III KK 58/12

Sąd Najwyższy2012-09-28
SNKarneprzestępstwa przeciwko życiu i zdrowiuŚrednianajwyższy
kasacjapostanowienieSąd Najwyższyprawo karneart. 200 kknieletni świadkowiezasada bezpośredniościomyłka pisarskakoszty postępowania

Podsumowanie

Sąd Najwyższy oddalił kasację oskarżycielki posiłkowej jako oczywiście bezzasadną, utrzymując w mocy wyrok uniewinniający oskarżonego.

Oskarżycielka posiłkowa wniosła kasację od wyroku Sądu Okręgowego, który utrzymał w mocy wyrok uniewinniający oskarżonego P. W. od zarzutu z art. 200 § 1 kk. Zarzuty kasacji dotyczyły m.in. naruszenia przepisów postępowania, w tym braku ponownego przesłuchania świadków i wadliwości opisu czynu. Sąd Najwyższy uznał kasację za oczywiście bezzasadną, oddalił ją i obciążył oskarżycielkę kosztami.

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację wniesioną przez pełnomocnika oskarżycielki posiłkowej D. W. na niekorzyść oskarżonego P. W., który został uniewinniony od zarzutu popełnienia czynu z art. 200 § 1 kk. Wyrok uniewinniający Sądu Rejonowego w G. został utrzymany w mocy wyrokiem Sądu Okręgowego w T., który dokonał sprostowania oczywistej omyłki pisarskiej w części wstępnej wyroku. Kasacja zarzucała obrazę przepisów postępowania, w tym art. 185a § 1 kpk (brak ponownego przesłuchania pokrzywdzonych), art. 424 § 1 pkt 1 kpk (naruszenie zasady bezpośredniości przy przesłuchaniu małoletniego świadka) oraz art. 105 § 1 i 2 kpk w zw. z art. 413 § 1 pkt 4 kpk (uznanie braku opisu czynu za omyłkę pisarską). Sąd Najwyższy uznał kasację za oczywiście bezzasadną. Stwierdził, że zarzuty z pkt 1 i 2 kasacji stanowiły powtórzenie zarzutów apelacji, a zarzut z pkt 3, dotyczący wyroku Sądu Okręgowego, był również bezzasadny, gdyż brak opisu czynu w wyroku Sądu I instancji był oczywistą omyłką pisarską, którą można było sprostować. Sąd Najwyższy podkreślił brak podstaw prawnych do ponownego przesłuchania małoletnich świadków, gdyż nie wyszły na jaw istotne okoliczności wymagające ich ponownego przesłuchania, a ocena psychologiczna ich zeznań była niecelowa. Ponadto, zeznania te nie mogły być wykorzystane, gdyż złożono je bez pouczenia o prawie odmowy zeznań. Sąd Najwyższy uznał również za bezzasadny zarzut dotyczący naruszenia zasady bezpośredniości, wskazując, że czynność przesłuchania nie została wykonana, a autor kasacji nie wykazał wpływu tej czynności na treść orzeczenia. W konsekwencji, Sąd Najwyższy oddalił kasację i obciążył oskarżycielkę posiłkową kosztami postępowania kasacyjnego.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, brak opisu czynu w wyroku Sądu I instancji, który nie dotyczył rozstrzygnięcia merytorycznego, a był wynikiem nieuwagi, można uznać za oczywistą omyłkę pisarską podlegającą sprostowaniu.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że brak opisu czynu w wyroku Sądu Rejonowego, w sytuacji gdy uniewinnienie dotyczyło jedynego zarzutu z aktu oskarżenia, stanowił oczywistą omyłkę pisarską, którą Sąd odwoławczy słusznie sprostował.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie kasacji

Strona wygrywająca

oskarżony P. W.

Strony

NazwaTypRola
P. W.osoba_fizycznaoskarżony
D. W.osoba_fizycznaoskarżycielka posiłkowa

Przepisy (16)

Główne

k.p.k. art. 535 § 3

Kodeks postępowania karnego

k.k. art. 200 § 1

Kodeks karny

Pomocnicze

k.p.k. art. 626 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 636 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 518

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 185a § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 9 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 2 § 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 424 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 105 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 105 § 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 413 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 457 § 3

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 396 § 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 97

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 438 § 2

Kodeks postępowania karnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak podstaw prawnych do ponownego przesłuchania małoletnich świadków. Zeznania małoletnich świadków nie mogły być wykorzystane z powodu braku pouczenia o prawie odmowy zeznań. Brak opisu czynu w wyroku Sądu I instancji był oczywistą omyłką pisarską podlegającą sprostowaniu. Autor kasacji nie wykazał wpływu rzekomego naruszenia zasady bezpośredniości na treść orzeczenia.

Odrzucone argumenty

Obraza przepisów postępowania (art. 185a § 1 kpk w zw. z art. 9 § 1 i art. 2 § 2 kpk) poprzez uznanie, że nie wyszły na jaw istotne okoliczności przemawiające za powtórnym przesłuchaniem pokrzywdzonych. Obraza przepisów postępowania (art. 424 § 1 pkt 1 kpk) poprzez zignorowanie okoliczności, że posiedzenie w przedmiocie przesłuchania małoletniego świadka prowadzone było przez Sędziego nie należącego do składu orzekającego. Obraza przepisów postępowania (art. 105 § 1 i 2 kpk w zw. z art. 413 § 1 pkt 4 kpk) polegająca na uznaniu braku opisu zarzucanego oskarżonemu czynu za oczywistą omyłkę pisarską.

Godne uwagi sformułowania

kasacja jest oczywiście bezzasadna nie wyszły na jaw istotne okoliczności ponowne przesłuchanie małoletnich z punktu widzenia oceny psychologicznej jest niecelowe brak dowodów, które pozwoliłyby w sposób niewątpliwy ustalić, że oskarżony P. W. dopuścił się zarzuconego mu czynu oczywista omyłka pisarska

Skład orzekający

Lech Paprzycki

Prezes SN

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących ponownego przesłuchania świadków, sprostowania oczywistych omyłek pisarskich w wyrokach oraz oceny zasadności kasacji w sprawach karnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i proceduralnej; Sąd Najwyższy podkreśla, że brak dowodów uniemożliwił skazanie, co może być istotne w kontekście oceny materiału dowodowego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych w postępowaniu karnym, takich jak ponowne przesłuchanie świadków i sprostowanie błędów w orzeczeniach, co jest istotne dla praktyków prawa karnego.

Sąd Najwyższy: Kiedy błąd w wyroku można naprawić, a kiedy nie można przesłuchiwać świadków ponownie?

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt III KK 58/12
POSTANOWIENIE
Dnia 28 września 2012 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
Prezes SN Lech Paprzycki
na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 kpk
‎
po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 28 września 2012 r.,
‎
sprawy P. W.
‎
oskarżony z art.200 §1 kk
‎
z powodu kasacji wniesionej przez pełnomocnika oskarżycielki posiłkowej
‎
od wyroku Sądu Okręgowego w T.
‎
z dnia 8 lipca 2011 r., sygn. akt IX Ka
[…]
‎
utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego w G.
‎
z dnia 2 lutego 2011 r., sygn. akt II K
[…]
,
p o s t a n o w i ł
1. oddala kasację jako oczywiście bezzasadną,
2. obciąża oskarżycielkę posiłkową D. W. kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego.
UZASADNIENIE
Sąd Okręgowy w T., wyrokiem z dnia 8 lipca 2011 r., w sprawie IX Ka
[…]
, utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego w G. z dnia 2 lutego 2011 r., wydany w sprawie II K
[…]
, dokonując sprostowania oczywistej omyłki pisarskiej zawartej w części wstępnej wyroku,  którym P. W. został uniewinnionych od zarzutu popełnienia czynu zakwalifikowanego w akcie oskarżenia z art. 200 § 1 kk.
Od powyższego wyroku Sądu Okręgowego, kasację na niekorzyść oskarżonego P. W. wniósł pełnomocnik oskarżycielki posiłkowej D. W. i, zarzucając „1) obrazę przepisów postępowania, a mianowicie art. 185a § 1 kpk w zw.  z art. 9 § 1 i art. 2 § 2 kpk mającą istotny wpływ na treść wyroku, polegającą na uznaniu przez Sąd odwoławczy, że nie wyszły na jaw istotne okoliczności przemawiających za powtórnym przesłuchaniem pokrzywdzonych, w sytuacji, gdy dopiero po zamknięciu przewodu sądowego okazało się, że dzieci nie były pouczone o prawie odmowy składania zeznań, a powołana w sprawie biegła psycholog B. J. wskazywała w swojej opinii na możliwość i zasadność powtórnego badania J. i A. W., 2) obrazę przepisów postępowania, a mianowicie art. 424 § 1 pkt 1 kpk, poprzez zignorowanie wskazywanej w apelacji pełnomocnika oskarżyciel posiłkowej okoliczności, iż posiedzenie w przedmiocie przesłuchania małoletniego świadka w dniu 4 stycznia 2011 r. prowadzone było przez Sędziego nie należącego do składu orzekającego w sprawie, co stanowiło nie znajdujące oparcia w przepisach kodeksu postępowania karnego naruszenie zasady bezpośredniości (art. 396 § 2 i art. 97 kpk a contrario), 3) obrazę przepisów postępowania, a mianowicie art. 105 § 1 i 2 kpk w zw. z art. 413 § 1 pkt 4 kpk, polegającą na uznaniu przez Sąd odwoławczy, że nie zawarcie przez Sąd I instancji opisu zarzucanego oskarżonemu czynu w wyroku z dnia 2 lutego 2011 r. stanowi oczywistą omyłkę pisarską, która można sprostować stosując art. 105 kpk, podczas gdy brak taki stanowi rażące naruszenie przepisów postępowania czyniące wyrok niekompletnym”, wniósł o uchylenie wyroków Sądów obu instancji i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu w G. do ponownego rozpoznania.
Prokurator Prokuratury Okręgowej w T., w odpowiedzi na kasację, wniósł o jej oddalenie jako bezzasadnej.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Kasacja pełnomocnika oskarżycielki posiłkowej D. W. jest oczywiście bezzasadna, w rozumieniu art. 535 § 3 kpk, i jako taka została oddalona, natomiast oskarżycielka posiłkowa została obciążona kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego na podstawie art. 626 § 1 kpk i art. 636 § 1 kpk w zw. z art. 518 kpk.
Przede wszystkim zauważyć należy, że zarzuty z pkt 1) i 2) kasacji stanowią, w istocie, powtórzenie zarzutów apelacji, będąc, w zasadzie, skierowane przeciwko orzeczeniu Sądu pierwszej instancji, co znalazło swój wyraz także w powołaniu, jako naruszonego, przepisu art. 424 § 1 pkt 1 kpk, który, w tej sprawie, mógł dotyczyć tylko wyroku Sądu Rejonowego w G. a nie wyroku Sądu Okręgowego w T..
Orzeczenia tego ostatniego Sądu dotyczy wyłącznie zarzut z punktu 3) kasacji, ale okazuje się on oczywiście bezzasadny. Nie może bowiem ulegać wątpliwości, czego autor kasacji, w istocie, także nie kwestionuje, że uniewinnienie dotyczyło jedynego zarzutu jaki w tej sprawie został sformułowany przez oskarżyciela publicznego w akcie oskarżenia. Brak występujący w wyroku Sądu Rejonowego w G., bez wątpienia, nie dotyczył rozstrzygnięcia merytorycznego, a pominięcie w podpisanym przez Sędziego wyroku treści zarzutu było wynikiem, oczywiście nagannej, ale tylko jego nieuwagi. Ten brak, w świetle unormowania art. 105 kpk w zw. z art. 413 § 1 pkt 4 kpk można było uznać za „oczywistą omyłkę pisarską” w tym wyroku i dokonać jej sprostowania, co słusznie stało się udziałem Sądu odwoławczego w wydanym przezeń wyroku.
Inna jest sytuacja, jeżeli chodzi o pozostałe zarzuty kasacji pełnomocnika, które, także w kontekście jej uzasadnienia, uznać należy za zarzut naruszenia przepisu art. 457 § 3 kpk, wobec, w ocenie autora kasacji, nieprzekonującego odniesienia się przez Sąd odwoławczy do zarzutów apelacji. Jednakże, również tak ujęty zarzut kasacji uznać należało za oczywiście bezzasadny.
Brak bowiem było podstawy prawnej do ponownego przesłuchania małoletnich świadków, także w świetle opinii biegłych psychologów, gdyż, z jednej strony, „nie wyszły na jaw istotne okoliczności, których wyjaśnienie wymaga ponownego przesłuchania” tych świadków – okoliczności dotyczących zarzucanego czynu i sprawcy - oskarżonego, o czym mowa w art. 185a § 1 kpk, a z drugiej, co trafnie stwierdził już Sąd Najwyższy w uzasadnieniu poprzedniego wyroku wydanego w tej sprawie, ponowne przesłuchanie małoletnich z punktu widzenia oceny psychologicznej jest niecelowe, a to przekłada się na brak możliwości ustalenia wartości dowodowej (wiarygodności) zeznań tych świadków złożonych w toku postępowania przygotowawczego. Wszystko to w sytuacji, gdy z tych zeznań i tak w tym postępowaniu procesowo skorzystać nie można, jako że zostały one złożone bez uprzedniego uprzedzenia świadków o możliwości odmowy złożenia zeznań w stosunku do podejrzanego będącego ich ojcem. W tej sprawie, wobec konieczności zrezygnowania z zeznań małoletnich świadków, nie ma dowodów, które pozwoliłyby w sposób niewątpliwy ustalić, że oskarżony P. W. dopuścił się zarzuconego mu czynu.
Oczywiście bezzasadny jest także zarzut z pkt 2) kasacji. Przede wszystkim należało mieć na uwadze to, że ustawa, w art. 185a kpk, nie wymaga, żeby czynność przesłuchania małoletniego wykonywał sędzia, który później sam albo w składzie wieloosobowym, stanowi sąd orzekający w sprawie. Po drugie, w tej sprawie, czynność przesłuchania w czasie posiedzenia w dniu 4 stycznia 2011 r. nie została wykonana. W końcu, autor kasacji nawet nie podejmuje próby wykazania, żeby odbycie w tym dniu posiedzenia przez Sędziego, którego, który nie stanowił następnie Sądu orzekającego w tej sprawie, mogło mieć wpływ na treść orzeczenia (art. 438 pkt 2 kpk).
Mając powyższe na względzie, Sąd Najwyższy orzekł jak w postanowieniu.
aw

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę