III KK 658/25Wyłączenie sędziego kwestie ustrojowe SN
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWniosek obrońcy skazanego M.F. o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego P.K. od udziału w sprawie kasacyjnej opierał się na zarzucie istnienia okoliczności mogących wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego, wynikających z procedury jego powołania do Sądu Najwyższego z udziałem Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. Obrońca argumentował, że sędzia P.K. znalazłby się w sytuacji oceny okoliczności analogicznych do tych dotyczących jego własnego powołania, co naruszałoby zasadę nemo iudex in causa sua. Sąd Najwyższy, rozpoznając sprawę na posiedzeniu bez udziału stron, oddalił wniosek. W uzasadnieniu wskazano, że przepis art. 41 § 1 k.p.k. wymaga istnienia okoliczności mogących wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego w danej sprawie, co odnosi się do jego neutralności wobec stron. Kwestie ustrojowo-prawne dotyczące trybu powoływania sędziów, o ile nie wpływają na stosunek sędziego do stron w konkretnej sprawie, nie mogą stanowić podstawy do wyłączenia. Sąd podkreślił, że art. 41 § 1 k.p.k. obejmuje jedynie okoliczności natury faktycznej, a nie prawno-ustrojowej. Odwołano się do orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego oraz Sądu Najwyższego, które potwierdzają, że rozwiązania legislacyjne dotyczące ustroju sądownictwa nie są podstawą do wyłączenia sędziego. Sąd Najwyższy zaznaczył również, że instytucje procesowe uregulowane w ustawie o Sądzie Najwyższym (np. test niezawisłości) i w Kodeksie postępowania karnego (art. 41 § 1 k.p.k.) mają charakter rozłączny.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja art. 41 § 1 k.p.k. w kontekście zarzutów dotyczących wadliwości procedury powoływania sędziów i zasady bezstronności.
Dotyczy specyficznej sytuacji zarzutów ustrojowych podnoszonych w kontekście wniosku o wyłączenie sędziego.
Zagadnienia prawne (1)
Czy okoliczności dotyczące trybu powołania sędziego do Sądu Najwyższego, w tym udział tzw. neo-KRS, mogą stanowić podstawę do wyłączenia sędziego od udziału w sprawie na podstawie art. 41 § 1 k.p.k. z powodu uzasadnionej wątpliwości co do jego bezstronności?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, okoliczności ustrojowe dotyczące trybu powoływania sędziów nie stanowią podstawy do wyłączenia sędziego na podstawie art. 41 § 1 k.p.k.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wyjaśnił, że art. 41 § 1 k.p.k. dotyczy okoliczności faktycznych lub zdarzeń procesowych, które mogą wywołać wątpliwość co do bezstronności sędziego w danej sprawie, rozumianej jako neutralność wobec stron. Kwestie ustrojowe, takie jak sposób powoływania sędziów, nie wpływają bezpośrednio na stosunek sędziego do stron i nie mogą być podstawą do wyłączenia. Sąd odwołał się do orzecznictwa TK i SN potwierdzającego tę interpretację.
Rozstrzygnięcie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M.F. | osoba_fizyczna | skazany |
| P.K. | inne | sędzia SN |
| A.M. | inne | obrońca |
Przepisy (4)
Główne
k.p.k. art. 41 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy okoliczności faktycznych lub zdarzeń procesowych, które mogą wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego w danej sprawie (neutralność wobec stron). Nie obejmuje kwestii ustrojowych dotyczących trybu powoływania sędziów.
Pomocnicze
k.p.k. art. 42 § § 4
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy wniosku o wstrzymanie czynności merytorycznych do czasu prawomocnego rozpoznania wniosku o wyłączenie.
u.SN art. 29 § § 5-25
Ustawa o Sądzie Najwyższym
Dotyczy testu niezawisłości i bezstronności sędziego, który jest instytucją rozłączną z wnioskiem o wyłączenie na podstawie art. 41 § 1 k.p.k.
u.KRS art. 9a
Ustawa o Krajowej Radzie Sądownictwa
Dotyczy zasad wyboru sędziów do Krajowej Rady Sądownictwa, których wadliwość była podstawą wniosku o wyłączenie.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Art. 41 § 1 k.p.k. dotyczy okoliczności faktycznych, a nie ustrojowych. • Bezstronność sędziego oznacza neutralność wobec stron w danej sprawie. • Kwestie ustrojowe dotyczące powoływania sędziów nie wpływają na stosunek sędziego do stron. • Instytucje procesowe z ustawy o SN i k.p.k. są rozłączne.
Odrzucone argumenty
Wadliwa procedura powołania sędziego (z udziałem neo-KRS) budzi uzasadnione wątpliwości co do jego bezstronności. • Sędzia oceniający kasację z zarzutem wadliwego powołania znajduje się w sytuacji naruszenia zasady nemo iudex in causa sua. • Należy przeprowadzić test niezawisłości i bezstronności sędziego w trybie ustawy o Sądzie Najwyższym.
Godne uwagi sformułowania
istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie • chodzi tutaj o stronniczość skonkretyzowaną, tj. odnoszącą się do danej sprawy • bezparcyalność, nieprzywiązanie do żadnéy strony lub partyi • nie obejmuje tych sytuacji, w których wątpliwości podnoszone przez stronę nie mają charakteru ściśle wiążącego się z istotą sprawy • nie mogą stanowić podstawy wniosku o wyłączenie sędziego • instytucje procesowe uregulowane [...] mają charakter rozłączny
Skład orzekający
Antoni Bojańczyk
przewodniczący
P.K.
sędzia SN
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 41 § 1 k.p.k. w kontekście zarzutów dotyczących wadliwości procedury powoływania sędziów i zasady bezstronności."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zarzutów ustrojowych podnoszonych w kontekście wniosku o wyłączenie sędziego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy fundamentalnych kwestii niezależności sądownictwa i bezstronności sędziów, co jest tematem budzącym duże zainteresowanie prawników i opinii publicznej.
“Czy wadliwe powołanie sędziego dyskwalifikuje go do orzekania? Sąd Najwyższy rozstrzyga.”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.