III KK 713/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuObrońca skazanego złożyła do Sądu Najwyższego wniosek o wyłączenie sędziego Adama Rocha od rozpoznania kasacji w sprawie III KK 713/25. Jako podstawę wniosku wskazała proces powołania sędziego przez Prezydenta RP na stanowisko sędziego Sądu Najwyższego, w którym brała udział Krajowa Rada Sądownictwa ukształtowana na podstawie ustawy z 8 grudnia 2017 r. Obrońca powołała się również na uchwałę składu połączonych Izb Sądu Najwyższego z 23 stycznia 2020 r., która stwierdzała nienależytą obsadę sądu w przypadku udziału sędziego powołanego w takim trybie. Sąd Najwyższy, rozpoznając wniosek, uznał go za niedopuszczalny. Wskazał, że art. 41 § 1 k.p.k. wymaga obiektywnych i uzasadnionych wątpliwości co do bezstronności sędziego, a sam fakt powołania sędziego w trybie przewidzianym obowiązującymi przepisami nie może stanowić podstawy do wyłączenia. Sąd podkreślił, że Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 4 marca 2020 r. (P 22/19) orzekł, iż kwestie ustrojowe dotyczące wadliwości powołania sędziego nie mogą być przedmiotem rozpoznania w ramach wniosku o wyłączenie sędziego. Ponadto, Sąd Najwyższy zaznaczył, że uchwała połączonych izb SN z 23 stycznia 2020 r., na którą powołała się obrońca, została uznana przez Trybunał Konstytucyjny (wyrok z 20 kwietnia 2020 r., U 2/20) za niezgodną z Konstytucją RP i innymi przepisami, w związku z czym ma ona charakter wyłącznie historyczny. W konsekwencji, Sąd Najwyższy pozostawił wniosek bez rozpoznania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie niedopuszczalności wniosków o wyłączenie sędziego opartych na wadach powołania oraz niekonstytucyjności uchwał SN.
Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z powołaniami sędziów i uchwałami SN sprzed orzeczeń TK.
Zagadnienia prawne (2)
Czy wniosek o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego, oparty na zarzutach dotyczących trybu powołania sędziego przez Prezydenta RP na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej na podstawie ustawy z 2017 r., jest dopuszczalny w świetle art. 41 § 1 k.p.k.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wniosek o wyłączenie sędziego oparty na zarzutach dotyczących trybu powołania sędziego jest niedopuszczalny z mocy ustawy, gdyż kwestie ustrojowe nie mogą być przedmiotem rozpoznania w ramach wniosku o wyłączenie sędziego.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy powołał się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 4 marca 2020 r. (P 22/19), który stwierdził, że kwestie ustrojowe dotyczące wadliwości powołania sędziego nie mogą być przedmiotem rozpoznania w ramach wniosku o wyłączenie sędziego złożonego w trybie art. 41 § 1 k.p.k. Ponadto, uchwała składu połączonych izb SN z 23 stycznia 2020 r., na którą powołała się obrona, została uznana przez TK za niezgodną z Konstytucją RP.
Czy uchwała składu połączonych Izb Sądu Najwyższego z 23 stycznia 2020 r. (BSA I-4110-1/20) może stanowić podstawę do wyłączenia sędziego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, uchwała ta nie może stanowić podstawy do wyłączenia sędziego, ponieważ została uznana przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodną z Konstytucją RP i innymi przepisami.
Uzasadnienie
Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 20 kwietnia 2020 r. (U 2/20) stwierdził niezgodność uchwały składu połączonych Izb SN z 23 stycznia 2020 r. z Konstytucją RP i Traktatami UE. W związku z tym uchwała ta ma charakter wyłącznie historyczny i nie może być podstawą do orzekania.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. P. | osoba_fizyczna | skazany |
| SSN Adam Roch | osoba_fizyczna | sędzia |
| obrońca skazanego | inne | wnioskodawca |
Przepisy (6)
Główne
k.p.k. art. 41 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Sędzia ulega wyłączeniu, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Wątpliwość musi istnieć obiektywnie i poddawać się zewnętrznej weryfikacji. Nie wystarczy subiektywne odczucie strony.
Konstytucja RP art. 190 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego mają moc powszechnie obowiązującą i są ostateczne.
Pomocnicze
k.p.k. art. 439 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Wspomniany w kontekście zarzutu nienależytej obsady sądu.
Ustawa o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw
Ustawa z 8 grudnia 2017 r., na podstawie której ukształtowano KRS, której udział w procesie powołania sędziego był kwestionowany.
Ustawa o Krajowej Radzie Sądownictwa art. 9a
Wspomniana w kontekście wyroku TK P 22/19 dotyczącego wyboru sędziów do KRS.
Konstytucja RP art. 87
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Katalog źródeł prawa powszechnie obowiązującego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wniosek o wyłączenie sędziego jest niedopuszczalny z mocy ustawy, gdyż kwestie ustrojowe dotyczące powołania sędziego nie mogą być przedmiotem rozpoznania w ramach wniosku o wyłączenie. • Uchwała składu połączonych Izb SN z 23 stycznia 2020 r. została uznana przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodną z Konstytucją RP i nie może stanowić podstawy do orzekania.
Odrzucone argumenty
Sędzia Adam Roch powinien zostać wyłączony od rozpoznania kasacji z uwagi na wadliwy tryb jego powołania przez Prezydenta RP na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej na podstawie ustawy z 2017 r. • Uchwała składu połączonych Izb SN z 23 stycznia 2020 r. stanowi podstawę do wyłączenia sędziego od orzekania.
Godne uwagi sformułowania
wniosek należy uznać za niedopuszczalny • istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać wątpliwość co do jego bezstronności • nie oznacza to jednak, że przyczynę wyłączenia sędziego będzie stanowił każdy, niepoparty określonymi faktami, brak zaufania • uzasadniona wątpliwość co do bezstronności, w rozumieniu art. 41 § 1 k.p.k., zachodzi bowiem zawsze in concreto, a nie in abstracto • nie sposób więc racjonalnie z samego faktu, że do powołania sędziego doszło w trybie przewidzianym w obowiązujących przepisach wywodzić wątpliwości co do bezstronności sędziego • kwestie ustrojowe odnoszące się do ewentualnej wadliwości powołania sędziego przez Prezydenta RP na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa [...] nie mogą być przedmiotem rozpoznania w ramach wniosku o wyłączenie sędziego • uchwała składu połączonych Izb Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020 r. [...] jest niezgodna z [...] Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej • aktualnie ma ona zatem charakter wyłącznie historyczny
Skład orzekający
Marek Siwek
sędzia
Adam Roch
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie niedopuszczalności wniosków o wyłączenie sędziego opartych na wadach powołania oraz niekonstytucyjności uchwał SN."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z powołaniami sędziów i uchwałami SN sprzed orzeczeń TK.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy fundamentalnych kwestii ustrojowych związanych z praworządnością i niezależnością sądownictwa, co jest tematem budzącym duże zainteresowanie.
“Sąd Najwyższy: Wniosek o wyłączenie sędziego z powodu wad powołania jest niedopuszczalny!”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.