III KK 644/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał wniosek o wyłączenie sędziego R.W. od udziału w rozpoznaniu wniosku o wyłączenie sędziego A.B. w sprawie III KK 644/24. Wniosek obrońcy R.P. i M.B. opierał się na zarzucie wadliwego trybu powołania sędziego R.W. do Sądu Najwyższego, co miało budzić uzasadnione wątpliwości co do jego bezstronności i prowadzić do naruszenia standardu nienależytej obsady sądu. Sąd Najwyższy, odwołując się do uchwały połączonych Izb SN z 2020 r. oraz orzecznictwa ETPCz (sprawa Reczkowicz przeciwko Polsce) i TSUE, stwierdził, że udział w procedurze nominacyjnej przed Krajową Radą Sądownictwa ukształtowaną w trybie ustawy z 2017 r. może stanowić podstawę do wyłączenia sędziego. Podkreślono, że powołanie do Sądu Najwyższego wymaga szczególnych warunków i transparentności, a brak takiej weryfikacji rodzi podejrzenia o polityczne motywacje. Sąd uznał, że sędzia R.W., powołany do orzekania w Izbie Dyscyplinarnej, a następnie przeniesiony do Izby Karnej SN bez dochowania wymogów art. 179 Konstytucji RP, nie jest uprawniony do orzekania w Sądzie Najwyższym. W konsekwencji, sąd z jego udziałem nie spełniałby kryteriów niezależnego i bezstronnego sądu ustanowionego ustawą, co stanowiłoby naruszenie art. 6 ust. 1 EKPC i bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. Dlatego Sąd Najwyższy postanowił wyłączyć sędziego R.W. od rozpoznania wniosku o wyłączenie sędziego A.B.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie wyłączenia sędziego z powodu wadliwej procedury nominacyjnej do Sądu Najwyższego, naruszenie standardów niezależności i bezstronności sądu.
Dotyczy specyficznej sytuacji wadliwych nominacji sędziowskich w Polsce.
Zagadnienia prawne (2)
Czy sędzia powołany do Sądu Najwyższego w procedurze nominacyjnej ukształtowanej na podstawie ustawy z 2017 r. o zmianie ustawy o KRS, może być uznany za niezawisłego i bezstronnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, udział w takiej procedurze może stanowić podstawę do wyłączenia sędziego z uwagi na uzasadnione wątpliwości co do jego bezstronności i niezawisłości, co może prowadzić do naruszenia standardów konstytucyjnych i konwencyjnych.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy powołał się na orzecznictwo SN, ETPCz i TSUE, wskazując, że wadliwy tryb powołania sędziego do Sądu Najwyższego podważa gwarancje niezależności i bezstronności, co może skutkować uznaniem składu sądu za nieprawidłowy i naruszający prawo do rzetelnego procesu.
Czy sędzia R.W., powołany do Izby Dyscyplinarnej, a następnie przeniesiony do Izby Karnej SN bez dochowania wymogów art. 179 Konstytucji RP, jest uprawniony do orzekania w Sądzie Najwyższym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sędzia R.W. nie jest uprawniony do orzekania w Sądzie Najwyższym, ponieważ jego powołanie nastąpiło z naruszeniem procedury konstytucyjnej.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że akty nominacji na stanowiska w Izbie Dyscyplinarnej nie uprawniały do orzekania w Sądzie Najwyższym, a przejście do Izby Karnej SN wymagało dochowania procedury z art. 179 Konstytucji RP, która nie została spełniona.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M.B. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| R.P. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| R.W. | osoba_fizyczna | sędzia |
| A.B. | osoba_fizyczna | sędzia |
Przepisy (6)
Główne
k.p.k. art. 439 § 1
Kodeks postępowania karnego
Nienależyta obsada sądu zachodzi także wtedy, gdy w składzie sądu bierze udział osoba powołana na urząd sędziego Sądu Najwyższego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z 2017 r.
k.p.k. art. 41 § 1
Kodeks postępowania karnego
Sędzia ulega wyłączeniu, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Wykładnia powinna zapewniać skuteczną ochronę prawa strony do niezależnego i bezstronnego sądu.
Pomocnicze
Konstytucja RP art. 45 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Prawo do sądu ma pełne zastosowanie do postępowania kasacyjnego.
Ustawa o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw
Ustawa z dnia 8 grudnia 2017 r. ukształtowała skład KRS w sposób budzący wątpliwości konstytucyjne.
Ustawa art. 10
Regulacja dotycząca przeniesienia osób orzekających w Izbie Dyscyplinarnej do Izb Sądu Najwyższego.
Konstytucja RP art. 179
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Procedura powołania na stanowisko sędziego Sądu Najwyższego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wadliwy tryb powołania sędziego R.W. do Sądu Najwyższego. • Naruszenie standardów niezależności i bezstronności sądu wynikające z wadliwej procedury nominacyjnej. • Orzecznictwo ETPCz i SN wskazujące na konsekwencje wadliwych nominacji sędziowskich.
Godne uwagi sformułowania
nienależyta obsada sądu w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. zachodzi także wtedy, gdy w składzie sądu bierze udział osoba powołana na urząd sędziego Sądu Najwyższego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z 2017 r. • powołanie do Sądu Najwyższego jest zawsze pierwszym powołaniem na urząd w tym Sądzie, wymaga więc spełnienia szczególnych warunków i dochowania procedur, w których rzeczywiście można zweryfikować kompetencje kandydata, także z punktu widzenia jego cech istotnych dla zachowania niezawisłości i bezstronności. • wykładni art. 41 § 1 k.p.k. należy dokonywać w taki sposób, aby zapewnić skuteczną ochronę prawa strony do rozpoznania konkretnej sprawy przez niezależny i bezstronny sąd. • sędzia R.W. nie jest uprawniony do orzekania w Sądzie Najwyższym.
Skład orzekający
Włodzimierz Wróbel
przewodniczący
R.W.
sędzia
A.B.
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie wyłączenia sędziego z powodu wadliwej procedury nominacyjnej do Sądu Najwyższego, naruszenie standardów niezależności i bezstronności sądu."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wadliwych nominacji sędziowskich w Polsce.
Wartość merytoryczna
Ocena: 9/10
Sprawa dotyczy fundamentalnych kwestii praworządności, niezależności sądownictwa i wadliwych nominacji sędziowskich, co jest tematem o dużym znaczeniu społecznym i prawnym.
“Sąd Najwyższy wyłącza sędziego z powodu wadliwej nominacji. Czy to początek końca problemów z praworządnością?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.