Orzeczenie · 2026-04-15

III KK 644/24

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2026-04-15
SNKarnepostępowanie karneWysokanajwyższy
sąd najwyższywyłączenie sędziegokrajowa rada sądownictwakrspraworządnośćkasacjakodeks postępowania karnegobezstronnośćnemo iudex in causa sua

Wniosek obrońcy skazanych M.B. i R.P. dotyczył wyłączenia sędziego Sądu Najwyższego A.D. od udziału w rozpoznaniu wniosku o wyłączenie sędziego A.R. od udziału w sprawie kasacyjnej prowadzonej pod sygn. akt III KK 644/24. Obrońca argumentował, że sędzia A.D. został powołany na stanowisko sędziego Sądu Najwyższego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa, której skład został ukształtowany ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r. W ocenie obrońcy, okoliczność ta, analogiczna do zarzutów podnoszonych wobec sędziów rozpoznających sprawę w niższych instancjach, budzi uzasadnione wątpliwości co do bezstronności sędziego A.D. Sąd Najwyższy, rozpoznając wniosek, odwołał się do zasady nemo iudex in causa sua oraz uchwały składu połączonych Izb Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020 r. (sygn. akt BSA I-4110-1/20), która stanowi, że nienależyta obsada sądu w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. zachodzi również wtedy, gdy w składzie sądu bierze udział osoba powołana na urząd sędziego Sądu Najwyższego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. Sąd podkreślił, że jest to kolejny wniosek dotyczący tego samego sędziego w tej samej sprawie, a poprzedni był skuteczny, co dodatkowo przemawia za zasadnością obecnego wniosku. W konsekwencji, Sąd Najwyższy postanowił wyłączyć sędziego A.D. od udziału w rozpoznaniu wniosku o wyłączenie sędziego A.R.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących wyłączenia sędziego w Sądzie Najwyższym w kontekście wadliwie ukształtowanej Krajowej Rady Sądownictwa oraz zasady bezstronności.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji związanej z powołaniami sędziowskimi po zmianach w KRS w 2017 r. i kolejnych wnioskach o wyłączenie w tej samej sprawie.

Zagadnienia prawne (1)

Czy sędzia Sądu Najwyższego, powołany na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r., powinien zostać wyłączony od udziału w rozpoznaniu wniosku o wyłączenie innego sędziego, powołanego w podobnych okolicznościach, ze względu na potencjalne naruszenie zasady bezstronności i art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, sędzia Sądu Najwyższego powinien zostać wyłączony.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że sędzia powołany na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej ustawą z 2017 r. powinien zostać wyłączony od rozpoznania wniosku o wyłączenie innego sędziego powołanego w podobnych okolicznościach, ponieważ brałby udział w ocenie własnego statusu sędziowskiego, co narusza zasadę nemo iudex in causa sua oraz uchwałę składu połączonych Izb SN z dnia 23 stycznia 2020 r. (sygn. akt BSA I-4110-1/20) dotyczącą nienależytej obsady sądu.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Wyłączenie sędziego
Strona wygrywająca
obrońca skazanych

Strony

NazwaTypRola
M.B.osoba_fizycznaskazany
R.P.osoba_fizycznaskazany
obrońca skazanychinnewnioskodawca
A.D.innesędzia
A.R.innesędzia

Przepisy (4)

Główne

k.p.k. art. 41 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 42 § 1

Kodeks postępowania karnego

Pomocnicze

k.p.k. art. 439 § 1

Kodeks postępowania karnego

Nienależyta obsada sądu zachodzi także wtedy, gdy w składzie sądu bierze udział osoba powołana na urząd sędziego Sądu Najwyższego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r.

Ustawa o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sędzia A.D. został powołany na stanowisko sędziego Sądu Najwyższego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r., co rodzi wątpliwości co do jego bezstronności w ocenie zarzutów dotyczących nienależytej obsady sądu. • Udział sędziego A.D. w rozpoznaniu wniosku o wyłączenie innego sędziego powołanego w podobnych okolicznościach naruszałby zasadę nemo iudex in causa sua. • Sytuacja jest analogiczna do tej opisanej w uchwale składu połączonych Izb SN z dnia 23 stycznia 2020 r. (sygn. akt BSA I-4110-1/20), która stanowi podstawę do wyłączenia sędziego w takich przypadkach. • Jest to kolejny wniosek o wyłączenie tego samego sędziego w tej samej sprawie, a poprzedni wniosek był skuteczny.

Godne uwagi sformułowania

biorąc udział w rozpoznaniu niniejszego wniosku incydentalnego złożonego w sprawie wypowiadałaby się na temat własnego statusu jako sędziego Sądu Najwyższego • strony postępowania mogłyby pozostawać w uzasadnionym przekonaniu, że zarzuty podnoszące zaistnienie uchybienia określonego w art. 439 §1 pkt 2 k.p.k. nie zostaną rozpoznane bezstronnie • nemo iudex in causa sua • nienależyta obsada sądu w rozumieniu art. 439§1 pkt 2 k.p.k. zachodzi także wtedy, gdy w składzie sądu bierze udział osoba powołana na urząd sędziego Sądu Najwyższego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017r.

Skład orzekający

Jerzy Grubba

SSN

A.D.

SSN

A.R.

SSN

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wyłączenia sędziego w Sądzie Najwyższym w kontekście wadliwie ukształtowanej Krajowej Rady Sądownictwa oraz zasady bezstronności."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji związanej z powołaniami sędziowskimi po zmianach w KRS w 2017 r. i kolejnych wnioskach o wyłączenie w tej samej sprawie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 8/10

Sprawa dotyczy fundamentalnych kwestii praworządności i bezstronności sądownictwa, w szczególności w kontekście kontrowersji wokół Krajowej Rady Sądownictwa i jej wpływu na powoływanie sędziów.

Sąd Najwyższy wyłącza sędziego z powodu wadliwego powołania przez KRS – czy to początek końca problemów z praworządnością?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst