III KK 559/25

Sąd Najwyższy2026-01-16
SNKarnepostępowanie karneŚrednianajwyższy
kasacjawstrzymanie wykonaniakara ograniczenia wolnościpraca na cele społecznebezwzględna przesłanka procesowaSąd Najwyższykodeks postępowania karnego

Sąd Najwyższy nie uwzględnił wniosku obrońcy o wstrzymanie wykonania kary ograniczenia wolności orzeczonej wobec skazanego D.Ć., uznając, że zarzuty kasacyjne nie są prima facie na tyle zasadne, by uzasadniać odstępstwo od zasady natychmiastowej wykonalności wyroków.

Obrońca skazanego D.Ć. złożył kasację od wyroku Sądu Okręgowego w Krakowie utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego, domagając się wstrzymania wykonania orzeczonej kary 6 miesięcy ograniczenia wolności. Argumentował, że istnieje duże prawdopodobieństwo uwzględnienia zarzutu kasacyjnego dotyczącego bezwzględnej przesłanki procesowej. Sąd Najwyższy nie uwzględnił wniosku, wskazując, że instytucja wstrzymania wykonania wyroku ma charakter wyjątkowy i wymaga wysokiego stopnia uprawdopodobnienia zarzutów kasacyjnych, czego w tym przypadku nie stwierdzono.

Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek obrońcy skazanego D.Ć. o wstrzymanie wykonania wyroku Sądu Okręgowego w Krakowie, który utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego skazujący D.Ć. na karę 6 miesięcy ograniczenia wolności. Obrońca wniósł kasację, podnosząc zarzut bezwzględnej przesłanki procesowej z art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k. w zw. z art. 17 § 1 pkt 9 k.p.k. W uzasadnieniu wniosku o wstrzymanie wykonania kary wskazał na duże prawdopodobieństwo uwzględnienia zarzutu kasacyjnego i potencjalnie nieodwracalne skutki wykonania kary przed rozpoznaniem kasacji. Sąd Najwyższy nie uwzględnił wniosku, podkreślając wyjątkowy charakter instytucji wstrzymania wykonania wyroku (art. 532 § 1 k.p.k.) i konieczność wykazania wysokiego stopnia uprawdopodobnienia zarzutów kasacyjnych. Stwierdził, że wstępna kontrola kasacji nie wykazała, aby podniesiony zarzut był prima facie oczywiście zasadny, a samo ryzyko odbycia kary nie stanowi wystarczającej podstawy do wstrzymania wykonania prawomocnego wyroku. Sąd zaznaczył, że analiza ta nie przesądza o ostatecznym rozstrzygnięciu sprawy.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, wniosek nie zasługiwał na uwzględnienie.

Uzasadnienie

Instytucja wstrzymania wykonania wyroku w postępowaniu kasacyjnym ma charakter wyjątkowy i wymaga wysokiego stopnia uprawdopodobnienia zarzutów kasacyjnych, prowadzącego do wniosku, że wykonanie kary przed rozpoznaniem kasacji spowodowałoby wyjątkowo dolegliwe i nieodwracalne skutki dla skazanego. Samo ryzyko odbycia kary przed rozpoznaniem kasacji, bez widocznej zasadności zarzutów, nie jest wystarczającą podstawą.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

nie uwzględnić wniosku

Strony

NazwaTypRola
D.Ć.osoba_fizycznaskazany

Przepisy (5)

Główne

k.p.k. art. 532 § 1

Kodeks postępowania karnego

Instytucja wstrzymania wykonania wyroku ma charakter wyjątkowy.

k.p.k. art. 439 § 1

Kodeks postępowania karnego

Bezwzględna przesłanka odwoławcza.

k.p.k. art. 17 § 1

Kodeks postępowania karnego

Okoliczności wyłączające ściganie.

Pomocnicze

k.k.w. art. 9 § 2

Kodeks karny wykonawczy

Zasada natychmiastowej wykonalności wyroków.

k.p.k. art. 42 § 3

Kodeks postępowania karnego

Skutki wyłączenia sędziego.

Argumenty

Odrzucone argumenty

Ryzyko odbycia kary przez skazanego przed rozpoznaniem kasacji, bez powiązania tej okoliczności z widoczną już zasadnością zarzutów kasacyjnych.

Godne uwagi sformułowania

zasada natychmiastowej wykonalności wyroków wyjątkowo dolegliwe i w zasadzie nieodwracalne skutki wyraźnym, nieuzasadnionym pokrzywdzeniem skazanego na pierwszy rzut oka prima facie

Skład orzekający

Paweł Kołodziejski

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie wniosku o wstrzymanie wykonania wyroku w postępowaniu kasacyjnym, zasady stosowania art. 532 § 1 k.p.k."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o wstrzymanie wykonania kary ograniczenia wolności w kontekście zarzutu bezwzględnej przesłanki procesowej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie wyjaśnia zasady stosowania instytucji wstrzymania wykonania wyroku w postępowaniu kasacyjnym, co jest istotne dla praktyków prawa karnego, choć samo rozstrzygnięcie jest negatywne dla wnioskodawcy.

Kiedy Sąd Najwyższy wstrzyma wykonanie kary? Kluczowe zasady dla obrońców.

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
III KK 559/25
POSTANOWIENIE
Dnia 16 stycznia 2026 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Paweł Kołodziejski
w sprawie
D. Ć.
skazanego z art. 190a § 1 k.k.
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu
w dniu 16 stycznia 2026 r.,
wniosku obrońcy skazanego o wstrzymanie wykonania wyroku Sądu Okręgowego
w Krakowie
z dnia 13 czerwca 2025 r., sygn. akt IV Ka 1259/24,
utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego dla Krakowa-Podgórza
w Krakowie
z dnia 20 marca 2024 r., sygn. akt II K 1257/22/P,
na podstawie art. 532 § 1 k.p.k.
a contrario
p o s t a n o w i ł:
nie uwzględnić wniosku.
UZASADNIENIE
W dniu 25 września 2025 r. do Sądu Najwyższego wpłynęła kasacja obrońcy skazanego D. Ć. , który wyrok sądu odwoławczego zaskarżył w całości na korzyść strony, którą reprezentuje, podnosząc, że w sprawie zainicjowanej subsydiarnym aktem oskarżenia, wystąpiła bezwzględna przesłanka procesowa z art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k. w zw. z art. 17 § 1 pkt 9 k.p.k. W pkt III
petitum
kasacji obrońca zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego wyroku w zakresie wykonania orzeczonej wobec D. Ć. kary 6 miesięcy ograniczenia wolności, polegającej na wykonywaniu nieodpłatnej, kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze 20 godzin w stosunku miesięcznym. Uzasadniając ten wniosek obrońca wskazał na – jego zdaniem – duże prawdopodobieństwo uwzględnienia zgłoszonego zarzutu kasacyjnego. Podał, że na dzień składania kasacji skazany został wezwany do kuratora celem wykonania orzeczonej kary, stąd też perspektywa
podzielenia zarzutu kasacyjnego i w konsekwencji umorzenia postępowania karnego – w ocenie obrońcy – czyni zasadnym wniosek o wstrzymanie wykonania kary.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Wniosek nie zasługiwał na uwzględnienie.
W orzecznictwie Sądu Najwyższego zasadnie wskazuje się, że zastosowanie instytucji przewidzianej w art. 532 § 1 k.p.k. powinno mieć charakter wyjątkowy, gdyż stanowi ona
odstępstwo od zasady natychmiastowej wykonalności wyroków
(
vide
art. 9 § 2 k.k.w.). Z tych też względów wstrzymanie wykonania orzeczenia zaskarżonego kasacją możliwe jest wówczas, gdy ranga zarzutów podniesionych w tym nadzwyczajnym środku zaskarżenia i wysoki stopień ich uprawdopodobnienia prowadzi do wniosku, że wykonywanie kary przed rozpoznaniem kasacji spowodowałoby dla skazanego wyjątkowo dolegliwe i w zasadzie nieodwracalne skutki i tym samym łączyłoby się z  wyraźnym, nieuzasadnionym pokrzywdzeniem skazanego (zob. m.in. postanowienie SN z 24 stycznia 2023 r., III KK 645/22; postanowienie SN z 9 września 2024 r., II KK 275/24). Wobec tego samo ryzyko odbycia kary przez skazanego przed rozpoznaniem kasacji, bez powiązania tej okoliczności z widoczną już „
na pierwszy rzut oka
” zasadnością zarzutów kasacyjnych, nie stanowi dostatecznej podstawy do wstrzymania wykonania wyroku.
Odnosząc powyższe uwagi do treści wniosku złożonego w niniejszej sprawie, należy stwierdzić, że wstępna kontrola podstaw oraz argumentacji zawartej w kasacji – dokonana w zakresie niezbędnym dla oceny zasadności wstrzymania wykonania kary – nie wskazuje na zaistnienie przesłanek warunkujących zastosowanie instytucji przewidzianej w  art. 532 § 1 k.p.k. Wprawdzie skarżący podniósł zarzut bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k. w zw. z art. 17 § 1 pkt 9 k.p.k., to jednak w realiach tej konkretnej sprawy, nie jawi się on
prima facie
jako oczywiście zasadny, co też rzutuje na merytoryczną ocenę przedmiotowego wniosku. W tej sytuacji wskazywana przez obrońcę okoliczność wezwania skazanego od wykonania orzeczonej kary, nie jest wystarczającym powodem do pozbawienia prawomocnego wyroku atrybutu wykonalności. Podkreślić jednak należy, że dokonana na tym etapie analiza wniesionej kasacji nie przesądza o kierunku ostatecznego rozstrzygnięcia sprawy przez Sąd Najwyższy.
Jedynie na marginesie należy zauważyć, że wniosek o wyłączenie sędziego referenta, jaki został złożony w niniejszej sprawie, dotyczy w istocie rozpoznania wniesionej kasacji, nie zaś kwestii incydentalnych, do których należy ocena zasadności wniosku o wstrzymanie wykonania orzeczenia (por. postanowienie SN z dnia 16 lutego 2022 r., IV KK 460/19, postanowienie SN z dnia 7 maja 2025 r., V KK 84/25; postanowienie SN z dnia 7 maja 2025 r., IV KK 16/25). Zgodnie zaś z art. 42 § 3 zd. 3 k.p.k., w przypadku wyłączenia sędziego od rozpoznania sprawy, czynności procesowe dokonane z jego udziałem po złożeniu wniosku staną się bezskuteczne.
Z tych też względów orzeczono jak w sentencji.
[J.J.]
[a.ł]
‎

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI