III KK 568/19

Sąd Najwyższy2020-02-05
SNKarnepostępowanie karneWysokanajwyższy
kasacjanieważność wyrokupowaga rzeczy osądzonejSąd Najwyższypostępowanie karneWojskowy Sąd RejonowyProkurator Generalny

Sąd Najwyższy uchylił postanowienie o stwierdzeniu nieważności wyroku z 1949 r. i umorzył postępowanie, uznając naruszenie powagi rzeczy osądzonej.

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację Prokuratora Generalnego od postanowienia Sądu Okręgowego w S., które stwierdziło nieważność wyroku Wojskowego Sądu Rejonowego z 1949 r. wobec W. U. Prokurator Generalny zarzucił obrazę przepisów postępowania, wskazując, że sprawa ta została już prawomocnie rozstrzygnięta przez Sąd Okręgowy w K. w 2009 r. Sąd Najwyższy uznał kasację za zasadną, uchylił zaskarżone postanowienie i umorzył postępowanie z powodu naruszenia powagi rzeczy osądzonej.

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację Prokuratora Generalnego wniesioną od postanowienia Sądu Okręgowego w S. z dnia 2 października 2018 r., sygn. akt II Ko (…), które stwierdziło nieważność wyroku wydanego przez Wojskowy Sąd Rejonowy w S. w dniu 27 kwietnia 1949 r. wobec W. U. Wyrokiem tym skazano W. U. na karę 3 lat więzienia oraz utratę praw publicznych i obywatelskich na okres roku. Prokurator Generalny zarzucił zaskarżonemu postanowieniu obrazę przepisów postępowania, w szczególności art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k., wskazując, że sprawa ta została już prawomocnie rozstrzygnięta postanowieniem Sądu Okręgowego w K. z dnia 10 listopada 2009 r., sygn. akt III Ko (…), które również stwierdziło nieważność tego samego wyroku. Sąd Najwyższy uznał kasację za oczywiście zasadną, stwierdzając naruszenie powagi rzeczy osądzonej. Podkreślono, że kwestia nieważności wyroku z 1949 r. była już prawomocnie rozstrzygnięta, a ewentualne omyłki pisarskie w poprzednim orzeczeniu Sądu Okręgowego w K. miały charakter pomijalny. Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie i umorzył postępowanie, wskazując, że przepis art. 524 § 3 k.p.k. dotyczący terminu wnoszenia kasacji na niekorzyść oskarżonego nie miał zastosowania w tej sytuacji.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, stwierdzenie nieważności wyroku w sytuacji, gdy sprawa ta została już prawomocnie rozstrzygnięta, stanowi naruszenie powagi rzeczy osądzonej.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że zaskarżone postanowienie Sądu Okręgowego w S. narusza powagę rzeczy osądzonej, ponieważ kwestia nieważności wyroku Wojskowego Sądu Rejonowego w S. z 1949 r. była już prawomocnie rozstrzygnięta przez Sąd Okręgowy w K. w 2009 r.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie postanowienia i umorzenie postępowania

Strona wygrywająca

Prokurator Generalny

Strony

NazwaTypRola
W. U.osoba_fizycznaskazany
Prokurator Generalnyorgan_państwowyskarżący

Przepisy (7)

Główne

k.p.k. art. 11 § 1

Kodeks postępowania karnego

Podstawa do umorzenia postępowania w przypadku stwierdzenia nieważności orzeczenia, gdy sprawa została już prawomocnie rozstrzygnięta.

Pomocnicze

k.p.k. art. 17 § 1

Kodeks postępowania karnego

Wskazany jako naruszony przepis dotyczący przesłanek umorzenia postępowania.

k.p.k. art. 439 § 1

Kodeks postępowania karnego

Wskazany jako bezwzględna przyczyna odwoławcza, choć w kontekście kasacji nie miał bezpośredniego zastosowania jako podstawa uchylenia.

k.p.k. art. 535 § 5

Kodeks postępowania karnego

Podstawa do uwzględnienia kasacji na posiedzeniu.

k.p.k. art. 524 § 3

Kodeks postępowania karnego

Przepis dotyczący terminu wnoszenia kasacji na niekorzyść oskarżonego, który nie miał zastosowania w tej sprawie.

k.k.w.p. art. 87

Kodeks karny wojskowy

Przepis, z którego wynikał czyn przypisany skazanemu w wyroku z 1949 r.

k.k.w.p. art. 86 § 2

Kodeks karny wojskowy

Przepis, z którym pozostawał w zbiegu czyn przypisany skazanemu w wyroku z 1949 r.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sprawa dotycząca stwierdzenia nieważności wyroku z 1949 r. została już prawomocnie rozstrzygnięta postanowieniem Sądu Okręgowego w K. z 2009 r. Zaskarżone postanowienie Sądu Okręgowego w S. narusza powagę rzeczy osądzonej. Przepis art. 524 § 3 k.p.k. nie ma zastosowania w niniejszej sprawie.

Godne uwagi sformułowania

naruszenie powagi rzeczy osądzonej jest tutaj oczywiste kasacja Prokuratora Generalnego nie jest kasacją na niekorzyść oskarżonego

Skład orzekający

Wiesław Kozielewicz

przewodniczący

Jacek Błaszczyk

członek

Piotr Mirek

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja zasady powagi rzeczy osądzonej w kontekście postępowań o stwierdzenie nieważności orzeczeń, a także stosowanie art. 524 § 3 k.p.k. w sprawach dotyczących dawnych wyroków."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z dawnymi wyrokami wojskowymi i postępowaniami o stwierdzenie ich nieważności.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy kuriozalnej sytuacji prawnej, gdzie po raz kolejny rozpatrywano nieważność wyroku sprzed ponad 70 lat, co pokazuje długotrwałe skutki dawnych orzeczeń i złożoność postępowań o ich wzruszenie.

Sąd Najwyższy: Czy można ponownie unieważnić wyrok sprzed 70 lat? Odpowiedź brzmi: nie, jeśli sprawa była już rozstrzygnięta!

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
Sygn. akt III KK 568/19
POSTANOWIENIE
Dnia 5 lutego 2020 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Wiesław Kozielewicz (przewodniczący)
‎
SSN Jacek Błaszczyk
‎
SSN Piotr Mirek (sprawozdawca)
po rozpoznaniu w Izbie Karnej, na posiedzeniu w dniu 5 lutego 2020 r.,
w sprawie stwierdzenia nieważności wyroku wdanego wobec
W. U.
przez były Woskowy Sąd Rejonowy w S. z dnia 27 kwietnia 1949 r. na sesji wyjazdowej w U., sygn. akt Sr (…),
z powodu kasacji wniesionej przez Prokuratora Generalnego
od postanowienia Sądu Okręgowego w S.
z dnia 2 października 2018 r., sygn. akt II Ko (…),
p o s t a n o w i ł
uchylić zaskarżone postanowienie i na podstawie art. 11 § 1 pkt 7 k.p.k. postępowanie umorzyć.
UZASADNIENIE
Sąd Okręgowy w S., postanowieniem z dnia 2 października 2018 r., sygn. akt II Ko (…), stwierdził nieważność wyroku byłego Wojskowego Sądu Rejonowego w S.  wydanego na sesji wyjazdowej w U.  w dniu 27 kwietnia 1949 r. w sprawie o sygn. akt Sr (…), którym W. U.  został skazany na karę 3 lat więzienia oraz utratę praw publicznych i obywatelskich na okres roku.
Postanowienie zostało zaskarżone w całości kasacją Prokuratora Generalnego, który zarzucił mu obrazę przepisów postępowania, to jest art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k., polegającą na wydaniu zaskarżonego postanowienia, mimo że wcześniej prowadzone postępowanie w tej samej sprawie zastało prawomocnie zakończone postanowieniem Sądu Okręgowego w K.  z dnia 10 listopada  2009 r., sygn. akt III Ko (…), stwierdzającym nieważność wymienionego wyżej wyroku byłego Wojskowego Sądu Rejonowego w S. , co stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą określoną w art. 439 § 1 pkt 8 k.p.k. Na tej podstawie Prokurator Generalny wniósł uchylenie zaskarżonego postanowienia i umorzenie postępowania.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Kasację uznać należało za oczywiście zasadną, a to pozwoliło na uwzględnienie jej w całości na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k. Rację ma skarżący, że kwestia stwierdzenia nieważności wyroku byłego Wojskowego Sądu Rejonowego w S.  wydanego na sesji wyjazdowej w U. w dniu 27 kwietnia 1949 r. w sprawie o sygn. akt Sr (…), którym W. U.  został skazany na karę 3 lat więzienia oraz utratę praw publicznych i obywatelskich na okres roku za czyn z art. 87 k.k.w.p. w zw. z art. 86 § 2 k.k.w.p. została już wcześniej prawomocnie rozstrzygnięta postanowieniem Sądu Okręgowego w K.. Nie ulega wątpliwości, że zaskarżone postanowienie Sądu Okręgowego w S. dotyczyło tego samego wyroku byłego Wojskowego Sądu Rejonowego w S.  co postanowienie Sądu Okręgowego w K.. Niczego w tym zakresie nie zmienia stwierdzenie oczywistych omyłek pisarskich zawartych w treści orzeczenia tego ostatniego Sądu, które mają charakter pomijalny - błędnie podano datę wydania unieważnianego wyroku (27 kwietnia 1942 r.) i sygn. akt (K (…)). Naruszenie powagi rzeczy osądzonej jest tutaj oczywiste.
Dodać na koniec trzeba, że uwzględnieniu kasacji nie stoi na przeszkodzie wniesienie jej po upływie roku, licząc od dnia wydania zaskarżonego orzeczenia. Przepis art. 524 § 3 k.p.k., zakazujący uwzględnienia wniesionej po tym terminie kasacji na niekorzyść oskarżonego, nie ma zastosowania w realiach niniejszej sprawy. Kasacja Prokuratora Generalnego nie jest kasacją na niekorzyść oskarżonego, gdyż zmierza jedynie do wyeliminowania z obrotu prawnego orzeczenia rozstrzygającego sprawę już prawomocnie rozstrzygniętą, w dodatku w sposób zbieżny z wcześniejszym postanowieniem Sądu Okręgowego w K..
Kierując się powyższym Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI