III KK 612/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWniosek o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego A.R. od udziału w sprawie karnej o sygn. akt III KK 612/24 został złożony przez obrońcę skazanych P.W. i B.L. Podstawą wniosku były uzasadnione wątpliwości co do bezstronności sędziego, wynikające z jego powołania na stanowisko sędziego Sądu Najwyższego w procedurze uznanej za wadliwą, w szczególności poprzez pierwotne powołanie do Izby Dyscyplinarnej na mocy ustawy z 2017 r. Sąd Najwyższy, rozpoznając wniosek, stwierdził, że wielokrotnie już rozpoznawał podobne wnioski dotyczące tego samego sędziego, opierając się na zarzutach braku bezstronności i niezawisłości. Sąd odwołał się do uchwały trzech połączonych Izb Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020 r. (BSA I-4110-1/2020), która stwierdza, że nienależyta obsada sądu zachodzi również wtedy, gdy w składzie sądu bierze udział osoba powołana na urząd sędziego Sądu Najwyższego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie przepisów ustawy z 2017 r. Podkreślono, że brak transparentności i weryfikacji kompetencji w procesie powoływania na urząd sędziego Sądu Najwyższego rodzi podejrzenia o polityczne motywacje i wyklucza spełnienie obiektywnych warunków postrzegania takich osób jako bezstronnych i niezawisłych. Dodatkowo, wskazano, że Izba Dyscyplinarna nie miała statusu sądu konstytucyjnego, a powołanie sędziego A.R. do Izby Karnej nastąpiło bez dochowania wymogów art. 179 Konstytucji RP. Sąd uznał, że sędzia A.R. orzekając w tej sprawie, pośrednio wypowiadałby się we własnej sprawie, co naruszałoby zasadę nemo iudex in causa sua oraz prawo stron do bezstronnego sądu. W konsekwencji, Sąd Najwyższy postanowił wyłączyć sędziego A.R. od udziału w sprawie.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie wyłączenia sędziego Sądu Najwyższego z powodu wadliwej procedury powołania, w tym powołania do Izby Dyscyplinarnej i późniejszego orzekania w Izbie Karnej.
Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z reformami sądownictwa w Polsce i powołaniami sędziów w określonym okresie.
Zagadnienia prawne (2)
Czy sędzia Sądu Najwyższego, powołany w procedurze uznanej za wadliwą, może orzekać w sprawie, gdy jego status jest kwestionowany?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sędzia taki powinien zostać wyłączony od udziału w sprawie.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że powołanie sędziego w wadliwej procedurze, w tym na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej na podstawie ustawy z 2017 r., narusza instytucjonalne i ustrojowe gwarancje bezstronności i niezawisłości. Sędzia taki, orzekając w sprawie, pośrednio wypowiadałby się we własnej sprawie, co jest niedopuszczalne.
Czy sędzia powołany pierwotnie do Izby Dyscyplinarnej, która nie miała statusu sądu konstytucyjnego, może orzekać w Izbie Karnej Sądu Najwyższego bez spełnienia wymogów art. 179 Konstytucji RP?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, takie powołanie jest wadliwe i stanowi podstawę do wyłączenia sędziego.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że nominacje do Izby Dyscyplinarnej nie obejmowały możliwości orzekania w Sądzie Najwyższym, a powołanie do Izby Karnej wymagało spełnienia procedury określonej w art. 179 Konstytucji RP, co nie zostało dochowane.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| P.W. | osoba_fizyczna | skazany |
| B.L. | osoba_fizyczna | skazany |
| A.R. | osoba_fizyczna | sędzia |
Przepisy (8)
Główne
k.p.k. art. 41 § 1
Kodeks postępowania karnego
Podstawa do wyłączenia sędziego z powodu uzasadnionej wątpliwości co do jego bezstronności.
k.p.k. art. 42 § 1
Kodeks postępowania karnego
Podstawa do wyłączenia sędziego z powodu uzasadnionej wątpliwości co do jego bezstronności.
k.p.k. art. 42 § 4
Kodeks postępowania karnego
Podstawa do wyłączenia sędziego z powodu uzasadnionej wątpliwości co do jego bezstronności.
k.p.k. art. 439 § 1
Kodeks postępowania karnego
Bezwzględna przyczyna odwoławcza, w tym niewłaściwa obsada sądu.
Konstytucja RP art. 179
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Procedura powołania sędziego Sądu Najwyższego.
Konstytucja RP art. 45 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Prawo do rzetelnego procesu i sądu.
Ustawa o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw
Ustawa z dnia 8 grudnia 2017 r., która ukształtowała skład KRS.
Pomocnicze
k.k. art. 258 § 1
Kodeks karny
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sędzia A.R. został powołany w wadliwej procedurze, co budzi wątpliwości co do jego bezstronności i niezawisłości. • Powołanie do Izby Dyscyplinarnej, która nie była sądem konstytucyjnym, a następnie przeniesienie do Izby Karnej bez spełnienia wymogów art. 179 Konstytucji RP, jest wadliwe. • Sędzia orzekający w sprawie, której dotyczy wadliwość jego powołania, wypowiadałby się we własnej sprawie.
Godne uwagi sformułowania
uzasadnione wątpliwości co do bezstronności sędziego • bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 pkt. 2 k.p.k. • niewłaściwej obsady sądu • sędzia niezależny i bezstronny • nienależyta obsada sądu w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. zachodzi także wtedy, gdy w składzie sądu bierze udział osoba powołana na urząd sędziego Sądu Najwyższego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z 2017 r. • brak transparentności procesu powołania • naruszenie instytucjonalnych i ustrojowych gwarancji zapewnienia bezstronności i niezawisłości sądu • nemo iudex in causa sua • prawo do bezstronnego sądu
Skład orzekający
Paweł Wiliński
przewodniczący
A.R.
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie wyłączenia sędziego Sądu Najwyższego z powodu wadliwej procedury powołania, w tym powołania do Izby Dyscyplinarnej i późniejszego orzekania w Izbie Karnej."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z reformami sądownictwa w Polsce i powołaniami sędziów w określonym okresie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy fundamentalnych kwestii praworządności, niezawisłości sędziowskiej i wadliwości procedury powoływania sędziów Sądu Najwyższego, co jest tematem o dużym znaczeniu publicznym i prawniczym.
“Sąd Najwyższy wyłącza sędziego z powodu wadliwego powołania. Czy to koniec sporu o praworządność?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.