III KK 58/11
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał kasację Rzecznika Praw Obywatelskich od postanowienia Sądu Rejonowego w E., które zarządziło wykonanie kary pozbawienia wolności wobec Zdzisława R. Sąd Rejonowy uzasadnił swoją decyzję tym, że skazany nie uiścił zasądzonej na rzecz PZU S.A. kwoty odszkodowania, co uznał za 'akt złej woli'. Sąd Najwyższy uznał kasację za zasadną, podkreślając, że katalog podstaw zarządzenia wykonania kary ze względu na zachowanie skazanego w okresie próby (art. 75 § 2 k.k.) jest zamknięty. Sąd wskazał, że pojęcie 'nałożonych obowiązków' w tym przepisie odnosi się do obowiązków probacyjnych, a nie do zasądzeń cywilnoprawnych w trybie art. 415 § 1 k.p.k. Ponieważ niezapłacenie zasądzonej kwoty na rzecz ubezpieczyciela nie jest 'obowiązkiem' w rozumieniu art. 75 § 2 k.k., zarządzenie wykonania kary z tego powodu stanowiło rażące naruszenie prawa. W konsekwencji Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie i umorzył postępowanie wykonawcze, obciążając Skarb Państwa kosztami procesu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: Wysokainterpretację art. 75 § 2 k.k. w kontekście powództwa cywilnego w procesie karnym.
Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy zarządzenie wykonania kary następuje z powodu niezapłacenia zasądzonego odszkodowania na rzecz ubezpieczyciela.
Zagadnienia prawne (1)
Czy niezapłacenie zasądzonej na mocy art. 415 § 1 k.p.k. kwoty odszkodowania na rzecz pokrzywdzonego stanowi 'niewykonanie nałożonego obowiązku' w rozumieniu art. 75 § 2 k.k., uzasadniające zarządzenie wykonania kary pozbawienia wolności?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, niezapłacenie zasądzonej kwoty na rzecz ubezpieczyciela nie jest 'obowiązkiem' w rozumieniu art. 75 § 2 k.k.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wyjaśnił, że katalog podstaw zarządzenia wykonania kary jest zamknięty i obejmuje obowiązki probacyjne, a nie zasądzenia cywilnoprawne. Powództwo cywilne w procesie karnym ma charakter wybitnie cywilnoprawny i nie stanowi 'obowiązku' w rozumieniu art. 75 § 2 k.k.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Zdzisław R. | osoba_fizyczna | skazany |
| Rzecznik Praw Obywatelskich | organ_państwowy | wnioskodawca (kasacja) |
| PZU S.A. | spółka | pokrzywdzony (uprawniony podmiot) |
Przepisy (8)
Główne
k.k. art. 75 § § 2
Kodeks karny
Pod pojęciem 'nałożonych obowiązków' rozumieć należy obowiązki probacyjne, a nie zasądzenia cywilnoprawne.
Pomocnicze
k.p.k. art. 415 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Przepis dotyczący zasądzenia powództwa cywilnego w procesie karnym.
k.k.w. art. 15 § § 1
Kodeks karny wykonawczy
Podstawa do umorzenia postępowania wykonawczego.
k.k. art. 72
Kodeks karny
Przepis dotyczący obowiązków probacyjnych.
k.p.k. art. 70
Kodeks postępowania karnego
Odwołanie do przepisów postępowania cywilnego w zakresie powództwa cywilnego.
k.k. art. 75 § § 4
Kodeks karny
Określa termin, po którym upływie nie można już zarządzić wykonania kary.
k.p.k. art. 521
Kodeks postępowania karnego
Podstawa do wniesienia kasacji.
k.p.k. art. 632 § pkt 2
Kodeks postępowania karnego
Podstawa do orzeczenia o kosztach procesu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niezapłacenie zasądzonej kwoty odszkodowania na rzecz ubezpieczyciela nie jest 'obowiązkiem' w rozumieniu art. 75 § 2 k.k. • Katalog podstaw zarządzenia wykonania kary jest zamknięty i obejmuje obowiązki probacyjne.
Odrzucone argumenty
Niezapłacenie zasądzonej kwoty stanowiło 'akt złej woli' i niewykonanie 'obowiązku'. • Zdzisław R. miał możliwość wywiązania się z obowiązku zapłaty.
Godne uwagi sformułowania
„Obowiązkiem” w rozumieniu art. 75 § 2 k.k. nie jest rozstrzygnięcie uwzględniające powództwo cywilne, o którym mowa w art. 415 § 1 k.p.k. • Przedstawiony katalog [podstaw zarządzenia wykonania kary] ma charakter zamknięty i jakiekolwiek próby jego uzupełnienia czy też rozszerzającej wykładni poszczególnych przesłanek, prowadzące do poszerzenia zakresu instytucji odwołania dobrodziejstwa warunkowego zawieszenia wykonania kary, uznać należy za niedopuszczalne. • Orzeczenia sądów karnych, zapadłe w procesie adhezyjnym na podstawie art. 415 § 1 k.p.k. Mają one charakter wybitnie cywilnoprawny.
Skład orzekający
D. Rysińska
przewodniczący
R. Malarski
sprawozdawca
Z. Puszkarski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "interpretację art. 75 § 2 k.k. w kontekście powództwa cywilnego w procesie karnym."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy zarządzenie wykonania kary następuje z powodu niezapłacenia zasądzonego odszkodowania na rzecz ubezpieczyciela.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa wyjaśnia istotną różnicę między obowiązkami probacyjnymi a zasądzeniami cywilnoprawnymi w kontekście odpowiedzialności karnej, co jest kluczowe dla praktyków prawa karnego i cywilnego.
“Czy niezapłacenie odszkodowania może oznaczać pójście do więzienia? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Dane finansowe
WPS: 199 959 PLN
odszkodowanie: 199 959 PLN
Sektor
ubezpieczenia
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.