III KK 640/19

Sąd Najwyższy2020-01-22
SNKarnewznowienie postępowaniaWysokanajwyższy
wznowienie postępowaniakasacjaSąd Najwyższynienależyta obsada sąduprawo karne procesoweRzecznik Praw Obywatelskich

Sąd Najwyższy uchylił postanowienie o oddaleniu wniosku o wznowienie postępowania karnego z powodu nienależytej obsady sądu.

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację Rzecznika Praw Obywatelskich dotyczącą postanowienia o oddaleniu wniosku o wznowienie postępowania karnego. Kasacja zarzuciła rażące naruszenie prawa procesowego, polegające na rozpoznaniu wniosku w składzie jednoosobowym, podczas gdy przepis stanowi, że w takich sprawach orzeka skład trzech sędziów. Sąd Najwyższy uznał kasację za zasadną, stwierdzając bezwzględną przyczynę odwoławczą w postaci nienależytej obsady sądu.

Sąd Najwyższy w składzie jednoosobowym postanowieniem z dnia 28 listopada 2019 r. oddalił wniosek o wznowienie postępowania karnego, które zakończyło się prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w (...) z dnia 21 października 1993 r. Wyrok ten utrzymał w mocy wcześniejszy wyrok Sądu Wojewódzkiego z 5 lutego 1993 r., którym skazanemu przypisano m.in. zbiorowe zgwałcenie. Rzecznik Praw Obywatelskich wniósł kasację na korzyść skazanego, zarzucając rażące naruszenie art. 544 § 2 k.p.k. poprzez rozpoznanie wniosku w składzie jednoosobowym, co stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. Sąd Najwyższy uznał kasację za oczywiście zasadną, stwierdzając, że przepis art. 544 § 2 k.p.k. wymaga orzekania w składzie trzech sędziów w sprawach wznowienia postępowania zakończonego orzeczeniem sądu apelacyjnego lub Sądu Najwyższego. W związku z tym, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, rozpoznanie wniosku o wznowienie postępowania karnego zakończonego orzeczeniem sądu apelacyjnego lub Sądu Najwyższego w składzie jednoosobowym stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą z powodu nienależytej obsady sądu.

Uzasadnienie

Przepis art. 544 § 2 k.p.k. wyraźnie stanowi, że w kwestii wznowienia postępowania zakończonego orzeczeniem sądu apelacyjnego lub Sądu Najwyższego orzeka Sąd Najwyższy w składzie trzech sędziów. Rozpoznanie sprawy w innym składzie prowadzi do nienależytej obsady sądu, będącej bezwzględną przyczyną odwoławczą.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie postanowienia i przekazanie do ponownego rozpoznania

Strona wygrywająca

skazany (poprzez Rzecznika Praw Obywatelskich)

Strony

NazwaTypRola
A. P.osoba_fizycznaskazany
Rzecznik Praw Obywatelskichorgan_państwowywnioskodawca (kasacja)

Przepisy (4)

Główne

k.p.k. art. 544 § § 2

Kodeks postępowania karnego

W sprawach wznowienia postępowania zakończonego orzeczeniem sądu apelacyjnego lub Sądu Najwyższego orzeka Sąd Najwyższy w składzie trzech sędziów.

Pomocnicze

k.p.k. art. 439 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Wymienia bezwzględne przyczyny odwoławcze, w tym nienależytą obsadę sądu.

k.p.k. art. 521 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Podstawa do wniesienia kasacji przez Rzecznika Praw Obywatelskich.

k.p.k. art. 535 § § 3

Kodeks postępowania karnego

Umożliwia rozpoznanie sprawy w składzie jednoosobowym bez udziału stron w określonych sytuacjach, jednak nie dotyczy to kwestii wznowienia postępowania zakończonego orzeczeniem sądu apelacyjnego lub SN.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Rozpoznanie wniosku o wznowienie postępowania w składzie jednoosobowym narusza art. 544 § 2 k.p.k. Nienależyta obsada sądu jest bezwzględną przyczyną odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.

Godne uwagi sformułowania

Nie ulega zatem wątpliwości, że wystąpił bezwzględny powód odwoławczy, o którym mowa w art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k., w postaci nienależytej obsady sądu.

Skład orzekający

Tomasz Artymiuk

przewodniczący

Rafał Malarski

sprawozdawca

Marek Pietruszyński

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 544 § 2 k.p.k. dotyczącego składu Sądu Najwyższego przy rozpoznawaniu wniosków o wznowienie postępowania karnego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wznowienia postępowania zakończonego orzeczeniem sądu apelacyjnego lub Sądu Najwyższego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy istotnego błędu proceduralnego w Sądzie Najwyższym, który mógłby wpłynąć na wynik postępowania karnego. Pokazuje znaczenie prawidłowego składu sądu.

Błąd Sądu Najwyższego: sprawa karna wraca do ponownego rozpoznania z powodu nienależytej obsady sądu!

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
Sygn. akt III KK 640/19
POSTANOWIENIE
Dnia 22 stycznia 2020 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Tomasz Artymiuk (przewodniczący)
‎
SSN Rafał Malarski (sprawozdawca)
‎
SSN Marek Pietruszyński
na posiedzeniu bez udziału stron (art. 535 § 3 k.p.k.),
po rozpoznaniu w dniu 22 stycznia 2020 r.,
sprawy
A. P.
z powodu kasacji Rzecznika Praw Obywatelskich, wniesionej na korzyść skazanego,
na postanowienie Sądu Najwyższego
z dnia 28 listopada 2019r., sygn. akt III KO (…),
o oddaleniu wniosku o wznowienie postępowania karnego zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w (…)
z dnia 21 października 1993r., sygn. akt II Akr (…)
p o s t a n o w i ł:
uchylić zaskarżone postanowienie i sprawę przekazać Sądowi Najwyższemu do ponownego rozpoznania.
UZASADNIENIE
Sąd Najwyższy w składzie jednoosobowym, postanowieniem z 28 listopada 2019r., oddalił sporządzony przez obrońcę A. P. wniosek o wznowienie postępowania karnego zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w (…) z 21 października 1993r., utrzymującym w mocy wyrok Sądu Wojewódzkiego z 5 lutego 1993 r., którym przypisano skazanemu m.in. dokonanie w nocy z 6 na 7 lipca 1991 r. zbiorowego zgwałcenia.
Kasację od prawomocnego postanowienia Sądu Najwyższego wniósł na korzyść skazanego, na podstawie art. 521 § 1 k.p.k., Rzecznik Praw Obywatelskich. Zarzucając rażące naruszenie art. 544 § 2 k.p.k. poprzez rozpoznanie wniosku w składzie jednoosobowym, co doprowadziło do zaistnienia bezwzględnej przyczyny odwoławczej określonej w art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k., wniósł o wydanie orzeczenia o charakterze kasatoryjnym.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Kasacja okazała się oczywiście zasadna, bowiem przepis art. 544 § 2 k.p.k. stanowi wyraźnie, że w kwestii wznowienia postępowania zakończonego orzeczeniem sądu apelacyjnego lub Sądu Najwyższego orzeka Sąd Najwyższy w składzie trzech sędziów. Nie ulega zatem wątpliwości, że wystąpił bezwzględny powód odwoławczy, o którym mowa w art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k., w postaci nienależytej obsady sądu.
Dlatego koniecznym stało się uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy Sądowi Najwyższemu do ponownego rozpoznania.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI