III KK 634/24

Sąd Najwyższy2025-02-25
SNKarneprzestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacjiWysokanajwyższy
art. 178a k.k.przepadek pojazdudobrowolne poddanie się karzekasacjaprawo karne materialneprawo karne procesoweSąd Najwyższyustawa względniejsza

Sąd Najwyższy uchylił orzeczenie o przepadku pojazdu mechanicznego, uznając, że sąd niższej instancji uwzględnił wniosek o dobrowolne poddanie się karze z naruszeniem przepisów o przepadku pojazdu, które nie obowiązywały w dacie popełnienia czynu.

Sąd Rejonowy w Wadowicach skazał Ł.Ł. za jazdę pod wpływem alkoholu (art. 178a § 1 k.k.), orzekając m.in. przepadek pojazdu. Wyrok uprawomocnił się, ale Prokurator Generalny wniósł kasację, zarzucając naruszenie prawa procesowego i materialnego. Sąd Najwyższy uznał kasację za zasadną, uchylając orzeczenie o przepadku pojazdu, ponieważ wniosek o dobrowolne poddanie się karze zawierał orzeczenie o przepadku na podstawie przepisów, które nie obowiązywały w dacie popełnienia czynu.

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację Prokuratora Generalnego od wyroku Sądu Rejonowego w Wadowicach, który skazał Ł.Ł. za popełnienie czynu z art. 178a § 1 k.k. (jazda pod wpływem alkoholu). Sąd Rejonowy, uwzględniając wniosek oskarżonego o dobrowolne poddanie się karze, orzekł m.in. przepadek pojazdu mechanicznego marki G. na podstawie art. 44b § 1 k.k. w zw. z art. 178a § 5 k.k. Prokurator Generalny zarzucił rażące naruszenie prawa procesowego, wskazując, że wniosek o dobrowolne poddanie się karze był wadliwy, ponieważ zawierał orzeczenie o przepadku pojazdu na podstawie przepisów, które nie obowiązywały w dacie popełnienia przestępstwa (31 grudnia 2023 r.). Sąd Najwyższy przychylił się do tego stanowiska, stwierdzając, że sąd pierwszej instancji był zobowiązany sprawdzić zgodność wniosku z obowiązującymi przepisami prawa karnego materialnego. Dostrzeżenie wadliwości wniosku powinno skutkować jego zmianą lub rozpoznaniem sprawy na zasadach ogólnych. W konsekwencji Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok w części dotyczącej orzeczenia przepadku pojazdu mechanicznego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, sąd jest zobowiązany sprawdzić zgodność wniosku z obowiązującymi przepisami prawa karnego materialnego i w przypadku wadliwości powinien uzależnić uwzględnienie wniosku od jego zmiany lub rozpoznać sprawę na zasadach ogólnych.

Uzasadnienie

Sąd orzekający w przedmiocie dobrowolnego poddania się karze musi zweryfikować, czy uzgodnienia dotyczące kary i środków karnych są zgodne z prawem materialnym. W tej sprawie wniosek zawierał orzeczenie o przepadku pojazdu na podstawie przepisów, które nie obowiązywały w dacie czynu, co stanowiło naruszenie art. 4 § 1 k.k. i art. 387 § 1 k.p.k.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie orzeczenia w części

Strona wygrywająca

Skarb Państwa (w zakresie kosztów)

Strony

NazwaTypRola
Ł.Ł.osoba_fizycznaskazany

Przepisy (12)

Główne

k.k. art. 178a § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 44b § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 178a § § 5

Kodeks karny

k.p.k. art. 387 § § 1

Kodeks postępowania karnego

k.k. art. 4 § § 1

Kodeks karny

Zasada stosowania ustawy względniejszej.

Pomocnicze

k.p.k. art. 387 § § 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 387 § § 3

Kodeks postępowania karnego

Sąd powinien uzależnić uwzględnienie wniosku od dokonania w nim zmiany konwalidującej wadliwość.

k.k. art. 42 § § 2

Kodeks karny

k.k. art. 39 § pkt 3

Kodeks karny

k.k. art. 43a § § 2

Kodeks karny

k.k. art. 39 § pkt 7

Kodeks karny

k.p.k. art. 535 § § 5

Kodeks postępowania karnego

Określa przesłanki kasacji wniesionej w trybie art. 521 k.p.k. jako 'w sposób oczywisty zasadną'.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wniosek o dobrowolne poddanie się karze zawierał orzeczenie o przepadku pojazdu na podstawie przepisów, które nie obowiązywały w dacie popełnienia czynu. Sąd Rejonowy nie zastosował ustawy względniejszej dla sprawcy. Sąd Rejonowy nie zweryfikował poprawności wniosku pod kątem zgodności z prawem materialnym.

Godne uwagi sformułowania

kasacji, wniesionej przez Prokuratora Generalnego uchyla zaskarżony wyrok w części dotyczącej orzeczenia przepadku pojazdu mechanicznego kasacja była zasadna w stopniu oczywistym orzekający Sąd jest zobowiązany przede wszystkim sprawdzić zaistnienie wszystkich warunków dopuszczalności takiego wniosku treść uzgodnionego pomiędzy stronami wniosku z art. 387 k.p.k. nie respektowała obowiązujących regulacji prawnych bezpodstawnie zaproponowano wydanie orzeczenia o przepadku pojazdu mechanicznego należącego do Ł.Ł., pomimo że w chwili popełnienia czynu zabronionego tj. 31 grudnia 2023 r. przepisy art. 44b § 1 k.k. i art. 178a § 1 k.k. nie obowiązywały.

Skład orzekający

Dariusz Kala

przewodniczący

Jerzy Grubba

członek

Michał Laskowski

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących dobrowolnego poddania się karze, stosowania ustawy względniejszej oraz wymogów formalnych wniosku o dobrowolne poddanie się karze w kontekście przepadku pojazdu."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o dobrowolne poddanie się karze z orzeczeniem o przepadku pojazdu, gdzie doszło do zmiany przepisów między datą czynu a datą orzekania.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje istotne błędy proceduralne sądu pierwszej instancji przy stosowaniu instytucji dobrowolnego poddania się karze, co miało bezpośredni wpływ na prawa strony. Podkreśla wagę prawidłowego stosowania zasady ustawy względniejszej.

Błąd sądu przy dobrowolnym poddaniu się karze: przepadek pojazdu uchylony przez Sąd Najwyższy!

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
III KK 634/24
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 25 lutego 2025 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Dariusz Kala (przewodniczący)
‎
SSN Jerzy Grubba
‎
SSN Michał Laskowski (sprawozdawca)
w sprawie
Ł.Ł.
skazanego za popełnienie czynu z art. 178a § 1 k.k.
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu, bez udziału stron
w dniu 25 lutego 2025 r.
kasacji, wniesionej przez Prokuratora Generalnego
od wyroku Sądu Rejonowego w Wadowicach
z dnia 5 września 2024 r., sygn. akt II K 394/24,
uchyla zaskarżony wyrok w części dotyczącej orzeczenia przepadku pojazdu mechanicznego marki V. nr rej. (…) (pkt V), a kosztami postępowania kasacyjnego obciąża Skarb Państwa.
Jerzy Grubba                                   Dariusz Kala                       Michał Laskowski
UZASADNIENIE
Sąd Rejonowy w Wadowicach, wyrokiem z 5 września 2024 r., po uwzględnieniu wniosku Ł.Ł. o wydanie wyroku skazującego bez przeprowadzania postępowania dowodowego, uznał go za winnego popełnienia występku z art. 178a § 1 k.k. i skazał na karę grzywny oraz orzekł następujące środki karne: z art. 42 § 2 k.k. w zw. z art. 39 pkt 3 k.k.; z art. 43a § 2 k.k. w zw. z art. 39 pkt 7 k.k. oraz orzekł na podstawie art. 44b § 1 k.k. w zw. z art. 178a § 5 k.k. przepadek na rzecz Skarbu Państwa pojazdu mechanicznego marki G. nr rej. (…) stanowiącego własność Ł.Ł. Przedmiotowy wyrok uprawomocnił się 13 września 2024 r.
Kasację od orzeczenia Sądu pierwszej instancji, na korzyść skazanego, wniósł Prokurator Generalny. Podniósł w niej rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie prawa procesowego tj. art. 387 § 1, 2 i 3 k.p.k. polegające na niezasadnym uwzględnieniu przez Sąd Rejonowy wadliwego wniosku o dobrowolne poddanie się karze, pomimo że sformułowany został z naruszeniem art. 4 § 1 k.k. i zawierał orzeczenie przepadku pojazdu należącego do oskarżonego na podstawie art. 44b § 1 k.k. w zw. z art. 178a § 5 k.k., podczas gdy w dacie popełnienia przestępstwa obowiązywała ustawa względniejsza dla Ł.Ł., niż w dacie orzekania. Przy tak sformułowanym uchybieniu skarżący wniósł o uchylenie wyroku w zaskarżonej części dotyczącej przepadku pojazdu z art. 44b § 1 k.k. w zw. z art. 178a § 1 kk.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Kasacja była zasadna w stopniu oczywistym w rozumieniu art. 535 § 5 k.p.k.
Rozstrzygając wniosek oskarżonego złożony na podstawie art. 387 § 1 k.p.k., orzekający Sąd jest zobowiązany przede wszystkim sprawdzić zaistnienie wszystkich warunków dopuszczalności takiego wniosku. Jednym z nich jest zgodność zgłoszonych w nim uzgodnień co do oceny prawno-karnej zarzucanego oskarżonemu czynu, wymiaru kary bądź środków karnych, z obowiązującymi przepisami prawa karnego materialnego. W przedmiotowej sprawie Sąd Rejonowy w Wadowicach dokonując kontroli powinien był ustalić, że treść uzgodnionego pomiędzy stronami wniosku z art. 387 k.p.k. nie respektowała obowiązujących regulacji prawnych, a konkretnie bezpodstawnie zaproponowano wydanie orzeczenia o przepadku pojazdu mechanicznego należącego do Ł.Ł., pomimo że w chwili popełnienia czynu zabronionego tj. 31 grudnia 2023 r. przepisy art. 44b § 1 k.k. i art. 178a § 1 k.k. nie obowiązywały. Dostrzeżenie wskazanej rozbieżności przez Sąd Rejonowy w Wadowicach powinno było skutkować uzależnieniem decyzji o uwzględnieniu tego wniosku od dokonania w nim zmiany konwalidującej dostrzeżoną jego wadliwość (art. 387 § 3 k.p.k.), bądź też rozpoznaniem sprawy w dalszym ciągu na zasadach ogólnych.
Stwierdzenie zaistnienia wskazanego w kasacji uchybienia spowodowało konieczność uchylenia części zaskarżonego kasacją wyroku, to jest uchylenia orzeczenia o przepadku pojazdu mechanicznego (pkt V wyroku).
Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.
Jerzy Grubba                               Dariusz Kala                             Michał Laskowski
[WB]
r.g.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI