III KK 566/24

SN
III KK 566/24
POSTANOWIENIE
Dnia 10 lutego 2025 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Marek Pietruszyński
w sprawie S.M. podejrzanej o czyn z art. 177 § 1 k.k.
po rozpoznaniu na posiedzeniu w Izbie Karnej w dniu 10 lutego 2025 r. - na podstawie art. 535 § 5 k.p.k. - kasacji Prokuratora Generalnego od postanowienia Sądu Rejonowego w Białogardzie z dnia 21 grudnia 2023 r., sygn. II Kp 196/23, utrzymującego w mocy postanowienia prokuratora Prokuratury Rejonowej w Białogardzie z dnia 29 września 2023 r., sygn. […].
na podstawie art. 535 § 5 k.p.k.
p o s t a n o w i ł:
uchylić zaskarżone postanowienie i sprawę przekazać
do rozpoznania Prokuratorowi Okręgowemu w Koszalinie.
UZASADNIENIE
W dniu 9 maja 2022 r. roku w sprawie o sygn. […] Prokurator Prokuratury Rejonowej w Białogardzie, na podstawie art. 17 § 1 pkt 2 k.p.k. umorzył dochodzenie przeciwko S.M. podejrzanej o to, że w dniu 29 lipca 2021 r. na drodze w P., pow. b., kierując samochodem osobowym m-ki V. o nr rej. (…), umyślnie naruszyła zasady bezpieczeństwa w ruchu lądowym w ten sposób, iż  nie zachowała szczególnej ostrożności  związanej z brakiem upewnienia się co do możliwości bezpiecznego wykonania manewru skrętu w lewo oraz zbyt późnym sygnalizowaniem zamiaru wykonania skrętu i doprowadziła do zderzenia z pojazdem wyprzedzającym ją w miejscu dozwolonym, m-ki S. o nr rej. (..), prowadzonym przeze T.S., który w wyniku wykonania tego manewru uderzył w przydrożny  pień ściętego drzewa, w następstwie czego doznał niestabilnego złamania III kręgu lędźwiowego, co  naruszało  funkcjonowanie narządów jego ciała na okres powyżej 7 dni, tj. o czyn z art. 177 § 1 k.k.
Na to postanowienie pełnomocnik pokrzywdzonego wniósł zażalenie, które doprowadziło do jego uchylenia przez Sąd Rejonowy w Białogardzie postanowieniem z dnia 8 września 2022 r., sygn. II Kp 92/22.
Po uzupełnieniu postępowania prokurator Prokuratury Rejonowej w Białogardzie na mocy postanowienia z dnia 25 stycznia 2023 r., sygn. […], na podstawie art. 17 § 1 pkt 2 k.p.k., ponownie umorzył dochodzenie wszczęte w tej sprawie.
Postanowienie to zostało zaskarżone do prokuratora nadrzędnego zażaleniem pełnomocnika pokrzywdzonego.
Prokurator Prokuratury Okręgowej w Koszalinie postanowieniem z dnia 25 lipca 2023 r., sygn. […] uchylił to postanowienie.
W toku dalszego postępowania doszło do zmiany wydanego wobec podejrzanej postanowienia o przedstawieniu zarzutów przez przyjęcie,                       że dopuściła się czynu z art. 177 § 1 k.k. polegającego na  tym, że w dniu 29 lipca 2021 r. na drodze w miejscowości P., powiatu b., kierując samochodem osobowym m-ki V. o nr rej. (…), nieumyślnie naruszyła zasady bezpieczeństwa ruchu lądowego w ten sposób, że nie zachowała szczególnej ostrożności podczas wykonywania manewru zmiany kierunku jazdy w ten sposób, że wykonywała  ten manewr bez upewnienia się, że nie stwarza zagrożenia bezpieczeństwa w ruchu drogowym, wskutek czego nie dostrzegła samochodu marki S. o nr rej. (…) kierowanego przez T.S., wskutek czego w stopniu nieznacznym przyczyniła się do spowodowania wypadku drogowego z udziałem pojazdu kierowanego przez T.S., w wyniku czego tenże doznał obrażeń ciała w postaci złamania kręgu lędźwiowego   (trzonu kręgu L 3) kręgosłupa, które naruszyły funkcjonowanie narządów jego ciała na okres powyżej 7 dni.
W dniu 29 września 2023 r. prokurator Prokuratury Rejonowej w Białogardzie wydał postanowienie (sygn. […] mocą, którego - na podstawie art. 17 § 1 pkt 3 k.p.k. - umorzył postępowanie wobec S.M. wobec stwierdzenia, że społeczna szkodliwość  tego czynu jest znikoma.
Na to postanowienie zażalenie wniósł pełnomocnik pokrzywdzonego, wskazując  Prokuraturę  Okręgową w Koszalinie ( Prokurator Nadrzędny) jako organ właściwy do jego rozpoznania.
Prokurator Rejonowy w Białogardzie  przekazał zażalenie do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Białogardzie motywując to tym, że wskutek istotnej modyfikacji opisu czynu zarzuconego podejrzanej, czyn ten nie jest tożsamy z tym, którego dotyczyły wydane uprzednio w tej sprawie decyzje procesowe.
Sąd Rejonowy w Białogardzie postanowieniem z dnia 21 grudnia 2023 r.,                 sygn. II Kp 196/23 utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
Od tego postanowienia kasację na niekorzyść podejrzanej wniósł Prokurator Generalny.
W kasacji zarzucił rażące naruszenie art. 118 § 3 k.p.k. i art. 330 § 2 k.p.k. polegające na merytorycznym rozpoznaniu zażalenia pełnomocnika pokrzywdzonego wniesionego od postanowienia prokuratora Prokuratury Rejonowej w Białogardzie z dnia 29 września 2023 r. o sygn. […] o umorzeniu na podstawie art. 17 § 1 pkt 3 k.p.k. dochodzenia przeciwko S.M. podejrzanej o popełnienie czynu z art. 177 § 1 k.k., wobec stwierdzenia, że społeczna szkodliwość czynu jest znikoma, mimo, że zażalenie to zostało wniesione na postanowienie wydane w trybie art. 330 § 2 k.p.k. i podlegało rozpoznaniu przeze prokuratora nadrzędnego, tj. przez Prokuratora Okręgowego w Koszalinie.
W konkluzji wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do rozpoznania  Prokuratorowi Okręgowemu w Koszalinie.
Sąd Najwyższy  zważył, co następuje.
Kasacja jest oczywiście zasadna.
Do rozpoznania  zażalenia na ostatnie wydane w tej sprawie postanowienie prokuratora Prokuratury Rejonowej w Białogardzie umarzające wszczęte postępowanie karne był - po myśli dyspozycji art. 330 § 2 k.p.k. -  uprawniony Prokurator Okręgowy w Koszalinie, a to wobec  słusznego zakwestionowania w kasacji  poglądu zawartego w piśmie  prokuratora Prokuratury Rejonowej  w Białogardzie  - przekazującym zażalenie do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Białogardzie - o braku tożsamości czynu, co miało wynikać  z istotnych różnic  w opisie  tego czynu zachodzących pomiędzy postanowieniem o przedstawieniu zarzutu oraz postanowieniem o zmianie postanowienia o przedstawieniu zarzutu.
Słusznie wskazano w kasacji, że  różnice w opisie czynu zawarte we wskazanych dokumentach procesowych, nie podważyły tożsamości czynu  objętego wskazanym  postępowaniem - jako zdarzenia historycznego. Na tożsamość orzeczenia wskazuje zbieżność przedmiotowa i podmiotowa. Dla wykazania tożsamości zdarzenia wystarczające jest wykazanie, że wydane ponownie przez prokuratora postanowienie o umorzeniu postępowania dotyczy tego samego podmiotu  czynu, przedmiotu ochrony oraz osoby pokrzywdzonej.  W kwestii rozważań nad tożsamością zdarzenia nie jest rozstrzygający ani opis czynu ani przyjęta kwalifikacja prawna tego czynu.  Przy takich założeniach należało stwierdzić, że w obydwu przypadkach chodziło o to samo zdarzenie historyczne kwalifikowane z art. 177 § 1 k.k. mające miejsce w dniu 29 lipca 2021 r. w miejscowości P., w trakcie którego podejrzana umyślnie ( postanowienie o przedstawieniu zarzutu) albo nieumyślnie (postanowienie o zmianie zarzutu) naruszyła zasady bezpieczeństwa w ruchu drogowym, w ten sposób, że nie zachowała szczególnej ostrożności podczas manewru skrętu w lewo ( postanowienie o przedstawieniu zarzutu) albo zmiany kierunku jazdy (postanowienie o zmianie zarzutu), wskutek czego doszło do wypadku komunikacyjnego z udziałem pojazdu kierowanego przez T.S., który w następstwie tego czynu doznał określonego obrażenia ciała.
Podążając za  tą argumentacją, należało stwierdzić, że zażalenie na postanowienie prokuratora Prokuratury Rejonowej  w Białogardzie z dnia 29 września 2023 r., sygn. […], przysługiwało do prokuratora nadrzędnego i trafnie to wskazano w zażaleniu. Błędne przekazanie zażalenia do rozpoznania Sądowi  Rejonowemu  w Białogardzie, nie zwalniało  tego Sądu od rozważenia kwestii własnej właściwości, a prawidłowa kontrola tego zagadnienia, powinna doprowadzić Sąd do uznania swojej niewłaściwości i przekazania  zażalenia do rozpoznania Prokuratorowi Okręgowemu w Koszalinie, po myśli dyspozycji art. 118 § 3 k.p.k. Nie podejmując takiej decyzji, a procedując merytorycznie Sąd Rejonowy w Białogardzie  rażąco naruszył przepis art. 330 § 2 k.p.k. – określający właściwość funkcjonalną organu odwoławczego.
Wskazane uchybienia miały rażący wpływ na treść rozstrzygnięcia, gdyż błędna decyzja Sądu spowodowała, że pokrzywdzony nie nabył uprawnienia do wniesienia subsydiarnego aktu oskarżenia wobec niespełnienia wymogu rozpoznania zażalenia na ponowne postanowienie o umorzeniu  postępowania przygotowawczego przez prokuratora nadrzędnego.
Z tych powodów orzeczono jak na wstępie.
[WB]
[a.ł]
‎