Orzeczenie · 2026-02-11

III KK 62/25

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2026-02-11
SNKarneprzestępstwa przeciwko wolności seksualnej i obyczajowościŚrednianajwyższy
kasacjasąd najwyższyprawo karneprzestępstwo seksualneart. 197 k.k.art. 217 k.k.ocena dowodówin dubio pro reo

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację obrońcy skazanego J.P., który został skazany za czyny z art. 197 § 1 i 2 k.k. oraz art. 217 § 1 k.k. przez Sąd Rejonowy, a następnie utrzymany w mocy wyrok przez Sąd Okręgowy. Obrońca zarzucił błędy w ustaleniach faktycznych oraz obrazę przepisów postępowania, wnosząc o uchylenie wyroków i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy uznał kasację za oczywiście bezzasadną. Wskazał, że zarzuty zostały sformułowane nieprawidłowo, kierując je do wyroku sądu pierwszej instancji, a nie sądu odwoławczego, który jedynie kontrolował stosowanie prawa. Ponadto, Sąd Najwyższy zauważył sprzeczność w argumentacji obrońcy, który kwestionował ustalenia faktyczne, a jednocześnie opierał się na nich, twierdząc, że nie doszło do popełnienia przestępstwa. Sąd Najwyższy odniósł się do zarzutu dotyczącego braku znamion przestępstwa z art. 197 § 1 k.k., wyjaśniając, że użycie siły fizycznej, w tym przyciśnięcie do samochodu, stanowi przemoc w rozumieniu tego przepisu. Odnosząc się do zarzutu naruszenia reguły 'in dubio pro reo', Sąd Najwyższy stwierdził, że nie doszło do naruszenia art. 5 § 2 k.p.k., gdyż ustalenia faktyczne zależały od oceny dowodów, a wątpliwości strony są w takim przypadku irrelewantne. W konsekwencji, kasacja została oddalona, a skazany obciążony kosztami postępowania.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja pojęcia przemocy w art. 197 § 1 k.k. oraz zasady dopuszczalności zarzutów kasacyjnych dotyczących oceny dowodów.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznego stanu faktycznego i sposobu sformułowania zarzutów kasacyjnych.

Zagadnienia prawne (3)

Czy zarzuty kasacyjne skierowane do wyroku sądu odwoławczego mogą dotyczyć błędów sądu pierwszej instancji w ustaleniach faktycznych i ocenie dowodów?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, zarzuty kasacyjne powinny być skierowane do wyroku sądu odwoławczego, który kontroluje stosowanie prawa przez sąd niższej instancji, a nie przeprowadza samodzielnie postępowania dowodowego.

Uzasadnienie

Kasacja może być wniesiona od wyroku sądu odwoławczego. Sąd odwoławczy kontroluje stosowanie prawa materialnego i procesowego przez sąd pierwszej instancji, a nie przeprowadza samodzielnie postępowania dowodowego. Zarzuty dotyczące błędów w ustaleniach faktycznych i ocenie dowodów powinny być formułowane w kontekście kontroli sprawowanej przez sąd odwoławczy.

Czy przyciśnięcie ofiary do samochodu i włożenie palców do waginy stanowi przemoc w rozumieniu art. 197 § 1 k.k.?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, przemoc oznacza każde użycie siły fizycznej, w tym przytrzymanie ofiary.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołując się na komentarze prawnicze i własne orzecznictwo, wyjaśnił, że przemoc w rozumieniu art. 197 § 1 k.k. obejmuje każde użycie siły fizycznej, w tym przytrzymanie ofiary. Opis czynu, w którym skazany przycisnął pokrzywdzoną do samochodu i włożył rękę do jej spodni, a następnie palce do waginy, spełnia znamiona przemocy.

Czy naruszenie zasady 'in dubio pro reo' może być podstawą kasacji, gdy ustalenia faktyczne zależą od oceny dowodów?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli ustalenia faktyczne zależą od dania lub odmówienia wiary dowodom, brak jest podstaw do formułowania zarzutu naruszenia art. 5 § 2 k.p.k.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy stwierdził, że naruszenie zasady 'in dubio pro reo' (art. 5 § 2 k.p.k.) może być podstawą kasacji tylko w sytuacji, gdy sąd nie rozstrzygnął istniejących wątpliwości na korzyść oskarżonego. Jeśli natomiast ustalenia faktyczne zależą od oceny wiarygodności dowodów, wątpliwości strony są irrelewantne z punktu widzenia tego przepisu.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalenie kasacji
Strona wygrywająca
Prokurator

Strony

NazwaTypRola
J.P.osoba_fizycznaskazany
A.G.osoba_fizycznapokrzywdzona

Przepisy (14)

Główne

k.k. art. 197 § § 1

Kodeks karny

Przemoc oznacza każde użycie siły fizycznej, w tym przytrzymanie ofiary.

k.k. art. 197 § § 2

Kodeks karny

k.k. art. 12 § § 1

Kodeks karny

Czyn ciągły.

k.k. art. 217 § § 1

Kodeks karny

Pomocnicze

k.p.k. art. 535 § § 3

Kodeks postępowania karnego

Tryb rozpoznania kasacji jako oczywiście bezzasadnej.

k.p.k. art. 4

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 5 § § 2

Kodeks postępowania karnego

Zasada 'in dubio pro reo'.

k.p.k. art. 7

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 410

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 92

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 424 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Wymogi uzasadnienia wyroku.

k.p.k. art. 433 § § 2

Kodeks postępowania karnego

Zakres kontroli apelacyjnej.

k.p.k. art. 637a

Kodeks postępowania karnego

Koszty postępowania kasacyjnego.

k.p.k. art. 636 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Koszty postępowania.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Kasacja jest oczywiście bezzasadna z powodu błędnego sformułowania zarzutów. • Zarzuty kasacyjne były skierowane do wyroku sądu I instancji, a nie sądu odwoławczego. • Argumentacja obrońcy była wewnętrznie sprzeczna. • Użycie siły fizycznej (przyciśnięcie do samochodu) stanowi przemoc w rozumieniu art. 197 § 1 k.k. • Nie doszło do naruszenia zasady 'in dubio pro reo', gdyż ustalenia faktyczne zależały od oceny dowodów.

Odrzucone argumenty

Błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wyroku. • Obraza przepisów postępowania (art. 4, 5 § 2, 7, 410 k.p.k.). • Rażące naruszenie prawa materialnego (art. 1, 197 § 1 k.k.). • Brak znamion przestępstwa z art. 197 § 1 k.k. w ustalonym stanie faktycznym. • Brak podstaw do przypisania czynu z art. 197 § 1 k.k.

Godne uwagi sformułowania

kasacja jest oczywiście bezzasadna • zarzuty kasacyjne sformułował tak, że są one skierowane do wyroku Sądu I instancji • nie stosował samodzielnie prawa materialnego, tylko kontrolował jego stosowanie • w uzasadnieniu kasacji sformułowano w istocie wzajemnie wykluczające się tezy • przemoc to każde użycie siły fizycznej, w tym również przytrzymanie ofiary • ustalenia faktyczne zależne są od dania lub odmówienia wiary dowodom z zeznań lub wyjaśnień, brak jest podstaw do formułowania zarzutu dotyczącego tego przepisu

Skład orzekający

Małgorzata Wąsek-Wiaderek

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia przemocy w art. 197 § 1 k.k. oraz zasady dopuszczalności zarzutów kasacyjnych dotyczących oceny dowodów."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu faktycznego i sposobu sformułowania zarzutów kasacyjnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie dotyczy ważnej kwestii interpretacji pojęcia przemocy w kontekście przestępstw seksualnych oraz proceduralnych aspektów wnoszenia kasacji. Jest to interesujące dla prawników karnistów.

Sąd Najwyższy o przemocy w zgwałceniu i błędach w kasacji: Co musisz wiedzieć?

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst