III KK 568/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła kasacji wniesionej przez obrońcę skazanego H. M., który został oskarżony o spowodowanie katastrofy w ruchu lądowym. Sąd Okręgowy w Tarnowie uznał oskarżonego za winnego, przypisując mu nieumyślne sprowadzenie katastrofy i naruszenie zasad bezpieczeństwa w ruchu drogowym, co skutkowało śmiercią trzech osób i obrażeniami u wielu innych. Sąd Apelacyjny w Krakowie zmienił wyrok, kwalifikując czyn z art. 173 § 4 k.k. i przyjmując, że oskarżony ponosi odpowiedzialność za wszystkie ustalone skutki. Obrońca w kasacji zarzucił rażące naruszenie prawa procesowego i materialnego, w szczególności błędną wykładnię art. 173 § 4 k.k. poprzez przyjęcie teorii obiektywnego przypisania skutku bez uwzględnienia przyczynienia się pokrzywdzonych (niekorzystających z pasów bezpieczeństwa) do rozmiaru obrażeń. Sąd Najwyższy uznał zarzut naruszenia prawa materialnego za zasadny, stwierdzając, że sąd apelacyjny wadliwie odrzucił możliwość oceny wpływu zachowania pokrzywdzonych na skutki katastrofy. Wskazano, że teoria obiektywnego przypisania skutku wymaga uwzględnienia zarówno przyczynienia się sprawcy, jak i pokrzywdzonego. Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania sądowi apelacyjnemu, nakazując uwzględnienie kierunku kasacji i ponowną ocenę odpowiedzialności oskarżonego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących przypisania skutku w przestępstwach drogowych, zwłaszcza w kontekście przyczynienia się pokrzywdzonych do skutków zdarzenia (np. niezapięcie pasów bezpieczeństwa).
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji katastrofy w ruchu drogowym i wpływu zachowania pasażerów na skutki, co może wymagać uwzględnienia indywidualnych okoliczności każdej sprawy.
Zagadnienia prawne (3)
Czy naruszenie przez pokrzywdzonych zasad bezpieczeństwa w ruchu drogowym (niekorzystanie z pasów bezpieczeństwa) może stanowić podstawę do ograniczenia odpowiedzialności karnej sprawcy za skutki katastrofy w ruchu lądowym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, naruszenie zasad bezpieczeństwa przez pokrzywdzonych może być rozważane w kontekście przyczynienia się do skutków katastrofy, co może wpływać na przypisanie odpowiedzialności sprawcy.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że sąd apelacyjny wadliwie odrzucił możliwość uwzględnienia przyczynienia się pokrzywdzonych do skutków katastrofy, błędnie interpretując teorię obiektywnego przypisania skutku i pojęcie autonomii narażającego się. Niezapięcie pasów bezpieczeństwa przez pasażerów mogło mieć istotny wpływ na rozmiar obrażeń i śmierć, co powinno być uwzględnione przy ocenie odpowiedzialności sprawcy.
Czy sąd odwoławczy orzekł poza granicami zaskarżenia, dokonując oceny dowodów, na które nie wskazywał apelujący prokurator?
Odpowiedź sądu
Nie, sąd odwoławczy nie orzekał poza granicami zaskarżenia, prawidłowo dekodując treść uchybienia wskazanego w apelacji prokuratora, które dotyczyło kwestii materialnoprawnych związanych z przypisaniem skutków.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że sąd apelacyjny prawidłowo zinterpretował zarzut apelacji prokuratora jako dotyczący obrazy prawa materialnego, a nie błędu w ustaleniach faktycznych, co mieściło się w granicach jego kognicji.
Czy sprzeczność w opiniach biegłego lekarza sądowego, dotycząca obrażeń pasażerów, miała wpływ na treść wyroku sądu apelacyjnego?
Odpowiedź sądu
Sprzeczność w opiniach biegłego potwierdziła się, ale miała charakter rażący, jednak nie miała wpływu na treść prawomocnego wyroku w kontekście uwzględnienia kasacji.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że wskazana przez sąd apelacyjny sprzeczność w opiniach biegłego dotyczyła obrażeń, które nie miały kluczowego znaczenia dla kwalifikacji prawnej czynu w zakresie najpoważniejszych skutków, a wyjaśnienia biegłego mogły rozwiać wątpliwości.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| H. M. | osoba_fizyczna | oskarżony/skazany |
Przepisy (19)
Główne
k.k. art. 173 § 4
Kodeks karny
Dotyczy nieumyślnego sprowadzenia katastrofy w ruchu lądowym zagrażającej życiu lub zdrowiu wielu osób.
Pomocnicze
k.k. art. 173 § 2
Kodeks karny
Dotyczy naruszenia zasad bezpieczeństwa w ruchu lądowym, skutkującego naruszeniem czynności narządów ciała na okres powyżej 7 dni.
k.k. art. 177 § 2
Kodeks karny
Dotyczy nieumyślnego spowodowania wypadku komunikacyjnego, skutkującego chorobą realnie zagrażającą życiu.
k.k. art. 177 § 1
Kodeks karny
Dotyczy nieumyślnego spowodowania wypadku komunikacyjnego, skutkującego naruszeniem czynności narządów ciała na okres powyżej 7 dni.
k.k. art. 156 § 1
Kodeks karny
Definiuje chorobę realnie zagrażającą życiu.
k.k. art. 157 § 1
Kodeks karny
Definiuje naruszenie czynności narządów ciała na okres powyżej 7 dni.
k.k. art. 157 § 2
Kodeks karny
Definiuje naruszenie czynności narządów ciała na okres nie dłuższy niż 7 dni.
k.k. art. 11 § 2
Kodeks karny
Dotyczy zbiegu przepisów ustawy.
k.k. art. 11 § 3
Kodeks karny
Dotyczy wymierzenia kary na podstawie przepisu przewidującego najsurowszą karę.
k.k. art. 69 § 1
Kodeks karny
Dotyczy warunkowego zawieszenia wykonania kary.
k.k. art. 70 § 1
Kodeks karny
Dotyczy okresu próby przy warunkowo zawieszonej karze.
k.k. art. 72 § 1
Kodeks karny
Dotyczy obowiązków probacyjnych.
k.p.k. art. 427 § 2
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy wymogów formalnych kasacji.
k.p.k. art. 433 § 1
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy granic zaskarżenia i wpływu środka odwoławczego na zakres kontroli sądu.
k.p.k. art. 434 § 1
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy orzekania na niekorzyść oskarżonego.
k.p.k. art. 7
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy swobodnej oceny dowodów.
k.p.k. art. 433 § 2
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy obowiązku sądu odwoławczego do ustosunkowania się do zarzutów apelacji.
k.p.k. art. 523 § 1
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy warunków uwzględnienia kasacji.
u.p.r.d. art. 39 § 1
Ustawa - Prawo o ruchu drogowym
Dotyczy obowiązku kierującego do zachowania ostrożności i stosowania się do przepisów.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Błędna wykładnia art. 173 § 4 k.k. przez sąd apelacyjny w zakresie przypisania skutku, z pominięciem wpływu zachowania pokrzywdzonych (niekorzystanie z pasów bezpieczeństwa) na rozmiar obrażeń. • Sąd apelacyjny wadliwie odrzucił możliwość uwzględnienia przyczynienia się pokrzywdzonych do skutków katastrofy.
Odrzucone argumenty
Zarzut rażącego naruszenia prawa procesowego (art. 427 § 2 k.p.k. w zw. z art. 433 § 1 k.p.k. w zw. z art. 434 § 1 pkt 3 k.p.k.) poprzez rozpoznanie zarzutu prokuratora jako naruszenia prawa materialnego, a nie błędu w ustaleniach faktycznych. • Zarzut rażącego naruszenia prawa procesowego (art. 7 k.p.k. w zw. z art. 433 § 1 k.p.k.) poprzez błędną ocenę dowodów (opinii biegłego M. W.).
Godne uwagi sformułowania
„w rudymentarnych przesłankach sprawiedliwości nie mieści się sytuacja, aby sprawca łamiący zasady ruchu drogowego, prowadzący potężny, wielotonowy pojazd i uderzający tym pojazdem w inny pojazd, w którym znajdują się pasażerowie, choćby niezachowujący wymogów prawa w zakresie własnego bezpieczeństwa, ale nie biorący żadnego udziału w wywołaniu samego zdarzenia, nie ponosił odpowiedzialności za jego zwykłe następstwa” • „zachowanie zgodne z istotą czynu zakłada brak zgody dysponenta dobrem, gdy chronionym dobrem jest jego indywidualna wolność, prywatność lub inne dobra” • „ustalone naruszenie zasad ostrożności w ruchu drogowym przez pasażerów nie było przyczyną ocenianej katastrofy” • „W konsekwencji należy uznać, że zakres odpowiedzialności oskarżonego obejmuje wszystkie ustalone skutki w postaci obrażeń ciała i śmierci niektórych pokrzywdzonych” • „nie można ograniczyć odpowiedzialności oskarżonego do takich skutków, jak uczynił to sąd pierwszej instancji” • „nie można było przypisać skutków dalej idących niż naruszenie czynności narządów ciała na okres powyżej 7-miu dni”
Skład orzekający
Jarosław Matras
przewodniczący-sprawozdawca
Barbara Skoczkowska
członek
Małgorzata Wąsek-Wiaderek
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przypisania skutku w przestępstwach drogowych, zwłaszcza w kontekście przyczynienia się pokrzywdzonych do skutków zdarzenia (np. niezapięcie pasów bezpieczeństwa)."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji katastrofy w ruchu drogowym i wpływu zachowania pasażerów na skutki, co może wymagać uwzględnienia indywidualnych okoliczności każdej sprawy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy poważnego wypadku drogowego z tragicznymi skutkami i porusza ważną kwestię odpowiedzialności karnej sprawcy w kontekście zachowania pokrzywdzonych, co jest istotne zarówno dla prawników, jak i dla szerszej publiczności zainteresowanej bezpieczeństwem.
“Czy pasażerowie autobusu ponoszą winę za własną śmierć w katastrofie drogowej? Sąd Najwyższy analizuje granice odpowiedzialności sprawcy.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.