III KK 656/18

Sąd Najwyższy2020-03-12
SNKarnepostępowanie karneŚrednianajwyższy
kasacjakoszty sądowepomoc prawna z urzęduSąd Najwyższyprawo karnekoszty zastępstwa procesowegoadwokat z urzędu

Sąd Najwyższy oddalił kasację skazanego jako oczywiście bezzasadną i zasądził koszty nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu na rzecz pełnomocnika oskarżycielki posiłkowej w obniżonej kwocie.

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację wniesioną przez obrońcę skazanego Z. W. od wyroku Sądu Apelacyjnego utrzymującego w mocy wyrok Sądu Okręgowego. Kasacja została oddalona jako oczywiście bezzasadna, a skazany obciążony kosztami postępowania. Następnie Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek pełnomocnika z urzędu o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej na rzecz oskarżycielki posiłkowej, uwzględniając go co do zasady, ale obniżając dochodzoną kwotę do 738 zł, wskazując na właściwe przepisy dotyczące opłat za pomoc prawną świadczoną z urzędu.

Sąd Najwyższy w składzie trzech sędziów rozpoznał kasację wniesioną przez obrońcę skazanego Z. W. od wyroku Sądu Apelacyjnego, który utrzymał w mocy wyrok Sądu Okręgowego skazujący go za przestępstwo z art. 197 § 3 pkt 3 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. Kasacja została uznana za oczywiście bezzasadną i oddalona, a skazany został obciążony kosztami postępowania kasacyjnego. Następnie Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek pełnomocnika z urzędu, adwokata U.C. (reprezentowanej przez substytuta radcy prawnego Ł. S.), o zasądzenie od Skarbu Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu oskarżycielce posiłkowej J. B. w postępowaniu kasacyjnym. Sąd uznał wniosek co do zasady za słuszny, jednak zakwestionował dochodzoną kwotę 1476 zł, wskazując, że pełnomocnik błędnie zastosował przepisy dotyczące opłat za czynności adwokackie, zamiast przepisów o ponoszeniu przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Sąd ustalił należną opłatę na kwotę 738 zł (600 zł + 23% VAT), zgodnie z właściwymi przepisami rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Właściwą podstawą prawną jest ustawa Prawo o adwokaturze oraz rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu. Należna opłata wynosi 600 zł plus VAT, z możliwością podniesienia o 50% w szczególnych przypadkach, których wnioskodawca nie wykazał.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że w przypadku pomocy prawnej świadczonej z urzędu, koszty ponosi Skarb Państwa zgodnie z ustawą Prawo o adwokaturze i odpowiednim rozporządzeniem. Pełnomocnik błędnie zastosował przepisy dotyczące opłat za czynności adwokackie, które mają zastosowanie w przypadku ustanowienia pełnomocnika z wyboru. Sąd ustalił właściwą stawkę opłaty na 600 zł, powiększoną o VAT, zgodnie z § 17 ust. 2 pkt 6 i ust. 7 rozporządzenia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie kasacji i zasądzenie kosztów

Strona wygrywająca

Skarb Państwa (w zakresie kosztów pomocy prawnej z urzędu)

Strony

NazwaTypRola
Z. W.osoba_fizycznaskazany
J. B.osoba_fizycznaoskarżycielka posiłkowa
U.C.osoba_fizycznapełnomocnik z urzędu (adwokat)
Ł. S.osoba_fizycznasubstytut pełnomocnika z urzędu (radca prawny)

Przepisy (9)

Główne

k.k. art. 197 § § 3 pkt 3

Kodeks karny

k.k. art. 11 § § 2

Kodeks karny

Prawo o adwokaturze art. 29 § ust. 1

Ustawa Prawo o adwokaturze

Podstawa prawna do ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu § § 17 ust. 2 pkt 6 i ust. 7

Określa wysokość opłaty za pomoc prawną świadczoną z urzędu.

Pomocnicze

k.p.k. art. 626 § § 2

Kodeks postępowania karnego

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu § § 4 ust. 1

Podstawa do ustalenia opłaty w wysokości 600 zł.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu § § 4 ust. 2

Możliwość podniesienia opłaty o 50%.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu § § 4 ust. 3

Możliwość powiększenia opłaty o podatek od towarów i usług.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie § § 11 ust. 2 pkt 6 i ust. 7

Przepis nie miał zastosowania w tej sytuacji, dotyczy opłat przy pełnomocniku z wyboru.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Kasacja jest oczywiście bezzasadna. Wniosek o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej co do zasady jest słuszny. Właściwe przepisy dotyczące kosztów pomocy prawnej z urzędu to ustawa Prawo o adwokaturze i rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu.

Odrzucone argumenty

Dochodzona kwota 1476 zł tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej jest zbyt wysoka. Zastosowanie przez pełnomocnika przepisów rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie było nieprawidłowe.

Godne uwagi sformułowania

kasacji wniesionej przez obrońcę skazanego oddala kasację jako oczywiście bezzasadną kosztami procesu w postępowaniu kasacyjnym obciąża skazanego kosztami nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej przez adwokata z urzędu nie można się natomiast zgodzić z wysokością dochodzonej opłaty pełnomocnik oskarżycielki posiłkowej swój wniosek adresowany do Skarbu Państwa oparła o regulację § 11 ust. 2 pkt 6 i ust. 7 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (...), który w takiej sytuacji nie ma wszakże zastosowania

Skład orzekający

Waldemar Płóciennik

przewodniczący

Dariusz Kala

członek

Kazimierz Klugiewicz

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalanie wysokości kosztów nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu w postępowaniu kasacyjnym, właściwe przepisy dotyczące tych kosztów."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji kosztów pomocy prawnej z urzędu w postępowaniu kasacyjnym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa jest interesująca dla prawników ze względu na precyzyjne rozstrzygnięcie kwestii kosztów pomocy prawnej świadczonej z urzędu, co jest częstym problemem praktycznym.

Jak prawidłowo rozliczyć koszty adwokata z urzędu w Sądzie Najwyższym? Wyjaśnienie SN.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
Sygn. akt III KK 656/18
POSTANOWIENIE
Dnia 12 marca 2020 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Waldemar Płóciennik (przewodniczący)
‎
SSN Dariusz Kala
‎
SSN Kazimierz Klugiewicz (sprawozdawca)
Protokolant Marta Brylińska
przy udziale prokuratora Prokuratury Krajowej Józefa Gemry,
‎
w sprawie
Z. W.
‎
skazanego z art. 197 § 3 pkt 3 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k.
‎
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na rozprawie
‎
w dniu 12 marca 2020 r.,
‎
kasacji wniesionej przez obrońcę skazanego
‎
od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…)
‎
z dnia 29 maja 2018 r., sygn. akt II AKa (…),
‎
utrzymującego w mocy wyrok Sądu Okręgowego w L.
‎
z dnia 29 grudnia 2017 r., sygn. akt IV K (…),
1. oddala kasację jako oczywiście bezzasadną;
2. kosztami procesu w postępowaniu kasacyjnym obciąża skazanego.
UZASADNIENIE
Postanowieniem z dnia 12 marca 2020 r., sygn. akt III KK 656/18, Sąd Najwyższy oddalił jako oczywiście bezzasadną kasację sporządzoną i wniesioną przez obrońcę skazanego
Z. W.
. W postanowieniu tym rozstrzygnięto o kosztach postępowania kasacyjnego obciążając nimi skazanego, natomiast nie orzeczono co do kosztów pomocy prawnej świadczonej na rzecz oskarżycielki posiłkowej J. B.  przez wyznaczoną (zarządzeniem z dnia 4 lipca 2017 r., sygn. akt IV K (…) – k. 226) pełnomocnik z urzędu adw. U.C. . W dniu 19 marca 2019r. do Sądu Najwyższego wpłynął wniosek pełnomocnik o zasądzenie na jej rzecz od Skarbu Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w postępowaniu kasacyjnym, zawierający oświadczenie, że koszty te nie zostały uregulowane w żadnej część przez oskarżycielkę posiłkową J. B..
Procedując w trybie art. 626 § 2 k.p.k. Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Wniosek o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej co do zasadny zasługuje na uwzględnienie, ponieważ pełnomocnik wyznaczona dla oskarżycielki posiłkowej z urzędu, poprzez ustanowionego substytuta rad. pr. Ł. S. reprezentowała J. B.
na rozprawie przed Sądem Najwyższym. Nie można się natomiast zgodzić z wysokością dochodzonej opłaty, która – jak wynika z załączonej do wniosku faktury VAT Nr (…) – określona została przez pełnomocnika na kwotę 1476 zł.
Koszty związane z pomocą prawną świadczoną na rzecz oskarżyciela posiłkowego przez adwokata wyznaczonego mu z urzędu zobligowany jest ponieść Skarb Państwa. Podstawę prawną takiego rozstrzygnięcia stanowi art. 29 ust 1 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze (tj.: Dz. U. z 2018 r., poz. 1184 ze zm.), natomiast wysokość należnej opłaty określają w takim wypadku przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2019 r., poz. 18). Tymczasem pełnomocnik oskarżycielki posiłkowej swój wniosek adresowany do Skarbu Państwa oparła o regulację § 11 ust. 2 pkt 6 i ust. 7 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1800 ze zm.), który w takiej sytuacji nie ma wszakże zastosowania, określając stawkę za reprezentowanie J.B. przed Sądem Najwyższym na 1200 zł, powiększonej jednocześnie o stawkę podatku VAT. Ten ostatni przepis wchodziłby w grę wyłącznie wówczas, gdyby oskarżycielka posiłkowa ustanowiła pełnomocnika z wyboru, a dochodzona kwota, uiszczona przez nią na rzecz adwokata i potwierdzona fakturą, podlegałaby zwrotowi i to na jej rzecz a nie pełnomocnika, co więcej od strony obciążonej kosztami postępowania kasacyjnego (w tym wypadku skazanego Z. W.).
Natomiast w sytuacji, wyznaczenia pełnomocnika z urzędu § 17 ust. 2 pkt 6 oraz ust. 7 wskazanego wyżej pierwszego z rozporządzeń ministra Sprawiedliwości przewiduje opłatę w wysokości 600 zł. Ustala się ją w tej właśnie wysokości (§ 4 ust. 1 tego rozporządzenia), z możliwością podniesienia wyłącznie o 50% (§ 4 ust. 2 – przy wystąpieniu przewidzianych w tym przepisie okoliczności, czego wnioskująca nie wykazała) oraz powiększonej o podatek od towarów i usług (§ 4 ust. 3).
W tym stanie rzeczy należna pełnomocnikowi z urzędu opłata związana z udziałem w rozprawie kasacyjnej musiała zostać określona na kwotę 738 zł, na którą złożyły się: kwota 600 zł wynikająca z powołanego § 17 ust. 2 pkt 9 oraz podatek VAT w kwocie 138 zł (23% należności głównej).
Mając na uwadze powyższe postanowiono jak na wstępie.
Na postanowienie niniejsze zażalenie nie przysługuje.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI