Orzeczenie · 2015-06-03

III KK 72/15

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2015-06-03
SAOSKarneprzestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacjiWysokanajwyższy
wypadek komunikacyjnynietrzeźwośćkodeks karnyścigane z urzęduścigane na wniosekosoba najbliższakasacjaSąd Najwyższy

Sprawa dotyczyła oskarżonego S. C., który został oskarżony o prowadzenie pojazdu w stanie nietrzeźwości oraz spowodowanie wypadku komunikacyjnego, w którym pokrzywdzona D. R. doznała średniego uszczerbku na zdrowiu. Sąd Rejonowy w S. postanowieniem z dnia 19 listopada 2014 r. umorzył postępowanie w zakresie czynu z art. 177 § 1 k.k. w zw. z art. 178 § 1 k.k., wyrażając zgodę na cofnięcie wniosku o ściganie przez pokrzywdzoną. Sąd uznał, że pokrzywdzona jest osobą najbliższą dla oskarżonego, co zgodnie z art. 177 § 3 k.k. czyniło ściganie zależnym od wniosku. Postanowienie to uprawomocniło się. Prokurator Generalny złożył kasację, zarzucając rażące naruszenie prawa materialnego, w tym art. 177 § 3 k.k. w zw. z art. 115 § 11 k.k., poprzez niezasadne uznanie pokrzywdzonej za osobę najbliższą. Sąd Najwyższy, rozpoznając kasację, stwierdził, że przestępstwo z art. 177 § 1 k.k. (nawet w połączeniu z art. 178 k.k.) jest przestępstwem wnioskowym tylko wtedy, gdy pokrzywdzonym jest wyłącznie osoba najbliższa. Analizując definicję osoby najbliższej zawartą w art. 115 § 11 k.k., Sąd Najwyższy doszedł do wniosku, że rodzeństwo stryjeczne nie wchodzi w krąg osób najbliższych. W niniejszej sprawie ustalono, że ojciec pokrzywdzonej i ojciec oskarżonego byli rodzonymi braćmi, co oznaczało, że pokrzywdzona była rodzeństwem stryjecznym oskarżonego. W związku z tym, pokrzywdzona nie była osobą najbliższą w rozumieniu przepisów, a przestępstwo podlegało ściganiu z urzędu. Sąd Najwyższy uznał, że postanowienie Sądu Rejonowego o umorzeniu postępowania było rażącym naruszeniem prawa, które miało istotny wpływ na treść orzeczenia. W konsekwencji, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja pojęcia 'osoba najbliższa' w kontekście przestępstw wnioskowych (art. 177 § 3 k.k.) oraz konsekwencje błędnego zastosowania tego przepisu.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy wyłącznie spraw karnych, gdzie kwestia wniosku o ściganie jest istotna.

Zagadnienia prawne (2)

Czy przestępstwo spowodowania wypadku w stanie nietrzeźwości (art. 177 § 1 k.k. w zw. z art. 178 § 1 k.k.) jest przestępstwem wnioskowym, gdy pokrzywdzoną jest osoba będąca rodzeństwem stryjecznym sprawcy?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, przestępstwo to nie jest przestępstwem wnioskowym w takim przypadku.

Uzasadnienie

Definicja osoby najbliższej w art. 115 § 11 k.k. nie obejmuje rodzeństwa stryjecznego. W związku z tym, przestępstwo z art. 177 § 1 k.k. (nawet w połączeniu z art. 178 § 1 k.k.) podlega ściganiu z urzędu, a nie na wniosek pokrzywdzonego.

Czy postanowienie o umorzeniu postępowania wydane na podstawie art. 17 § 1 pkt 10 k.p.k. i art. 177 § 3 k.k. w sytuacji, gdy przestępstwo powinno być ścigane z urzędu, stanowi rażące naruszenie prawa mające istotny wpływ na treść orzeczenia?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak.

Uzasadnienie

Błędne uznanie przestępstwa za wnioskowe i umorzenie postępowania na wniosek pokrzywdzonej, gdy powinno być ścigane z urzędu, jest rażącym naruszeniem prawa procesowego i materialnego.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylenie i przekazanie do ponownego rozpoznania
Strona wygrywająca
Prokurator Generalny

Strony

NazwaTypRola
S. C.osoba_fizycznaoskarżony
D. R.osoba_fizycznapokrzywdzona
Prokurator Generalnyorgan_państwowywnioskodawca kasacji
Prokuratura Generalnaorgan_państwowystrona postępowania

Przepisy (8)

Główne

k.k. art. 177 § 1

Kodeks karny

Przestępstwo spowodowania wypadku w komunikacji. § 3 stanowi, że ściganie następuje na wniosek, gdy pokrzywdzonym jest wyłącznie osoba najbliższa.

k.k. art. 178 § 1

Kodeks karny

Określa surowszą odpowiedzialność sprawców przestępstw z art. 177 k.k. popełnionych w stanie nietrzeźwości.

k.k. art. 115 § 11

Kodeks karny

Definicja osoby najbliższej, która nie obejmuje rodzeństwa stryjecznego.

k.p.k. art. 17 § 1

Kodeks postępowania karnego

Okoliczności wyłączające ściganie, w tym pkt 10 - brak wniosku o ściganie, gdy był on wymagany.

k.p.k. art. 12 § 2

Kodeks postępowania karnego

Zgoda sądu na cofnięcie wniosku o ściganie.

Pomocnicze

k.p.k. art. 521 § 1

Kodeks postępowania karnego

Tryb wnoszenia kasacji na niekorzyść oskarżonego.

k.p.k. art. 523 § 1

Kodeks postępowania karnego

Podstawy kasacji - rażące naruszenie prawa mające istotny wpływ na treść orzeczenia.

k.p.k. art. 537 § 2

Kodeks postępowania karnego

Skutki uwzględnienia kasacji - uchylenie zaskarżonego orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Pokrzywdzona nie jest osobą najbliższą w rozumieniu art. 115 § 11 k.k., co oznacza, że przestępstwo z art. 177 § 1 k.k. podlega ściganiu z urzędu. • Umorzenie postępowania na wniosek pokrzywdzonej, gdy ściganie powinno nastąpić z urzędu, stanowi rażące naruszenie prawa.

Godne uwagi sformułowania

przestępstwo należy do kategorii przestępstw względnie wnioskowych • definicja osoby najbliższej zawiera się w art. 115 § 11 k.k. • ma ona co do zasady charakter formalny • rodzeństwo stryjeczne [...] nie wchodzi do kręgu osób najbliższych w rozumieniu art. 115 § 11 k.k. • rażące i mające istotny wpływ na treść orzeczenia naruszenie prawa

Skład orzekający

Tomasz Artymiuk

przewodniczący

Rafał Malarski

sprawozdawca

Stanisław Stankiewicz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'osoba najbliższa' w kontekście przestępstw wnioskowych (art. 177 § 3 k.k.) oraz konsekwencje błędnego zastosowania tego przepisu."

Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie spraw karnych, gdzie kwestia wniosku o ściganie jest istotna.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak kluczowa może być precyzyjna interpretacja definicji prawnych (tu: 'osoba najbliższa') dla przebiegu postępowania karnego i możliwości jego umorzenia.

Czy kuzyn to 'osoba najbliższa' dla celów ścigania? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst