszą odpowiedzialność sprawców przestępstw z art. 177 k.k. popełnionych w stanie nietrzeźwości.
k.k. art. 115 § 11
Kodeks karny
Definicja osoby najbliższej, która nie obejmuje rodzeństwa stryjecznego.
k.p.k. art. 17 § 1
Kodeks postępowania karnego
Okoliczności wyłączające ściganie, w tym pkt 10 - brak wniosku o ściganie, gdy był on wymagany.
k.p.k. art. 12 § 2
Kodeks postępowania karnego
Zgoda sądu na cofnięcie wniosku o ściganie.
Pomocnicze
k.p.k. art. 521 § 1
Kodeks postępowania karnego
Tryb wnoszenia kasacji na niekorzyść oskarżonego.
k.p.k. art. 523 § 1
Kodeks postępowania karnego
Podstawy kasacji - rażące naruszenie prawa mające istotny wpływ na treść orzeczenia.
k.p.k. art. 537 § 2
Kodeks postępowania karnego
Skutki uwzględnienia kasacji - uchylenie zaskarżonego orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Pokrzywdzona nie jest osobą najbliższą w rozumieniu art. 115 § 11 k.k., co oznacza, że przestępstwo z art. 177 § 1 k.k. podlega ściganiu z urzędu. • Umorzenie postępowania na wniosek pokrzywdzonej, gdy ściganie powinno nastąpić z urzędu, stanowi rażące naruszenie prawa.
Godne uwagi sformułowania
przestępstwo należy do kategorii przestępstw względnie wnioskowych • definicja osoby najbliższej zawiera się w art. 115 § 11 k.k. • ma ona co do zasady charakter formalny • rodzeństwo stryjeczne [...] nie wchodzi do kręgu osób najbliższych w rozumieniu art. 115 § 11 k.k. • rażące i mające istotny wpływ na treść orzeczenia naruszenie prawa
Skład orzekający
Tomasz Artymiuk
przewodniczący
Rafał Malarski
sprawozdawca
Stanisław Stankiewicz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'osoba najbliższa' w kontekście przestępstw wnioskowych (art. 177 § 3 k.k.) oraz konsekwencje błędnego zastosowania tego przepisu."
Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie spraw karnych, gdzie kwestia wniosku o ściganie jest istotna.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak kluczowa może być precyzyjna interpretacja definicji prawnych (tu: 'osoba najbliższa') dla przebiegu postępowania karnego i możliwości jego umorzenia.
“Czy kuzyn to 'osoba najbliższa' dla celów ścigania? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.