Orzeczenie · 2026-01-08

III KK 644/24

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2026-01-08
SNKarnepostępowanie karneWysokanajwyższy
sąd najwyższykasacjawyłączenie sędziegoniezawisłość sędziowskabezstronnośćkrajowa rada sądownictwakpkkonstytucjaekpc

Wniosek obrońców o wyłączenie sędziego SN P.K. od udziału w sprawie kasacyjnej o sygn. akt III KK 644/24 został uznany za zasadny. Podstawą wniosku było powołanie sędziego na stanowisko w wyniku rekomendacji Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej ustawą z 8 grudnia 2017 r., co zdaniem obrońców narusza wymogi niezawisłości i bezstronności sędziego. Sąd Najwyższy, powołując się na uchwały własne oraz orzecznictwo Europejskiego Trybunału Praw Człowieka (ETPC) i Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE), stwierdził, że wadliwa procedura powołania sędziego może prowadzić do naruszenia standardu prawa do bezstronnego i niezależnego sądu ustanowionego ustawą (art. 6 ust. 1 EKPC, art. 45 ust. 1 Konstytucji RP). W celu zagwarantowania tego prawa, wyeliminowania ryzyka wznowienia postępowania oraz ochrony Skarbu Państwa przed odpowiedzialnością odszkodowawczą, Sąd Najwyższy orzekł o wyłączeniu sędziego P.K. od udziału w sprawie.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Uzasadnienie wyłączenia sędziego z powodu wadliwej procedury powołania, powiązanie z orzecznictwem ETPC i TSUE oraz standardami konstytucyjnymi.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej procedury powołania sędziów w Polsce w określonym okresie.

Zagadnienia prawne (1)

Czy sędzia powołany na stanowisko w procedurze rekomendowanej przez Krajową Radę Sądownictwa ukształtowaną ustawą z 8 grudnia 2017 r. spełnia wymogi niezawisłości i bezstronności, uzasadniające jego wyłączenie od udziału w sprawie?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, sędzia powołany w takiej procedurze powinien zostać wyłączony od udziału w sprawie.

Uzasadnienie

Wadliwa procedura powołania sędziego, wynikająca z rekomendacji KRS ukształtowanej ustawą z 2017 r., narusza standardy niezawisłości i bezstronności sądu gwarantowane przez art. 6 ust. 1 EKPC i art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, co uzasadnia wyłączenie sędziego od orzekania.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Wyłączenie sędziego
Strona wygrywająca
skazani (poprzez swoich obrońców)

Strony

NazwaTypRola
M.B.osoba_fizycznaskazany
R.P.osoba_fizycznaskazany
obrońcy skazanychinnewnioskodawca
sędzia SN P.K.innesędzia podlegający wyłączeniu

Przepisy (5)

Główne

k.p.k. art. 41 § 1

Kodeks postępowania karnego

Normuje przesłanki wyłączenia sędziego.

k.p.k. art. 42 § 1

Kodeks postępowania karnego

Określa skutki wyłączenia sędziego.

k.p.k. art. 42 § 4

Kodeks postępowania karnego

Określa skutki wyłączenia sędziego.

Konstytucja RP art. 45 § 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Gwarantuje prawo do sprawiedliwego i bezstronnego rozpatrzenia sprawy przez niezależny sąd.

Pomocnicze

Ustawa o Sądzie Najwyższym art. 29 § 4-25

Przepisy dotyczące standardu dopuszczalności badania bezstronności sędziowskiej.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sędzia został powołany na stanowisko w procedurze rekomendowanej przez KRS ukształtowanej ustawą z 8 grudnia 2017 r., co narusza wymogi niezawisłości i bezstronności. • Wadliwa procedura powołania sędziego prowadzi do naruszenia standardu z art. 6 ust. 1 EKPC i art. 45 ust. 1 Konstytucji RP. • Wyłączenie sędziego jest konieczne dla zagwarantowania prawa strony do bezstronnego sądu i uniknięcia skutków prawnych w postaci wznowienia postępowania.

Godne uwagi sformułowania

nie spełnia wymogów niezawisłości i bezstronności • wadliwość tej procedury omówiona została w uchwale składu połączonych Izb... • każdy polski sąd jest związany dokonaną przez ETPC wykładnią standardu z art. 6 ust. 1 EKPC • rozstrzyganie w sprawie przez osobę powołaną do Sądu Najwyższego na stanowisko sędziego w wadliwej procedurze, wiąże się z istotnym i bardzo prawdopodobnym naruszeniem prawa strony do rozpoznania sprawy przez bezstronny i niezależny sąd ustanowiony ustawą

Skład orzekający

Michał Laskowski

przewodniczący

P.K.

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie wyłączenia sędziego z powodu wadliwej procedury powołania, powiązanie z orzecznictwem ETPC i TSUE oraz standardami konstytucyjnymi."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej procedury powołania sędziów w Polsce w określonym okresie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 8/10

Sprawa dotyczy fundamentalnych kwestii praworządności, niezależności sądownictwa i wpływu wadliwych procedur powoływania sędziów na prawo do rzetelnego procesu, co jest tematem o dużym znaczeniu społecznym i prawnym.

Sąd Najwyższy wyłącza sędziego z powodu wadliwej procedury powołania – czy to koniec problemów z praworządnością?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst