III KK 583/18

Sąd Najwyższy2020-01-09
SNKarneprzestępstwa skarboweWysokanajwyższy
prawo karne skarboweprzedawnieniekasacjaSąd Najwyższyczyn ciągłygrzywnaustawa względniejsza

Sąd Najwyższy uchylił wyrok skazujący za przestępstwo skarbowe z powodu przedawnienia karalności, umarzając postępowanie.

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację obrońcy skazanego M.N. za czyn z art. 62 § 2 k.k.s. popełniony w latach 2005-2007. Sąd pierwszej instancji wymierzył karę grzywny, a sąd okręgowy utrzymał wyrok w mocy. Kasacja zarzuciła naruszenie art. 17 § 1 pkt 6 k.p.k. z powodu przedawnienia karalności. Sąd Najwyższy uznał kasację za zasadną, stwierdzając, że czyn został popełniony w okresie, gdy zagrożenie ustawowe nie obejmowało kary pozbawienia wolności, a przepisy dotyczące przedawnienia należy oceniać według stanu prawnego z dnia popełnienia czynu. W konsekwencji, postępowanie zostało umorzone z powodu przedawnienia.

Sąd Najwyższy w Izbie Karnej rozpoznał kasację wniesioną przez obrońcę skazanego M. N. od wyroku Sądu Okręgowego w G., który utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego w G. Skazany został uznany za winnego popełnienia czynu z art. 62 § 2 k.k.s. w zw. z art. 6 § 2 k.k.s. w zw. z art. 9 § 3 k.k.s. w okresie od 31 grudnia 2005 r. do 31 maja 2007 r., za co wymierzono mu karę 200 stawek dziennych grzywny po 100 zł każda. Obrońca zarzucił w kasacji naruszenie art. 17 § 1 pkt 6 k.p.k., wskazując na przedawnienie karalności czynu jako bezwzględną przyczynę odwoławczą. Sąd Najwyższy, po analizie stanu prawnego, uznał kasację za zasadną. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było ustalenie, że czyn został popełniony w okresie, gdy zagrożenie ustawowe za typ czynu z art. 62 § 2 k.k.s. obejmowało wyłącznie karę grzywny, a kara pozbawienia wolności została dodana dopiero od 1 stycznia 2017 r. Sąd podkreślił, że przepisy dotyczące przedawnienia należy oceniać według stanu prawnego z dnia popełnienia czynu, zgodnie z zasadą wyboru ustawy względniejszej (art. 2 § 2 k.k.s.). Wobec tego, przedawnienie karalności nastąpiło z dniem 31 grudnia 2017 r., a wydanie prawomocnego orzeczenia po tej dacie było niedopuszczalne. W konsekwencji, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok oraz utrzymany nim w mocy wyrok Sądu Rejonowego, umarzając postępowanie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, przepisy dotyczące przedawnienia należy oceniać według stanu prawnego z dnia popełnienia czynu, w tym także w zakresie granic ustawowego zagrożenia, które są przesłanką ustalenia długości terminu przedawnienia.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wyjaśnił, że klauzula retroaktywnego stosowania nowych regulacji określających terminy przedawnienia nie odnosi się do stosowania nowych przepisów określających granice ustawowego zagrożenia za dany typ czynu zabronionego. Oznacza to, że należy brać pod uwagę stan prawny z dnia popełnienia czynu, w tym zagrożenie ustawowe wyłącznie karą grzywny, co wpływa na ustalenie terminu przedawnienia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie wyroku i umorzenie postępowania

Strona wygrywająca

M. N.

Strony

NazwaTypRola
M. N.osoba_fizycznaskazany

Przepisy (6)

Główne

k.k.s. art. 62 § § 2

Kodeks karny skarbowy

k.k.s. art. 6 § § 2

Kodeks karny skarbowy

k.k.s. art. 9 § § 3

Kodeks karny skarbowy

k.p.k. art. 17 § § 1 pkt 6

Kodeks postępowania karnego

Przedawnienie karalności jako bezwzględna przyczyna odwoławcza.

k.k.s. art. 44

Kodeks karny skarbowy

Przepisy dotyczące przedawnienia przestępstwa skarbowego.

Pomocnicze

k.k.s. art. 2 § § 2

Kodeks karny skarbowy

Zasada wyboru ustawy względniejszej.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Przedawnienie karalności czynu z uwagi na stan prawny obowiązujący w dacie jego popełnienia, w szczególności brak zagrożenia karą pozbawienia wolności.

Odrzucone argumenty

Argumentacja prokuratora o bezzasadności kasacji.

Godne uwagi sformułowania

Stosowana niekiedy przez ustawodawcę klauzula retroaktywnego stosowania nowych regulacji określających terminy przedawnienia, nie odnosi się stosowania nowych przepisów określających granice ustawowego zagrożenia za dany typ czynu zabronionego. Oznacza to, że kwestie przedawnienia należy w niniejszej sprawie oceniać względem stanu prawnego z dnia 31 maja 2007 r., a więc biorąc pod uwagę zagrożenie ustawowe wyłącznie karą grzywny.

Skład orzekający

Jerzy Grubba

przewodniczący

Małgorzata Wąsek-Wiaderek

członek

Włodzimierz Wróbel

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów o przedawnieniu karalności w prawie karnym skarbowym, zwłaszcza w kontekście zmian stanu prawnego dotyczących zagrożenia ustawowego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zmiany zagrożenia ustawowego w trakcie obowiązywania przepisów o przedawnieniu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu prawa karnego skarbowego – przedawnienia, a jej rozstrzygnięcie opiera się na precyzyjnej interpretacji przepisów i zasad intertemporalnych, co jest kluczowe dla praktyków.

Przedawnienie uratowało skazanego: Sąd Najwyższy uchyla wyrok z powodu upływu czasu.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
Sygn. akt III KK 583/18
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 9 stycznia 2020 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Jerzy Grubba (przewodniczący)
‎
SSN Małgorzata Wąsek-Wiaderek
‎
SSN Włodzimierz Wróbel (sprawozdawca)
Protokolant Justyna Kryńska - Szufnara
przy udziale prokuratora Prokuratury Krajowej Grzegorza Krysmanna,
‎
w sprawie M. N.
‎
skazanego z art. 62 § 2 k.k.s.
‎
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na rozprawie
‎
w dniu 9 stycznia 2020 r.,
‎
kasacji, wniesionej przez obrońcę
‎
od wyroku Sądu Okręgowego w G.
‎
z dnia 18 stycznia 2018 r., sygn. akt V Ka (…)
‎
utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego w G.
‎
z dnia 26 września 2017 r., sygn. akt II K (…),
1. uchyla zaskarżony wyrok oraz utrzymany nim w mocy wyrok Sądu Rejonowego w G.  z dnia 26 września 2017 r. i umarza postępowanie;
2. nakazuje zwrot M. N.  uiszczonej opłaty kasacyjnej;
3. kosztami procesu obciąża Skarb Państwa.
UZASADNIENIE
Wyrokiem Sądu Rejonowego w G.  z dnia 26 września 2017 r. (sygn. akt II K (…)) M. N.  został uznany za winnego czynu z art. 62 § 2 k.k.s. w zw. z art. 6 § 2 k.k.s. w zw. z art. 9 § 3 k.k.s. popełnionego w okresie od 31 grudnia 2005 r. do 31 maja 2007 r., za który wymierzono mu karę 200 stawek dziennych grzywny po 100 zł każda. Wyrok ten został utrzymany w mocy wyrokiem Sądu Okręgowego w G.  z dnia 18 stycznia 2018 r. (sygn. akt V Ka (…)).
Kasację od tego prawomocnego orzeczenia wniósł obrońca skazanego, zarzucając przedmiotowemu wyrokowi naruszenie art. 17 § 1 pkt 6 k.p.k. co w realiach konkretnej sprawy stanowiło bezwzględną przyczynę odwoławczą (orzekanie pomimo przedawnienia karalności).
Prokurator w odpowiedzi na przedmiotową kasację wniósł o jej oddalenie jako oczywiście bezzasadnej.
Sąd Najwyższy zważył co następuje.
Kasacja okazała się zasadna.
Czyn ciągły został popełniony w okresie, w jakim karą za typ z art. 62 § 2 k.k.s. była wyłącznie grzywna. Zagrożenie ustawowe zmieniono, dodając karę pozbawienia wolności dopiero z dniem 1 stycznia 2017 r. Zatem oceniając przepisy dotyczące przedawnienia przestępstwa skarbowego należy brać pod uwagę stan prawny dotyczący czynu zarzuconego z dnia jego popełnienia (zasada wyboru ustawy względniejszej – art. 2 § 2 k.k.s.) także w zakresie granic ustawowego zagrożenia, które to granice są następnie przesłanką ustalenia długości terminu przedawnienia. Stosowana niekiedy przez ustawodawcę klauzula retroaktywnego stosowania nowych regulacji określających terminy przedawnienia, nie odnosi się stosowania nowych przepisów określających granice ustawowego zagrożenia za dany typ czynu zabronionego.
Oznacza to, że kwestie przedawnienia należy w niniejszej sprawie oceniać względem stanu prawnego z dnia 31 maja 2007 r., a więc biorąc pod uwagę zagrożenie ustawowe wyłącznie karą grzywny.
Mając powyższe na uwadze i uwzględniając brzmienie art. 44 k.k.s. uznać należało, iż do przedawnienia zarzuconego sprawcy czynu doszło z dniem 31 grudnia 2017 r. Zatem wydanie prawomocnego orzeczenia po tym dniu oznacza, iż dokonano tego, gdy do przedawnienia karalności czynu już doszło.
Wobec tego należało orzec jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI