III KK 710/25

Sąd Najwyższy2026-02-26
SNKarnepostępowanie karneWysokanajwyższy
sąd najwyższykasacjawyłączenie sędziegoprokuratorbezstronnośćpraworządnośćkonstytucjakarta praw podstawowychekpc

Sąd Najwyższy pozostawił bez rozpoznania wniosek prokuratora o wyłączenie sędziów od rozpoznania kasacji, uznając go za niedopuszczalny i mający na celu destabilizację postępowań.

Prokurator złożył wniosek o wyłączenie sędziów Sądu Najwyższego od rozpoznania kasacji w sprawie III KK 710/25, argumentując to wadami ustrojowymi ich powołania i działań. Sąd Najwyższy, rozpoznając wniosek, uznał go za niedopuszczalny i pozostawił bez rozpoznania, wskazując na brak relewantnych okoliczności uzasadniających wątpliwości co do bezstronności sędziów oraz instrumentalne wykorzystanie przepisów proceduralnych.

Prokurator Prokuratury Okręgowej delegowany do Prokuratury Krajowej złożył wniosek o wyłączenie sędziów Sądu Najwyższego: I.Z., M.S. i P.K. od rozpoznania kasacji w sprawie III KK 710/25. Jako podstawę wniosku wskazał naruszenie praw obywateli do sądu ustanowionego ustawą, niezależnego, bezstronnego i niezawisłego, powołując się na przepisy Konstytucji RP, Karty Praw Podstawowych UE oraz EKPC. Argumentował, że wskazani sędziowie nie spełniają wymogów konstytucyjnych ze względu na sposób ich powołania przez Krajową Radę Sądownictwa ukształtowaną ustawą z 2017 r. oraz działania podejmowane w Sądzie Najwyższym. Sąd Najwyższy, rozpoznając wniosek, postanowił pozostawić go bez rozpoznania. Uzasadnił to niedopuszczalnością wniosku, wskazując, że obowiązek powstrzymania się sędziego od udziału w sprawie ma zastosowanie tylko wtedy, gdy wniosek podlega rozpoznaniu. Podkreślono, że wniosek nie zawierał żadnych relewantnych okoliczności uzasadniających wątpliwości co do bezstronności sędziów, a odwołanie do faktu ich powołania ma charakter ustrojowy i nie podlega weryfikacji w postępowaniu. Sąd uznał, że wniosek został złożony instrumentalnie w celu destabilizacji postępowań.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Wniosek o wyłączenie sędziego, który nie zawiera relewantnych okoliczności uzasadniających wątpliwości co do jego bezstronności i opiera się na kwestiach ustrojowych, podlega pozostawieniu bez rozpoznania.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że obowiązek powstrzymania się sędziego od udziału w sprawie ma zastosowanie tylko wtedy, gdy wniosek o wyłączenie podlega rozpoznaniu. W przypadku wniosku niedopuszczalnego, nie ma podstaw do wyłączenia sędziego od udziału w wydaniu postanowienia w przedmiocie tego wniosku. Podniesione przez prokuratora zarzuty dotyczące powołania sędziów i ich działań miały charakter ustrojowy i nie mogły być weryfikowane w postępowaniu o wyłączenie, a ich instrumentalne wykorzystanie skutkowało pozostawieniem wniosku bez rozpoznania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

pozostawienie wniosku bez rozpoznania

Strony

NazwaTypRola
M.G.osoba_fizycznaskazany

Przepisy (6)

Główne

k.p.k. art. 42 § 1

Kodeks postępowania karnego

Przepis ten, w zw. z art. 41 § 1 k.p.k., stanowi podstawę do pozostawienia wniosku o wyłączenie sędziego bez rozpoznania, gdy nie zachodzą podstawy do jego merytorycznego rozpoznania.

k.p.k. art. 41 § 1

Kodeks postępowania karnego

Sędzia ulega wyłączeniu, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnione wątpliwości co do jego bezstronności w danej sprawie. Brak relewantnych okoliczności w przedmiotowym wniosku.

Pomocnicze

k.p.k. art. 41 § 2

Kodeks postępowania karnego

Stosowany per analogiam w kontekście procedury rozpoznawania wniosku o wyłączenie.

Prawo o prokuraturze art. 2 § 1

Ustawa Prawo o prokuraturze

Podstawa działania prokuratora w zakresie ochrony praworządności.

Prawo o prokuraturze art. 3 § 1

Ustawa Prawo o prokuraturze

Podstawa działania prokuratora w zakresie ochrony praw obywateli i interesu społecznego.

Konstytucja RP art. 45 § 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Przywołana w kontekście prawa do sądu.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wniosek o wyłączenie sędziego, oparty na zarzutach ustrojowych dotyczących powołania sędziów i ich działań, nie zawiera relewantnych okoliczności uzasadniających wątpliwości co do bezstronności i podlega pozostawieniu bez rozpoznania. Instrumentalne wykorzystanie przepisów o wyłączeniu sędziego w celu destabilizacji postępowań nie może być tolerowane.

Odrzucone argumenty

Sędziowie Sądu Najwyższego powinni zostać wyłączeni od rozpoznania kasacji ze względu na wadliwy sposób ich powołania przez Krajową Radę Sądownictwa ukształtowaną ustawą z 2017 r. oraz podejmowane przez nich działania w Sądzie Najwyższym. Działania sędziów naruszają prawo obywateli do sądu ustanowionego ustawą, niezależnego, bezstronnego i niezawisłego.

Godne uwagi sformułowania

wniosek należało uznać za niedopuszczalny, co skutkowało pozostawieniem go bez rozpoznania nie ma żadnych podstaw do przyjęcia, iż sędzia, którego ten wniosek dotyczy, nie może brać udziału w wydaniu takiego orzeczenia żadna okoliczność relewantna z punktu widzenia art. 41 § 1 k.p.k. nie została w przywołanym wniosku podniesiona fakt falowego składania wniosków tej samej treści w różnych sprawach, uzasadnia przekonanie, że mają one na celu wyłącznie destabilizację prowadzonych w Sądzie Najwyższym postępowań w sytuacji instrumentalnego wręcz posłużenia się regulacją zawartą w art. 41 § 1 k.p.k. przez prokuratora, należało stwierdzić, że wniosek nie mógł uzyskać dalszego biegu procesowego

Skład orzekający

Paweł Kołodziejski

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie dopuszczalności rozpoznawania wniosków o wyłączenie sędziego, gdy są one oparte na zarzutach ustrojowych i instrumentalnie wykorzystywane."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej w Sądzie Najwyższym związanej z wnioskami o wyłączenie sędziów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy fundamentalnych kwestii praworządności i niezależności sądownictwa, a także taktyki procesowej prokuratury w kontekście kontrowersji wokół zmian w sądownictwie.

Sąd Najwyższy uciął falę wniosków o wyłączenie sędziów. Czy to koniec prób destabilizacji postępowań?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
III KK 710/25
POSTANOWIENIE
Dnia 26 lutego 2026 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Paweł Kołodziejski
w sprawie
M.G.
skazanego wyrokiem łącznym
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu
w dniu 26 lutego 2026 r.,
wniosku prokuratora z dnia 23 lutego 2026 r. (wpływ w dniu 25 lutego 2026 r.)
o wyłączenie sędziów Sądu Najwyższego: I.Z., M.S. i P.K. od rozpoznania kasacji w sprawie III KK 710/25
na podstawie art. 42 § 1 i 4 k.p.k. w zw. z art. 41 § 1 k.p.k.
a contrario
oraz art. 41 § 2 k.p.k.
per analogiam
p o s t a n o w i ł :
wniosek pozostawić bez rozpoznania.
UZASADNIENIE
Pismem z dnia 23 lutego 2026 r.
(wpływ w dniu 25 lutego 2026 r.)
prokurator Prokuratury Okręgowej delegowany do Prokuratury Krajowej, działając na podstawie „
art. 2 i 3 § 1 pkt 1 i 3 oraz art. 5 ustawy z dnia 28 stycznia 2016 r. – Prawo o prokuraturze (Dz.U. z 2024 r., poz. 390 ze zm.) i art. 41 § 1, 42 § 1 i 45 § 1 k.p.k., a także art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, art. 47 Karty Praw Podstawowych UE oraz art. 6 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności – przez wzgląd na ochronę praworządności, praw obywateli i interesu społecznego
”, wystąpił z wnioskiem o wyłączenie
I.Z., M.S. i P.K.
od rozpoznania kasacji w sprawie III KK 710/25 oraz przekazanie tejże sprawy składowi orzekającemu stanowiącemu sąd ustanowiony ustawą, niezawisły i bezstronny. Podniósł przy tym, że wskazane osoby nie mogą tworzyć i nie tworzą sądu realizującego prawo obywateli do sądu ustanowionego ustawą, niezależnego, bezstronnego i niezawisłego, które zostało przyznane przez art.
19 ust. 1 akapit drugi Traktatu o Unii Europejskiej, art. 47 Karty Praw Podstawowych UE w zw. z art. 6 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r., zmienionej następnie protokołami nr 3, 5 i 8 oraz uzupełnionej protokołem nr 2 (Dz.U. z 1993 r., Nr 61, poz. 284 ze zm.) oraz w art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, a także nie respektują Konstytucji RP oraz prawa unijnego i orzeczeń trybunałów
europejskich tak w aspekcie popierania przez nie sprzecznych z ustawą zasadniczą i prawem UR zmian w sądownictwie wprowadzonych w latach 2017-2023, czego przejawem było ubieganie się przez nie o stanowiska sędziów Sądu Najwyższego przed niespełniającą wymogów konstytucyjnego organu Krajową Radą Sądownictwa ukształtowaną ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2018 r., poz. 3; dalej jako: ustawa z 2017 r.), jak i działań podejmowanych w trakcie ich bytności w Sądzie Najwyższym, czego przejawem jest przystępowanie przez nich do rozpoznawania spraw oraz rozstrzyganie wniosków o zbadanie bezstronności i niezawisłości, a także o wyłączenie osób znajdujących się w tożsamej co one sytuacji prawno-faktycznej, a nawet dotyczących ich samych.
Zgodnie z zarządzeniem nr 21/2025 Prezesa Sądu Najwyższego kierującego pracą Izby Karnej z dnia 25 listopada 2025 r., powyższy wniosek bez rejestracji został przedstawiony sędziemu sprawozdawcy.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Wniosek należało uznać za niedopuszczalny, co skutkowało pozostawieniem go bez rozpoznania. Stąd też
Sąd Najwyższy władny był wydać postanowienie z udziałem sędziego, którego dotyczy wniosek. Wynikający bowiem z art. 42 § 3 k.p.k. obowiązek powstrzymania się sędziego od udziału w sprawie ma bowiem zastosowanie i uzasadnienie tylko wtedy, gdy wniosek o jego wyłączenie w ogóle podlega rozpoznaniu. Natomiast, gdy zachodzi podstawa do pozostawienia wniosku bez rozpoznania, nie ma żadnych podstaw do przyjęcia, iż sędzia, którego ten wniosek dotyczy, nie może brać udziału w wydaniu takiego orzeczenia (zob. postanowienie SN z dnia 21 lipca 2011 r., I KZP 6/11, OSNKW 2011, nr 8, poz. 66; wyrok SN z dnia 15 listopada 2013 r., III KK 227/13; postanowienie SN z dnia 14 stycznia 2026 r., II KB 118/25; postanowienie SN z 15 stycznia 2026 r., I KK 424/25; D. Wysocki, Glosa do postanowienia SN z 21 lipca 2011 r., I KZP 6/11, OSP 2012, z. 3, s. 207-209; J. Kosonoga w:
Kodeks postępowania karnego. Tom I. Komentarz do art. 1-166
, red. R. A. Stefański, S. Zabłocki, Lex 2017, art. 41, teza 73-74; M. Rogacka-Rzewnicka w:
Kodeks postępowania karnego. Komentarz do wybranych przepisów
, red. D. Szumiło-Kulczycka, Lex 2022, art. 41, teza 3; H. Paluszkiewicz w:
Kodeks postępowania karnego. Komentarz
, red. K. Dudka, wyd. 3, Warszawa 2023, art. 41, teza 11; D. Świecki w:
Kodeks postępowania karnego. Tom I. Komentarz aktualizowany
, red. D. Świecki, Lex 2025, art. 41, teza 18-19; W. Jasiński w:
Kodeks postępowania karnego. Komentarz
, red. J. Skorupka, wyd. 7, Legalis 2026, art. 41, Nb 20 wraz z powołaną dalszą literaturą).
Z treści art. 41 § 1 k.p.k. wynika, że sędzia ulega wyłączeniu, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnione wątpliwości co do jego bezstronności w danej sprawie. Realne uzasadnienie twierdzenia o istnieniu wątpliwości co do bezstronności sędziego musi odnosić się do takiego zachowania lub postawy sędziego na sali rozpraw lub poza nią, względnie innych okoliczności o charakterze faktycznym, z których mogłoby wynikać, że sędzia jest, czy też nawet może być, w określony sposób nastawiony do uczestników postępowania lub do sprawy, co w rezultacie byłoby realnym zagrożeniem dla sprawiedliwego jej rozstrzygnięcia, gdyż istnieje uzasadniona wątpliwość o stronniczość sędziego.
Żadna okoliczność relewantna z punktu widzenia art. 41 § 1 k.p.k. nie została w przywołanym wniosku podniesiona. Nadto, fakt falowego składania wniosków tej samej treści w różnych sprawach, uzasadnia przekonanie, że mają one na celu wyłącznie destabilizację prowadzonych w Sądzie Najwyższym postępowań. Autor wniosku odwołuje się do okoliczności powołania sędziów, a więc do faktu o charakterze ustrojowym, opartym wprost na przepisach Konstytucji RP i nie podlegającym weryfikacji w żadnym postępowaniu. Poza tym odwołuje się do czynności orzekania w sytuacji, gdy czynność ta jest integralnie związana z faktem powołania na urząd sędziego, należąc do ustrojowych, mających umocowanie konstytucyjne i ustawowe obowiązków sędziego. W tym stanie rzeczy, w sytuacji instrumentalnego wręcz posłużenia się regulacją zawartą w art. 41 § 1 k.p.k. przez prokuratora, należało stwierdzić, że wniosek nie mógł uzyskać dalszego biegu procesowego, a jedyną możliwą decyzją było jego pozostawienie bez rozpoznania.
[WB]
[a.ł]
‎

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI