III KK 62/21

Sąd Najwyższy2021-05-12
SNKarneprzestępstwa przeciwko porządkowi publicznemuŚrednianajwyższy
znieważeniePrezydent RPwłaściwość rzeczowaSąd Najwyższykasacjakodeks karnykodeks postępowania karnego

Podsumowanie

Sąd Najwyższy uchylił wyrok Sądu Rejonowego skazujący za znieważenie Prezydenta RP, uznając sprawę za właściwą dla Sądu Okręgowego.

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację Prokuratora Generalnego od wyroku Sądu Rejonowego w Z., który skazał M.B. za znieważenie Prezydenta RP. Sąd Najwyższy uznał, że Sąd Rejonowy był niewłaściwy rzeczowo do rozpoznania tej sprawy, ponieważ przestępstwo z art. 135 § 2 k.k. należy do właściwości Sądu Okręgowego. W związku z tym, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Z.

Sąd Najwyższy w Izbie Karnej rozpoznał kasację Prokuratora Generalnego wniesioną na niekorzyść skazanego M.B. Skazany został wyrokiem Sądu Rejonowego w Z. z dnia 14 stycznia 2021 r. za przestępstwo znieważenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej (art. 135 § 2 k.k.). Sąd Rejonowy orzekł karę grzywny w wysokości 100 stawek dziennych. Kasacja zarzucała rażące naruszenie przepisów prawa procesowego, a konkretnie art. 25 § 1 pkt 2 k.p.k., który stanowi, że Sąd Okręgowy jest właściwy rzeczowo do rozpoznawania spraw o występki określone w Rozdziale XVII Kodeksu karnego, do których należy znieważenie Prezydenta RP. Sąd Najwyższy uznał kasację za zasadną, stwierdzając, że Sąd Rejonowy wydał orzeczenie mimo braku właściwości rzeczowej, co stanowi bezwzględną przyczynę uchylenia orzeczenia (art. 439 § 1 pkt 4 k.p.k.). W konsekwencji, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Z. jako sądowi właściwemu rzeczowo w pierwszej instancji.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, Sąd Okręgowy jest właściwy rzeczowo do rozpoznania sprawy o przestępstwo z art. 135 § 2 k.k.

Uzasadnienie

Przepis art. 25 § 1 pkt 2 k.p.k. jednoznacznie stanowi, że Sąd Okręgowy jest właściwy w sprawach o występki określone w Rozdziale XVII Kodeksu karnego, do których należy przestępstwo znieważenia Prezydenta RP.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie wyroku i przekazanie sprawy

Strona wygrywająca

Prokurator Generalny

Strony

NazwaTypRola
M.B.osoba_fizycznaskazany

Przepisy (8)

Główne

k.p.k. art. 25 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania karnego

Sąd Okręgowy jest właściwy w sprawach o występki określone w Rozdziale XVII Kodeksu karnego.

k.p.k. art. 439 § § 1 pkt 4

Kodeks postępowania karnego

Niewłaściwość sądu jest bezwzględną przyczyną uchylenia orzeczenia.

k.k. art. 135 § § 2

Kodeks karny

Przestępstwo znieważenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej.

Pomocnicze

k.p.k. art. 335 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Tryb wydawania wyroku skazującego na posiedzeniu.

k.k. art. 63 § § 1

Kodeks karny

Zaliczenie okresu zatrzymania na poczet kary.

k.k. art. 43b

Kodeks karny

Orzekanie środków karnych.

k.p.k. art. 521 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Podstawa wniesienia kasacji.

k.p.k. art. 535 § § 5

Kodeks postępowania karnego

Rozpoznanie kasacji na posiedzeniu bez udziału stron.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sąd Rejonowy w Z. był niewłaściwy rzeczowo do rozpoznania sprawy o przestępstwo z art. 135 § 2 k.k., ponieważ właściwy jest Sąd Okręgowy zgodnie z art. 25 § 1 pkt 2 k.p.k.

Godne uwagi sformułowania

bezwzględna przyczyna uchylenia orzeczenia sądem właściwym rzeczowo do rozpoznania tej sprawy w pierwszej instancji był Sąd wyższego rzędu

Skład orzekający

Wiesław Kozielewicz

przewodniczący

Antoni Bojańczyk

sprawozdawca

Marek Motuk

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Właściwość rzeczowa sądów w sprawach o znieważenie Prezydenta RP oraz skutki procesowe orzekania przez sąd niewłaściwy."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnego typu przestępstwa i trybu postępowania.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego przestępstwa znieważenia głowy państwa, ale rozstrzygnięcie opiera się na kwestii proceduralnej (właściwość sądu), a nie merytorycznej ocenie czynu.

Sąd Najwyższy: Sąd Rejonowy nie mógł skazać za znieważenie Prezydenta RP!

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

SN
Sygn. akt III KK 62/21
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 12 maja 2021 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Wiesław Kozielewicz (przewodniczący)
‎
SSN Antoni Bojańczyk (sprawozdawca)
‎
SSN Marek Motuk
Protokolant Katarzyna Gajewska
w sprawie
M.B.,
‎
skazanego z art. 135 § 2 k.k.
‎
po rozpoznaniu w dniu 12 maja 2021 r. w Izbie Karnej,
na posiedzeniu bez udziału stron (art. 535 § 5 k.p.k.),
‎
kasacji wniesionej na niekorzyść skazanego przez Prokuratora Generalnego
‎
od wyroku Sądu Rejonowego w Z.
‎
z dnia 14 stycznia 2021 r., sygn. akt II K […],
uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Z. jako właściwemu do jej rozpoznania w pierwszej instancji.
UZASADNIENIE
Sąd Rejonowy w Z., w uwzględnieniu wniosku prokuratora złożonego w trybie art. 335 § 1 k.p.k., wyrokiem z dnia 14 stycznia 2021 r., sygn. II K
[…]
, uznał M. Z. B. za winnego tego, że „w dniu 10 lipca 2020 roku w Z. woj.
[…]
w trakcie odbywającego się na terenie R.
[…]
w Z. wiecu wyborczego Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej A. D. publicznie znieważył go słowami wulgarnymi powszechnie
uznanymi za obelżywe”, tj. przestępstwa określonego w art. 135 § 2 k.k. i za to skazał go na karę grzywny w wysokości 100 stawek dziennych, ustalając wysokość jednej stawki dziennej na kwotę 10 złotych, na poczet której zaliczył okres zatrzymania w sprawie (art. 63 § 1 k.k). Ponadto sąd orzekł wobec oskarżonego środek karny (art. 43b k.k.) oraz rozstrzygnął w przedmiocie kosztów postępowania.
Orzeczenie powyższe nie zostało zaskarżone i uprawomocniło się w dniu 22 stycznia 2021 r.
Kasację od powołanego wyroku na postawie art. 521 § 1 k.p.k. wywiódł Prokurator Generalny i zaskarżył to orzeczenie w całości na niekorzyść skazanego M. Z. B. zarzucając „rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisu prawa karnego procesowego, a mianowicie – art. 25 § 1 pkt 2 k.p.k., polegające na wydaniu przez Sąd Rejonowy w Z. wyroku skazującego wobec M. Z. B., oskarżonego o czyn z art. 135 § 2 k.k., podczas gdy sądem właściwym rzeczowo do rozpoznania tej sprawy w pierwszej instancji był Sąd wyższego rzędu, tj. Sąd Okręgowy w Z., co stanowi bezwzględną przyczynę uchylenia orzeczenia określoną w art. 439 § 1 pkt 4 k.p.k.”.
W oparciu o ten zarzut wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu w Z. jako właściwemu do rozpoznani tej sprawy w pierwszej instancji.
Sąd Najwyższy zważył co następuje.
Wniesiona na niekorzyść skazanego kasacja Prokuratora Generalnego jest oczywiście zasadna w związku z czym mogła być w całości uwzględniona na posiedzeniu w oparciu o przepis art. 535 § 5 k.p.k.
Określający właściwość rzeczową sądu okręgowego przepis art. 25 k.p.k. w § 1 pkt 2 przewiduje, że sąd ten jest właściwy m.in. w sprawach o występki określone w Rozdziale XVII Kodeksu karnego. Do tych występków należy więc niewątpliwie przestępstwo z art. 135 § 2 k.k. typizujące czyn określany jako znieważenie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej.
Taki właśnie czyn został M. Z. B. zarzucony we wniesionym w dniu 7 grudnia 2020 r. (data wpływu) do Sądu Rejonowego w Z. wniosku o wydanie na posiedzeniu w trybie art. 335 § 1 k.p.k. wyroku skazującego. Wbrew dyspozycji powołanego wyżej przepisu art. 25 § 1 pkt 2 k.p.k., Sąd Rejonowy w Z. sprawę tę rozpoznał, wydając w dniu 14 stycznia 2021 r., sygn. II K
[…]
zaskarżony przez Prokuratora Generalnego wyrok.
W tym stanie rzeczy oczywistym jest, że orzeczenie poddane obecnie kontroli kasacyjnej dotknięte jest bezwzględną przyczyną odwoławczą, o której mowa w art. 439 § 1 pkt 4 k.p.k., co musiało skutkować jego uchyleniem i przekazaniem sprawy zgodnie z właściwością, tj. w tym przypadku Sądowi Okręgowemu w Z.
Z tych względów orzeczono jak w wyroku.

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę