III KK 576/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła kasacji wniesionej przez pełnomocnika oskarżyciela prywatnego X.Y. od wyroku Sądu Okręgowego w Kielcach, który uchylił wyrok Sądu Rejonowego i umorzył postępowanie karne wobec M.K. zarzucając jej czyn z art. 212 § 1 k.k. (zniesławienie). Sąd Rejonowy pierwotnie umorzył postępowanie z uwagi na znikomy stopień społecznej szkodliwości czynu. Sąd Okręgowy, rozpoznając apelacje obu stron, uchylił wyrok sądu pierwszej instancji i umorzył postępowanie karne wobec M.K. na podstawie art. 17 § 1 pkt 6 k.p.k. (przedawnienie karalności), powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 12 grudnia 2023 r., sygn. akt P 12/22, który uznał za niezgodny z Konstytucją przepis art. 15zzr ust. 1 ustawy COVID-19. Kasacja oskarżyciela prywatnego kwestionowała moc wiążącą wyroku TK z uwagi na rzekomo niekonstytucyjny skład orzekający. Sąd Najwyższy oddalił kasację jako oczywiście bezzasadną, przypominając, że orzeczenia TK mają moc powszechnie obowiązującą i są ostateczne (art. 190 ust. 1 Konstytucji RP), a sądy są związane ich treścią. Sąd Najwyższy potwierdził, że sąd odwoławczy prawidłowo zastosował wyrok TK i uznał przedawnienie karalności czynu zarzuconego M.K., który miał miejsce w 2015 r. Sąd Najwyższy podkreślił, że nie ma podstaw do kwestionowania mocy wiążącej orzeczeń TK przez sądy powszechne, nawet w przypadku wątpliwości co do składu orzekającego. W konsekwencji oddalono kasację i obciążono oskarżyciela prywatnego kosztami postępowania kasacyjnego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie mocy wiążącej orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego i ich stosowania przez sądy, nawet w kontekście kontrowersji dotyczących składu TK.
Dotyczy specyficznej sytuacji przedawnienia w kontekście przepisów COVID-19 i wyroku TK P 12/22.
Zagadnienia prawne (2)
Czy orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego wydane przez skład, którego konstytucyjne umocowanie jest kwestionowane, może być wiążące dla sądów powszechnych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego mają moc powszechnie obowiązującą i są ostateczne, a sądy są związane ich treścią, niezależnie od ewentualnych wątpliwości co do składu orzekającego.
Uzasadnienie
Konstytucja RP (art. 190 ust. 1) stanowi, że orzeczenia TK mają moc powszechnie obowiązującą i są ostateczne. Żaden organ nie ma uprawnień do ich weryfikacji lub nierespektowania. Obowiązek ten jest bezwzględny i dotyczy wszystkich organów władzy publicznej, w tym sądów.
Czy sąd odwoławczy prawidłowo zastosował wyrok Trybunału Konstytucyjnego P 12/22, który stwierdził niezgodność z Konstytucją przepisu przedłużającego termin przedawnienia, w sprawie o czyn popełniony przed wejściem w życie tego przepisu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd odwoławczy prawidłowo zastosował wyrok TK, uznając przedawnienie karalności czynu.
Uzasadnienie
Wyrok TK P 12/22, który uznał art. 15zzr ust. 1 ustawy COVID-19 za niezgodny z Konstytucją, został opublikowany i wszedł w życie. Od tego momentu przepis ten nie mógł być stosowany. Sąd odwoławczy prawidłowo dostrzegł, że w sprawie doszło do przedawnienia karalności czynu zarzuconego oskarżonej.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M.K. | osoba_fizyczna | oskarżona |
| X.Y. | osoba_fizyczna | oskarżyciel prywatny |
Przepisy (10)
Główne
k.p.k. art. 535 § 3
Kodeks postępowania karnego
Podstawa do rozpoznania kasacji na posiedzeniu.
k.k. art. 212 § 1
Kodeks karny
Przepis dotyczący zniesławienia, zarzucany oskarżonej.
k.p.k. art. 17 § 1
Kodeks postępowania karnego
Podstawa do umorzenia postępowania (pkt 3 - znikomy stopień społecznej szkodliwości; pkt 6 - przedawnienie karalności).
ustawa COVID-19 art. 15zzr § 1
Ustawa o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
Przepis uznany za niezgodny z Konstytucją RP przez TK, dotyczący przedłużenia terminów przedawnienia.
Konstytucja RP art. 190 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego mają moc powszechnie obowiązującą i są ostateczne.
Pomocnicze
k.k. art. 216 § 1
Kodeks karny
Przepis dotyczący zniesławienia, zarzucany oskarżonej.
k.k. art. 11 § 2
Kodeks karny
Przepis dotyczący kumulacji przepisów, w związku z zarzucanymi czynami.
k.p.k. art. 414 § 1
Kodeks postępowania karnego
Podstawa do umorzenia postępowania w przypadku stwierdzenia okoliczności wyłączających ukaranie.
k.p.k. art. 636 § 1
Kodeks postępowania karnego
Podstawa do obciążenia kosztami postępowania kasacyjnego.
k.p.k. art. 637a
Kodeks postępowania karnego
Podstawa do obciążenia kosztami postępowania kasacyjnego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przedawnienie karalności czynu z uwagi na wyrok Trybunału Konstytucyjnego P 12/22.
Odrzucone argumenty
Kwestionowanie mocy wiążącej wyroku Trybunału Konstytucyjnego z uwagi na rzekomo niekonstytucyjny skład orzekający.
Godne uwagi sformułowania
orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego mają moc powszechnie obowiązującą i są ostateczne • żaden organ nie posiada uprawnień do weryfikacji oraz nierespektowania orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego • kasacja okazała się bezzasadna w stopniu oczywistym
Skład orzekający
Paweł Kołodziejski
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie mocy wiążącej orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego i ich stosowania przez sądy, nawet w kontekście kontrowersji dotyczących składu TK."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji przedawnienia w kontekście przepisów COVID-19 i wyroku TK P 12/22.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy fundamentalnej kwestii mocy wiążącej orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego i potencjalnych wątpliwości co do jego składu, co jest tematem żywo dyskutowanym w przestrzeni publicznej i prawniczej.
“Czy wyrok Trybunału Konstytucyjnego można zignorować? Sąd Najwyższy stawia sprawę jasno.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.