IV KK 123/19

Sąd Najwyższy2019-04-18
SNKarnewykroczeniaŚrednianajwyższy
wykroczeniealkoholmiejsce publicznekara ograniczenia wolnościkara grzywnySąd Najwyższykasacjaprawo karne

Sąd Najwyższy uchylił wyrok Sądu Rejonowego w B. w części dotyczącej kary za spożywanie alkoholu w miejscu publicznym, przekazując sprawę do ponownego rozpoznania z powodu zastosowania niewłaściwego rodzaju kary.

Sąd Rejonowy w B. skazał A. K. za spożywanie alkoholu w miejscu publicznym na karę roku ograniczenia wolności. Prokurator Generalny wniósł kasację, wskazując na rażące naruszenie prawa materialnego, ponieważ ustawa przewiduje za to wykroczenie jedynie karę grzywny, a kara ograniczenia wolności nie może przekroczyć miesiąca. Sąd Najwyższy uznał kasację za zasadną i uchylił wyrok w części dotyczącej kary, przekazując sprawę do ponownego rozpoznania.

Wyrokiem nakazowym z dnia 21 maja 2018 r. Sąd Rejonowy w B. uznał A. K. za winnego popełnienia wykroczenia polegającego na spożywaniu alkoholu w miejscu publicznym objętym zakazem. Na mocy art. 43¹ ust. 1 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, sąd skazał go na karę roku ograniczenia wolności polegającego na wykonywaniu nieodpłatnej kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze 30 godzin. Wyrok uprawomocnił się bez zaskarżenia. Prokurator Generalny wniósł kasację na korzyść obwinionego, zarzucając rażące naruszenie przepisów prawa karnego materialnego. Wskazał, że art. 43¹ ust. 1 ustawy przewiduje jedynie karę grzywny, a kara ograniczenia wolności w postępowaniu wykroczeniowym nie może przekroczyć jednego miesiąca. Sąd Najwyższy, rozpoznając sprawę w trybie art. 535 § 5 k.p.k., uznał kasację za zasadną w stopniu oczywistym. Potwierdził, że wykroczenie to jest zagrożone wyłącznie karą grzywny, a orzeczenie kary ograniczenia wolności w wymiarze roku stanowi rażące naruszenie prawa. W związku z tym, Sąd Najwyższy uchylił wyrok w zaskarżonej części dotyczącej kary i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w B.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, sąd nie może orzec kary ograniczenia wolności za wykroczenie spożywania alkoholu w miejscu publicznym, jeśli ustawa przewiduje jedynie karę grzywny.

Uzasadnienie

Ustawa o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi w art. 43¹ ust. 1 jednoznacznie stanowi, że wykroczenie polegające na spożywaniu alkoholu w miejscu objętym zakazem jest zagrożone wyłącznie karą grzywny. Orzeczenie innej kary, w tym kary ograniczenia wolności, stanowi rażące naruszenie przepisów prawa materialnego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania

Strona wygrywająca

obwiniony (w zakresie kary)

Strony

NazwaTypRola
A. K.osoba_fizycznaobwiniony

Przepisy (2)

Główne

u.w.t.p.a. art. 43¹ § ust. 1

Ustawa o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi

Wykroczenie polegające na spożywaniu alkoholu w miejscu objętym zakazem jest zagrożone wyłącznie karą grzywny.

Pomocnicze

k.w. art. 20 § § 1

Kodeks wykroczeń

Kara ograniczenia wolności trwa 1 miesiąc.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Orzeczenie kary ograniczenia wolności zamiast przewidzianej prawem kary grzywny. Orzeczenie kary ograniczenia wolności w wymiarze roku, podczas gdy maksymalny okres w postępowaniu wykroczeniowym to 1 miesiąc.

Godne uwagi sformułowania

kasacja jest zasadna w stopniu oczywistym wykroczenie [...] zagrożone jest wyłącznie karą grzywny ewidentnym jest, że wymierzenie obwinionemu przez sąd meriti kary ograniczenia wolności nastąpiło z rażącym i mającym istotny wpływ na treść tego rozstrzygnięcia, naruszeniem tego przepisu prawa

Skład orzekający

Rafał Malarski

przewodniczący

Kazimierz Klugiewicz

członek

Jarosław Matras

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących kar za wykroczenia spożywania alkoholu w miejscach publicznych oraz stosowania kary ograniczenia wolności w postępowaniu wykroczeniowym."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnego przepisu ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi oraz ogólnych zasad Kodeksu wykroczeń.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje ważny błąd proceduralny sądu niższej instancji dotyczący stosowania kar, co jest istotne dla praktyków prawa wykroczeniowego. Pokazuje również rolę Prokuratora Generalnego w postępowaniu kasacyjnym.

Sąd Najwyższy koryguje błąd: za picie w miejscu publicznym nie grozi rok ograniczenia wolności!

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt IV KK 123/19
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 18 kwietnia 2019 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Rafał Malarski (przewodniczący)
‎
SSN Kazimierz Klugiewicz
‎
SSN Jarosław Matras (sprawozdawca)
Protokolant Małgorzata Gierczak
w sprawie
A. K.
‎
ukaranego z art. 43
1
ust.1 ustawy z dnia 26 października 1982 r.
o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi
‎
po rozpoznaniu w Izbie Karnej
na posiedzeniu, w trybie art. 535 § 5 k.p.k.,
‎
w dniu 18 kwietnia 2019 r.,
‎
kasacji, wniesionej przez Prokuratora Generalnego
‎
od wyroku nakazowego Sądu Rejonowego w B.
‎
z dnia 21 maja 2018 r., sygn. akt II W
[…]
,
uchyla wyrok w zaskarżonej części, tj. w zakresie orzeczenia o karze i sprawę w tym zakresie przekazuje do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w B.
UZASADNIENIE
Wyrokiem nakazowym z dnia 21 maja 2018 r. w sprawie II W
[…]
Sąd Rejonowy w B. uznał A. K. za winnego popełnienia w dniu 13 lutego 2018 r. w B., wykroczenia polegającego na spożywaniu alkoholu w miejscu publicznym objętym zakazem i za ten czyn, na mocy art. 43
1
ust. 1 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (tj. Dz.U. z 2018, poz. 2137) i skazał go na karę roku ograniczenia wolności polegającego na wykonywaniu nieodpłatnej kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze 30 godzin.
Wyrok ten uprawomocnił się bez jego zaskarżenia z dniem 6 czerwca 2018 r.
Prokurator Generalny zaskarżył ten wyrok kasacją wniesioną na korzyść obwinionego, w części dotyczącej orzeczenia o karze i podniósł w niej zarzut: „rażącego i mającego istotny wpływ na treść wyroku naruszenia przepisów prawa karnego materialnego, a mianowicie art. 43
¹
ust. 1 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi /Dz. U. z 2018 r., poz. 2137, ze zm./ oraz art. 20 § 1 k.w., polegającego na orzeczeniu wobec ukaranego A.K. za popełnienie wykroczenia, polegającego na spożywaniu alkoholu w miejscu publicznym objętym zakazem, kary 1 roku ograniczenia wolności, w sytuacji, gdy przepis art. 43
¹
ust. 1 powołanej wyżej ustawy przewiduje w sankcji wymierzenie obwinionemu jedynie kary grzywny, a nadto kara ograniczenia wolności w postępowaniu wykroczeniowym nie może przekroczyć okresu 1 miesiąca”.
W konkluzji, skarżący wniósł o uchylenie wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy w tym zakresie Sądowi Rejonowemu w B. do ponownego rozpoznania.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Kasacja jest zasadna w stopniu oczywistym, co umożliwia jej uwzględnienie w trybie z art. 535 § 5 k.p.k. Podniesiony w kasacji zarzut jest trafny, albowiem zgodnie z treścią art. 43
¹
ust. 1 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (tj. Dz.U. z 2018 r., poz. 2137) wykroczenie polegające na spożywaniu alkoholu w miejscu objętym zakazem określonym w art. 14 ust. 1 i 2a - 6 cyt. ustawy zagrożone jest wyłącznie karą grzywny. Wobec tego, ewidentnym jest, że wymierzenie obwinionemu przez sąd
meriti
kary ograniczenia wolności nastąpiło z rażącym i mającym istotny wpływ na treść tego rozstrzygnięcia, naruszeniem tego przepisu prawa. Już niezależnie od tego stwierdzić trzeba, że nie tylko orzeczono karę, która nie jest przewidziana w sankcji przepisu, ale nadto określono jej wymiar na okres roku, podczas gdy zgodnie z treścią art. 20 § 1 k.w. kara ograniczenia wolności trwa 1 miesiąc. Powyższe uchybienie skutkowało koniecznością uchylenia wyroku Sądu Rejonowego w B. w zaskarżonej części, a więc w części orzeczenia o karze i przekazania sprawy w tym zakresie, temu sądowi do ponownego rozpoznania.
Z tych powodów należało orzec jak w wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI