Orzeczenie · 2025-12-17

III KK 622/25

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2025-12-17
SNKarneśrodki zabezpieczająceŚrednianajwyższy
niepoczytalnośćśrodek zabezpieczającykasacjaSąd Najwyższyprawo karneopinia biegłychniebezpieczeństwo społeczne

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację wniesioną przez obrońcę podejrzanego Ł.K., który był podejrzany o czyn z art. 212 § 1 k.k. Kasacja dotyczyła postanowienia Sądu Okręgowego w Tarnowie, które utrzymało w mocy postanowienie Sądu Rejonowego w Tarnowie o zastosowaniu środka zabezpieczającego w postaci pobytu w zakładzie psychiatrycznym. Obrońca zarzucił rażące naruszenie prawa materialnego, w szczególności art. 93b § 3 k.k. i art. 93b § 5 k.k. w zw. z art. 93g § 1 k.k., wskazując na niepełne i nieobiektywne tezy opinii psychiatryczno-lekarskiej oraz niewłaściwą interpretację przepisów. Sąd Najwyższy oddalił kasację jako oczywiście bezzasadną. Stwierdził, że zarzuty obrazy prawa materialnego były skierowane w istocie wobec sądu pierwszej instancji, a nie sądu odwoławczego, który jedynie kontrolował jego orzeczenie. Ponadto, kasacja kwestionowała ustalenia faktyczne dotyczące podstaw zastosowania środka zabezpieczającego, co nie jest dopuszczalne w tym nadzwyczajnym środku zaskarżenia. Sąd Najwyższy podkreślił, że sąd odwoławczy prawidłowo ocenił, iż zaburzenia psychiczne podejrzanego (przewlekła schizofrenia paranoidalna z urojeniami prześladowczymi) stanowią istotny czynnik ryzyka ponownego popełnienia czynu zabronionego o znacznym stopniu społecznej szkodliwości, a leczenie ambulatoryjne było nieskuteczne. Sąd Najwyższy zasądził od Skarbu Państwa koszty zastępstwa procesowego obrońcy z urzędu i zwolnił podejrzanego od kosztów sądowych postępowania kasacyjnego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Uzasadnienie stosowania środków zabezpieczających w sprawach karnych, zwłaszcza w kontekście zaburzeń psychicznych i oceny ryzyka ponownego popełnienia czynu. Potwierdzenie dopuszczalności zarzutów w kasacji.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji medyczno-prawnej podejrzanego; ogólne zasady stosowania kasacji.

Zagadnienia prawne (3)

Czy zarzuty dotyczące naruszenia prawa materialnego, w tym oceny opinii psychiatrycznej i przesłanek zastosowania środka zabezpieczającego, mogą być skutecznie podniesione w kasacji, jeśli dotyczą one ustaleń faktycznych sądu pierwszej instancji?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, kasacja służy eliminacji wadliwych orzeczeń ze względu na charakter wadliwości, a nie kwestionowaniu ustaleń faktycznych. Zarzuty powinny wskazywać na rażące naruszenie prawa, które mogło mieć istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wskazał, że kasacja nie jest środkiem do kwestionowania ustaleń faktycznych, a zarzuty powinny dotyczyć obrazy prawa. Ponadto, zarzuty obrazy prawa materialnego były skierowane w istocie wobec sądu pierwszej instancji, a nie sądu odwoławczego, który jedynie kontrolował jego orzeczenie.

Czy sąd odwoławczy, kontrolując orzeczenie sądu pierwszej instancji o zastosowaniu środka zabezpieczającego, może naruszyć przepisy prawa materialnego, które stosował sąd pierwszej instancji?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, sąd odwoławczy nie może naruszyć przepisów prawa materialnego, które stosował sąd pierwszej instancji, jeśli jedynie kontroluje jego orzeczenie i nie podnosi się zarzutu naruszenia przepisów dotyczących kontroli odwoławczej.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy stwierdził, że przepisy wskazane w zarzutach kasacji stosował sąd pierwszej instancji, a sąd odwoławczy jedynie kontrolował jego orzeczenie. W efekcie przepisów tych sąd odwoławczy nie mógł naruszyć.

Czy istnieją podstawy do zastosowania środka zabezpieczającego w postaci pobytu w zakładzie psychiatrycznym, gdy podejrzany cierpi na przewlekłą schizofrenię paranoidalną z urojeniami prześladowczymi i istnieje wysokie prawdopodobieństwo ponownego popełnienia czynu zabronionego o znacznym stopniu społecznej szkodliwości?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, jeśli zaburzenia psychiczne stanowią istotny czynnik ryzyka ponownego popełnienia czynu zabronionego o znacznym stopniu społecznej szkodliwości, a dotychczasowe próby leczenia były nieskuteczne, a leczenie ambulatoryjne nie byłoby wystarczające.

Uzasadnienie

Sąd odwoławczy, opierając się na opinii biegłych, stwierdził, że zaburzenia psychiczne podejrzanego stanowią istotny czynnik ryzyka ponownego popełnienia czynu zabronionego o znacznym stopniu społecznej szkodliwości. Biegli wskazali, że podejrzany nie ma krytycznego stosunku do swoich działań, a jego stan czyni go potencjalnie niebezpiecznym dla otoczenia. Próby leczenia ambulatoryjnego były nieskuteczne.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalenie kasacji
Strona wygrywająca
podejrzany (w zakresie kosztów)

Strony

NazwaTypRola
Ł.K.osoba_fizycznapodejrzany
Skarb Państwaorgan_państwowystrona kosztów
adw. A.S.inneobrońca z urzędu

Przepisy (6)

Pomocnicze

k.k. art. 93b § § 3

Kodeks karny

k.k. art. 93b § § 5

Kodeks karny

k.k. art. 93g § § 1

Kodeks karny

k.p.k. art. 535 § § 3

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 439

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 433 § § 2

Kodeks postępowania karnego

Argumenty

Odrzucone argumenty

Obraza art. 93b § 3 k.k. przez oparcie się na niepełnych i nieobiektywnych tezach opinii psychiatryczno-lekarskiej. • Obraza art. 93b § 5 k.k. w zw. z art. 93g § 1 k.k. przez niewłaściwą interpretację i ustalenie przesłanek zastosowania środka zabezpieczającego. • Twierdzenie, że sąd odwoławczy pominął fakt braku leczenia farmakologicznego i terapii podczas obserwacji psychiatrycznej.

Godne uwagi sformułowania

kasacja jest oczywiście bezzasadna • kasacja jest środkiem do kwestionowania ustaleń faktycznych • zarzuty powinny wskazywać na uchybienia określone w art. 439 k.p.k. lub inne, ale przy tym rażące, naruszenie prawa • przepisy wskazane w zarzutach kasacji stosował więc Sąd meriti, a nie Sąd odwoławczy • zaburzenia psychiczne [...] stanowią istotny czynnik ryzyka ponownego popełnienia czynu zabronionego o znacznym stopniu społecznej szkodliwości • celem obserwacji psychiatrycznej nie jest leczenie czy terapia, lecz zbadanie stanu zdrowia psychicznego opiniowanego

Skład orzekający

Dariusz Świecki

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie stosowania środków zabezpieczających w sprawach karnych, zwłaszcza w kontekście zaburzeń psychicznych i oceny ryzyka ponownego popełnienia czynu. Potwierdzenie dopuszczalności zarzutów w kasacji."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji medyczno-prawnej podejrzanego; ogólne zasady stosowania kasacji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu prawa karnego - stosowania środków zabezpieczających wobec osób z zaburzeniami psychicznymi. Pokazuje też, jak działa nadzwyczajny środek zaskarżenia, jakim jest kasacja.

Kasacja oddalona: Kiedy pobyt w zakładzie psychiatrycznym jest konieczny?

Dane finansowe

koszty zastępstwa procesowego: 885,6 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst