III KK 581/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał kasację wniesioną przez obrońcę skazanego T.P. od wyroku Sądu Okręgowego w Krośnie z dnia 5 czerwca 2024 r., sygn. akt II Ka 138/24, który utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego w Krośnie z dnia 31 stycznia 2024 r., sygn. akt II K 534/20. Wyrokiem tym T.P. został uznany winnym popełnienia czterech przestępstw, w tym czynów z art. 184 § 1 k.k., art. 253 k.k. i art. 166 k.k. z 1969 r., w zw. z ustawą o IPN, które zostały zakwalifikowane jako zbrodnie komunistyczne. Sąd Najwyższy oddalił kasację jako oczywiście bezzasadną. W uzasadnieniu wskazano, że kasacja jest nadzwyczajnym środkiem odwoławczym i służy jedynie kontroli prawomocnych orzeczeń pod kątem rażącego naruszenia prawa. Sąd Najwyższy ograniczył rozpoznanie do zarzutów dotyczących przedawnienia karalności oraz wadliwej obsady sądu, które są formalnie dopuszczalne w postępowaniu kasacyjnym. Stwierdzono, że czyny przypisane oskarżonemu, jako zbrodnie komunistyczne i zbrodnie przeciwko ludzkości, nie ulegają przedawnieniu na podstawie ustawy o IPN ani przepisów kodeksu karnego. Odnosząc się do zarzutu wadliwej obsady sądu, Sąd Najwyższy uznał, że nie zachodzą okoliczności wskazujące na naruszenie standardu niezawisłości i bezstronności sędziego, mimo jego nominacji przez Krajową Radę Sądownictwa ukształtowaną w trybie określonym ustawą z 2017 r. W konsekwencji, Sąd Najwyższy oddalił kasację i obciążył skazanego kosztami postępowania kasacyjnego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie nieprzedawnialności zbrodni komunistycznych oraz kryteriów oceny wadliwej obsady sądu w kontekście nominacji sędziowskich.
Dotyczy specyficznej kategorii spraw (zbrodnie komunistyczne) oraz specyficznych zarzutów kasacyjnych.
Zagadnienia prawne (2)
Czy czyny kwalifikowane jako zbrodnie komunistyczne, popełnione w okresie PRL, podlegają przedawnieniu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zbrodnie komunistyczne, uznawane za zbrodnie przeciwko ludzkości, nie ulegają przedawnieniu na podstawie ustawy o IPN ani przepisów kodeksu karnego.
Uzasadnienie
Ustawa o IPN oraz przepisy kodeksu karnego przewidują nieprzedawnialność zbrodni komunistycznych, które są traktowane jako zbrodnie przeciwko ludzkości ze względu na naruszenie praw człowieka.
Czy sędzia powołany na urząd w trybie określonym ustawą z 2017 r. o zmianie ustawy o KRS, której proces powołania budzi wątpliwości, może orzekać w sprawie, a jeśli tak, to czy jego udział stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą z powodu wadliwej obsady sądu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Udział sędziego powołanego w wadliwym trybie nie stanowi automatycznie bezwzględnej przyczyny odwoławczej. Konieczna jest indywidualna ocena, czy w konkretnych okolicznościach doszło do naruszenia standardu niezawisłości i bezstronności.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy, powołując się na własne uchwały i orzecznictwo, stwierdził, że wadliwość procesu powoływania sędziego może prowadzić do bezwzględnej przyczyny odwoławczej tylko wtedy, gdy w konkretnych okolicznościach sprawy narusza to standardy niezawisłości i bezstronności. W niniejszej sprawie obrońca nie wykazał takich okoliczności, a sąd z urzędu nie znalazł danych wskazujących na brak bezstronności sędziego.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| T. P. | osoba_fizyczna | skazany |
Przepisy (23)
Główne
k.k. art. 184 § § 1
Kodeks karny
k.k. art. 253
Kodeks karny
k.k. art. 10 § § 2
Kodeks karny
dotyczy przepisów k.k. z 1969 r.
ustawa o IPN art. 2 § ust. 1
Ustawa o Instytucie Pamięci Narodowej – Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu
ustawa o IPN art. 3
Ustawa o Instytucie Pamięci Narodowej – Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu
k.k. art. 166
Kodeks karny
Pomocnicze
k.p.k. art. 535 § § 3
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 439 § § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 17 § § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 433 § § 2
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 457 § § 3
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 7
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 410
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 8 § § 1 i 2
Kodeks postępowania karnego
Rozporządzenie MS art. 173 § § 1
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 2.06.2003 r., w sprawie warunków technicznych przeprowadzania okazania
Rozporządzenie MS § § 12 i 5
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 2.06.2003 r., w sprawie warunków technicznych przeprowadzania okazania
k.p.k. art. 439 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania karnego
ustawa o KRS
Ustawa o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw
dotyczy trybu powoływania sędziów
Konstytucja RP art. 45 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Karta Praw Podstawowych UE art. 47
Karta Praw Podstawowych Unii Europejskiej
EKPC art. 6 § ust. 1
Konwencja o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności
k.p.k. art. 523 § § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 523 § § 2
Kodeks postępowania karnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zbrodnie komunistyczne nie ulegają przedawnieniu. • Brak dowodów na naruszenie standardu niezawisłości i bezstronności sędziego mimo wadliwego trybu nominacji.
Odrzucone argumenty
Zarzut przedawnienia karalności. • Zarzut wadliwej obsady sądu z powodu nominacji sędziego przez KRS ukształtowaną w trybie z 2017 r.
Godne uwagi sformułowania
kasacja nie stanowi trzeciej instancji • zbrodnie komunistyczne nie ulegają przedawnieniu • konieczne jest przeprowadzenie badania tych okoliczności i oceny według wskazanego wyżej kryterium
Skład orzekający
Paweł Wiliński
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie nieprzedawnialności zbrodni komunistycznych oraz kryteriów oceny wadliwej obsady sądu w kontekście nominacji sędziowskich."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej kategorii spraw (zbrodnie komunistyczne) oraz specyficznych zarzutów kasacyjnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnych kwestii prawnych związanych z rozliczeniami historycznymi (zbrodnie komunistyczne) oraz aktualnymi problemami ustrojowymi (wadliwa obsada sądu).
“Zbrodnie komunistyczne nie zdezaktualizowały się – Sąd Najwyższy oddala kasację w sprawie T.P.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.