III KK 637/22

Sąd Najwyższy2023-02-27
SNKarneprzestępstwa przeciwko zdrowiu i życiuWysokanajwyższy
posiadanie narkotykówamfetaminamarihuanaustawa o przeciwdziałaniu narkomaniikara pozbawienia wolnościwarunkowe zawieszenie karykasacjaSąd Najwyższyprawo karne

Sąd Najwyższy uchylił wyrok sądu niższej instancji, który warunkowo zawiesił wykonanie kary pozbawienia wolności mimo wcześniejszego skazania oskarżonego na karę z zawieszeniem.

Prokurator Generalny wniósł kasację na niekorzyść skazanego W.D., zarzucając rażące naruszenie prawa materialnego, tj. art. 69 § 1 k.k. Sąd Rejonowy warunkowo zawiesił wykonanie kary 8 miesięcy pozbawienia wolności, mimo że oskarżony był już wcześniej skazany na karę z zawieszeniem. Sąd Najwyższy zgodził się z zarzutami kasacji, uznał naruszenie za rażące i istotne, uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację Prokuratora Generalnego wniesioną na niekorzyść skazanego W.D. od wyroku Sądu Rejonowego w Wieliczce, który skazał oskarżonego za posiadanie środków odurzających i psychotropowych (art. 62 ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii) na karę 8 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres próby. Kasacja zarzucała rażące naruszenie art. 69 § 1 k.k., ponieważ warunkowe zawieszenie kary było niedopuszczalne, gdy sprawca w czasie popełnienia przestępstwa był już skazany na karę pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania. Sąd Najwyższy podzielił stanowisko Prokuratora Generalnego, wskazując, że warunek braku uprzedniego skazania na karę pozbawienia wolności (także z warunkowym zawieszeniem) nie został spełniony przez oskarżonego, który był już prawomocnie skazany wyrokiem z dnia 27 sierpnia 2021 r. Stwierdzono rażące naruszenie prawa materialnego, które miało istotny wpływ na treść orzeczenia. W związku z tym Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Wieliczce.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, warunkowe zawieszenie wykonania kary pozbawienia wolności na podstawie art. 69 § 1 k.k. jest niedopuszczalne, jeśli sprawca w czasie popełnienia przypisanego mu przestępstwa był już skazany na karę pozbawienia wolności, nawet jeśli było to skazanie z warunkowym zawieszeniem jej wykonania.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołując się na utrwalone orzecznictwo, wskazał, że warunek braku uprzedniego skazania na karę pozbawienia wolności, określony w art. 69 § 1 k.k., obejmuje zarówno skazanie bezwarunkowe, jak i z warunkowym zawieszeniem jej wykonania. W analizowanej sprawie oskarżony był już prawomocnie skazany na karę z zawieszeniem, co wykluczało możliwość ponownego zastosowania tej instytucji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie wyroku i przekazanie do ponownego rozpoznania

Strona wygrywająca

Prokurator Generalny

Strony

NazwaTypRola
W. D.osoba_fizycznaskazany

Przepisy (7)

Główne

u.p.n. art. 62 § 1

Ustawa o przeciwdziałaniu narkomanii

Posiadanie środków psychotropowych lub odurzających.

k.k. art. 69 § 1

Kodeks karny

Warunkowe zawieszenie wykonania kary pozbawienia wolności. Sąd może warunkowo zawiesić wykonanie kary pozbawienia wolności orzeczonej w wymiarze nieprzekraczającym roku, jeżeli sprawca w czasie popełnienia przypisanego mu przestępstwa nie był skazany na karę pozbawienia wolności i jest to wystarczające dla osiągnięcia wobec niego celów kary, a w szczególności zapobieżenia powrotowi do przestępstwa.

Pomocnicze

k.k. art. 70 § 1

Kodeks karny

k.p.k. art. 335 § 2

Kodeks postępowania karnego

Wniosek o skazanie bez rozprawy.

k.p.k. art. 343 § 6

Kodeks postępowania karnego

Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym po uwzględnieniu wniosku o skazanie bez rozprawy.

k.p.k. art. 535 § 5

Kodeks postępowania karnego

Rozpoznanie sprawy w trybie posiedzenia.

k.k. art. 178a § 1

Kodeks karny

Jazda pod wpływem alkoholu lub środka odurzającego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie art. 69 § 1 k.k. poprzez warunkowe zawieszenie wykonania kary pozbawienia wolności, mimo że oskarżony był już wcześniej skazany na karę z zawieszeniem.

Godne uwagi sformułowania

Zgodzić się trzeba z autorem kasacji, że zaskarżone orzeczenie zostało wydane z rażącym i mającym istotny wpływ na jego treść naruszeniem przepisu prawa materialnego, a mianowicie art. 69 § 1 k.k. Określony w art. 69 § 1 k.k. warunek obejmuje zarówno skazanie na karę bezwarunkowego pozbawienia wolności, jak i na tę karę z warunkowym zawieszeniem jej wykonania. Określony w art. 69 § 1 k.k. warunek braku skazania sprawcy w czasie czynu na karę pozbawienia wolności ma charakter obiektywny i konieczność jego spełnienia nie jest zależna od wiedzy sądu rozpoznającego sprawę.

Skład orzekający

Andrzej Siuchniński

przewodniczący

Andrzej Tomczyk

sprawozdawca

Eugeniusz Wildowicz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja warunków dopuszczalności warunkowego zawieszenia wykonania kary pozbawienia wolności w kontekście wcześniejszych skazań, w tym z warunkowym zawieszeniem."

Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie spraw karnych, w których orzekana jest kara pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje istotną lukę w procesie orzekania, gdzie sąd niższej instancji błędnie zastosował instytucję warunkowego zawieszenia kary, ignorując wcześniejsze skazanie. Podkreśla to znaczenie dokładnej weryfikacji danych o karalności i prawidłowej interpretacji przepisów.

Czy można dostać kolejną szansę, jeśli już raz ją zmarnowałeś? Sąd Najwyższy wyjaśnia zasady warunkowego zawieszenia kary.

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
Sygn. akt III KK 637/22
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 27 lutego 2023 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Andrzej Siuchniński (przewodniczący)
‎
SSN Andrzej Tomczyk (sprawozdawca)
‎
SSN Eugeniusz Wildowicz
Protokolant Katarzyna Gajewska
w sprawie
W. D.
skazanego z art. 62 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii,
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k.,
w dniu 27 lutego 2023 r.,
kasacji wniesionej przez Prokuratora Generalnego na niekorzyść skazanego
od wyroku Sądu Rejonowego w Wieliczce
z dnia 20 grudnia 2021 r., sygn. akt II K 907/21,
1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Sądowi Rejonowemu w Wieliczce do ponownego rozpoznania;
2. obciąża Skarb Państwa wydatkami związanymi z
rozpoznaniem kasacji Prokuratora Generalnego.
UZASADNIENIE
W. D. został oskarżony o to, że
w dniu 27 września 2021 r. w S. woj. […], wbrew przepisom ustawy posiadał środki psychotropowe w postaci 4,5 g amfetaminy oraz środki odurzające w postaci 1,5 g marihuany,
tj. o przestępstwo z art. 62 ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii.
Sąd Rejonowy w Wieliczce wyrokiem z dnia 20 grudnia 2021 r., sygn. akt
‎
II K 907/21, orzekł:
„I.
oskarżonego W. D. uznaje za winnego popełnienia zarzucanego mu czynu, stanowiącego występek z art. 62 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 roku
‎
o przeciwdziałaniu narkomanii i za ten czyn, na mocy 62 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 roku o przeciwdziałaniu narkomanii, wymierza mu karę 8 (ośmiu) miesięcy pozbawienia wolności;
II.
na mocy art. 69 § 1 k.k. i art. 70 § 1 k.k. wykonanie wobec oskarżonego, kary pozbawienia wolności orzeczonej w pkt. I wyroku, warunkowo zawiesza na okres próby wynoszący 1 (jeden) rok; (…)”.
Kasację od tego wyroku wniósł Prokurator Generalny, zaskarżając go w części dotyczącej orzeczenia o karze, na niekorzyść oskarżonego W.D. Zarzucił „rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku skazującego - wydanego na mocy art. 343 § 6 k.p.k., w wyniku uwzględnienia wniosku prokuratora, złożonego w trybie art. 335 § 2 k.p.k. wobec W.D. - naruszenie przepisu prawa karnego materialnego, a mianowicie art. 69 § 1 k.k., poprzez jego zastosowanie i wymierzenie oskarżonemu kary 8 (ośmiu) miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres próby 1 (jednego) roku, pomimo braku spełnienia określonej w tym przepisie przesłanki, aby sprawca w czasie popełnienia przestępstwa podlegającego osądowi nie był skazany na karę pozbawienia wolności, podczas gdy oskarżony został uprzednio skazany za czyny z art. 178a § 1 k.k. oraz z art. 62 ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii na karę pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na mocy prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego w Wieliczce z dnia 27 sierpnia 2021 r., sygn. II K 420/21”i wniósł o uchylenie wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy w tym zakresie do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Wieliczce.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Zgodzić się trzeba z autorem kasacji, że zaskarżone orzeczenie zostało wydane z rażącym i mającym istotny wpływ na jego treść naruszeniem przepisu prawa materialnego, a mianowicie art. 69 § 1 k.k.
W myśl tego unormowania, sąd może warunkowo zawiesić wykonanie kary pozbawienia wolności orzeczonej w wymiarze nieprzekraczającym roku, jeżeli sprawca w czasie popełnienia przypisanego mu przestępstwa nie był skazany na karę pozbawienia wolności i jest to wystarczające dla osiągnięcia wobec niego celów kary, a w szczególności zapobieżenia powrotowi do przestępstwa. Zaznaczyć przy tym trzeba, iż określony w art. 69 § 1 k.k. warunek obejmuje zarówno skazanie na karę bezwarunkowego pozbawienia wolności, jak i na tę karę z warunkowym zawieszeniem jej wykonania (por. wyroki Sądu Najwyższego z dnia: 26 października 2020 r., sygn. IV KK 734/19; 12 marca 2019 r., sygn. V KK 103/18; 12 lutego 2019 r., sygn. II KK 290/18).
W wypadku oskarżonego W. D.  warunek braku uprzedniego skazania na karę pozbawienia wolności nie został spełniony. Oskarżony został bowiem skazany przez Sąd Rejonowy w Wieliczce wyrokiem z dnia 27 sierpnia 2021 r., sygn. akt II K 420/21, za czyny z art. 178a § 1 k.k. oraz z art. 62 ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii, na karę 8 miesięcy pozbawienia wolności
‎
z zawieszeniem jej wykonania na okres próby wynoszący 2 lata. Wyrok ten uprawomocnił się w dniu 4 września 2021 r., więc zarówno w czasie popełnienia przestępstwa będącego przedmiotem niniejszego postępowania, jak i w chwili orzekania przez Sąd Rejonowy oskarżony był sprawcą skazanym na karę pozbawienia wolności.
Nie ulega wątpliwości, że zastosowanie w zaistniałej sytuacji przepisu art. 69 § 1 k.k. i warunkowe zawieszenie wykonania orzeczonej kary pozbawienia wolności było bezpodstawne.
Jednocześnie trzeba zaznaczyć, że dla oceny działania Sądu nie ma znaczenia, że zaskarżony wyrok uwzględniał wadliwy wniosek prokuratora, złożony w trybie art. 335 § 1 k.p.k. W myśl art. 343 k.p.k. sąd nie jest zobowiązany do uwzględnienia wniosku o skazanie bez rozprawy, ale do jego kontroli pod względem dopuszczalności (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 15 kwietnia 2021 r., V KK 125/21).
Stwierdzone naruszenie przepisu prawa materialnego było rażące i miało istotny wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia. Niczego w tym zakresie nie zmienia fakt, że wydając wyrok, Sąd Rejonowy bazował na nieaktualnych danych o karalności oskarżonego. Określony w art. 69 § 1 k.k. warunek braku skazania sprawcy w czasie czynu na karę pozbawienia wolności ma charakter obiektywny i konieczność jego spełnienia nie jest zależna od wiedzy sądu rozpoznającego sprawę.
Sąd Najwyższy, uwzględniając kasację, uchylił zaskarżony wyrok w całości, ponieważ nie ma pewności czy w postępowaniu ponownym sprawa będzie rozpoznawana w trybie art. 335 § 1 k.p.k. czy na zasadach ogólnych. W zaistniałej bowiem sytuacji nie można przewidzieć stanowiska oskarżonego odnośnie do formułowanego wobec niego zarzutu.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI