III KK 701/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy w Izbie Karnej rozpoznał kasację Prokuratora Generalnego wniesioną na korzyść skazanego K. S. od postanowienia Sądu Rejonowego w Rzeszowie, które zarządziło wykonanie warunkowo zawieszonej kary 6 miesięcy pozbawienia wolności. Sąd Rejonowy pierwotnie skazał K. S. wyrokiem z dnia 28 września 2021 r. (sygn. akt X K 763/21) na karę 6 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem na 2 lata, orzekając również zakaz prowadzenia pojazdów. Wyrok uprawomocnił się 6 października 2021 r. Następnie, postanowieniem z dnia 18 kwietnia 2024 r. (sygn. akt VI Ko 6313/23), Sąd Rejonowy zarządził wykonanie tej kary, powołując się na skazanie K. S. za inne przestępstwo z art. 244 k.k. popełnione w dniu 19 czerwca 2021 r. Prokurator Generalny zarzucił rażące naruszenie prawa materialnego, wskazując, że nowe przestępstwo zostało popełnione przed okresem próby, a ponadto upłynął termin na zarządzenie wykonania kary zgodnie z art. 75 § 4 k.k. Sąd Najwyższy przychylił się do tych argumentów. Stwierdził, że okres próby rozpoczął się 6 października 2021 r. i zakończył 6 października 2023 r. Przestępstwo popełnione 19 czerwca 2021 r. nie mogło stanowić podstawy do zarządzenia wykonania kary, gdyż nie zostało popełnione w okresie próby. Ponadto, sąd pierwszej instancji nie uwzględnił łagodniejszego przepisu przejściowego (art. 4 § 1 k.k.) i nie dochował terminu sześciu miesięcy od zakończenia okresu próby na zarządzenie wykonania kary, który upłynął 6 kwietnia 2024 r. W konsekwencji, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie i umorzył postępowanie wykonawcze.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: Wysokainterpretacja przepisów dotyczących zarządzenia wykonania warunkowo zawieszonej kary, zasady intertemporalne w prawie karnym, terminy procesowe w postępowaniu wykonawczym.
Dotyczy specyficznej sytuacji popełnienia nowego przestępstwa przed okresem próby oraz stosowania przepisów przejściowych.
Zagadnienia prawne (3)
Czy można zarządzić wykonanie warunkowo zawieszonej kary pozbawienia wolności, jeśli nowe przestępstwo zostało popełnione przed okresem próby?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zarządzenie wykonania kary jest możliwe tylko w przypadku popełnienia nowego przestępstwa w okresie próby.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał, że przepis art. 75 § 2 k.k. wymaga, aby skazany w okresie próby rażąco naruszył porządek prawny, w tym popełnił inne przestępstwo. W analizowanej sprawie przestępstwo popełnione przez skazanego miało miejsce przed rozpoczęciem okresu próby, co wykluczało możliwość zarządzenia wykonania kary na tej podstawie.
Czy sąd wykonawczy dochował terminu na zarządzenie wykonania warunkowo zawieszonej kary pozbawienia wolności?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd pierwszej instancji nie dochował terminu określonego w art. 75 § 4 k.k. w brzmieniu obowiązującym do 30 września 2023 r.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że okres próby zakończył się 6 października 2023 r., a termin sześciu miesięcy na zarządzenie wykonania kary upłynął 6 kwietnia 2024 r. Postanowienie o zarządzeniu wykonania kary zostało wydane 18 kwietnia 2024 r., co oznaczało przekroczenie ustawowego terminu.
Które przepisy prawa karnego powinny mieć zastosowanie przy zarządzeniu wykonania warunkowo zawieszonej kary, jeśli nastąpiła zmiana przepisów w trakcie postępowania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Należy stosować przepisy względniejsze dla sprawcy, zgodnie z art. 4 § 1 k.k.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podkreślił, że nowelizacja art. 75 § 4 k.k. wprowadzona ustawą z dnia 7 lipca 2022 r. (obowiązująca od 1 października 2023 r.) wydłużyła termin na zarządzenie wykonania kary. Jednakże, zgodnie z zasadą intertemporalną (art. 4 § 1 k.k.), w przypadku czynu popełnionego przed wejściem w życie nowych przepisów, należy stosować przepisy łagodniejsze, które w tym przypadku były korzystniejsze dla skazanego.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| K. S. | osoba_fizyczna | skazany |
Przepisy (7)
Główne
k.k. art. 75 § § 2
Kodeks karny
Sąd może zarządzić wykonanie kary, jeżeli skazany w okresie próby rażąco narusza porządek prawny, w szczególności gdy popełnił inne przestępstwo niż określone w § 1.
k.k. art. 75 § § 4
Kodeks karny
Zarządzenie wykonania kary nie może nastąpić później niż w ciągu sześciu miesięcy od zakończenia okresu próby (brzmienie do 30.09.2023 r.). Po zmianie przepisów termin ten wynosi rok.
Pomocnicze
k.k. art. 4 § § 1
Kodeks karny
Jeżeli w czasie orzekania obowiązują przepisy karne różne od przepisów obowiązujących w czasie popełnienia przestępstwa, należy zastosować przepis względniejszy dla sprawcy.
k.p.k. art. 437 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Sąd Najwyższy może uchylić zaskarżone orzeczenie i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania.
k.p.k. art. 437 § § 2
Kodeks postępowania karnego
Sąd Najwyższy może uchylić zaskarżone orzeczenie i umorzyć postępowanie.
k.k.w. art. 1 § § 2
Kodeks karny wykonawczy
k.k.w. art. 15 § § 1
Kodeks karny wykonawczy
Argumenty
Skuteczne argumenty
Nowe przestępstwo popełnione przez skazanego miało miejsce przed okresem próby, co wyklucza podstawę do zarządzenia wykonania kary. • Sąd pierwszej instancji nie zastosował łagodniejszego przepisu przejściowego (art. 4 § 1 k.k.). • Sąd pierwszej instancji przekroczył termin sześciu miesięcy na zarządzenie wykonania kary po zakończeniu okresu próby.
Godne uwagi sformułowania
rażące naruszenie przepisów prawa materialnego • nie nastąpiło w okresie próby ale przed jego rozpoczęciem • względniejsze dla sprawcy • nie dochował terminu określonego w art. 75 § 4 k.k. • brak było jakichkolwiek podstaw do jej zarządzenia
Skład orzekający
Waldemar Płóciennik
przewodniczący
Jerzy Grubba
członek
Jarosław Matras
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "interpretacja przepisów dotyczących zarządzenia wykonania warunkowo zawieszonej kary, zasady intertemporalne w prawie karnym, terminy procesowe w postępowaniu wykonawczym."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji popełnienia nowego przestępstwa przed okresem próby oraz stosowania przepisów przejściowych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak kluczowe jest precyzyjne stosowanie przepisów prawa karnego i proceduralnego, nawet w pozornie rutynowych sprawach wykonawczych. Błąd sądu pierwszej instancji miał istotne konsekwencje dla skazanego.
“Sąd Najwyższy: Błąd w terminie i miejscu popełnienia przestępstwa ratuje skazanego przed więzieniem.”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.