Orzeczenie · 2026-08-05

III KK 558/25Wyłączenie sędziego SN procedura powołania 4

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2026-08-05
SNKarnepostępowanie karneWysokanajwyższy
wyłączenie sędziegobezstronnośćniezależność sąduKRSTKETPCzkasacjaprawo karne procesowepraworządność

Wniosek obrońców skazanego J.L. o wyłączenie sędziego SN I.Z. od rozpoznania sprawy kasacyjnej został uwzględniony przez Sąd Najwyższy. Obrońcy podnieśli, że istnieją okoliczności mogące wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego, w tym ze względu na sposób jego powołania przez Prezydenta RP na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej zgodnie z ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r. Podkreślono, że udział w takiej procedurze nominacyjnej może prowadzić do naruszenia standardu niezależnego i bezstronnego sądu, gwarantowanego przez art. 6 ust. 1 EKPC. Sąd Najwyższy, odwołując się do własnego orzecznictwa oraz wyroku ETPCz w sprawie Reczkowicz przeciwko Polsce, stwierdził, że orzeczenie wydane z udziałem sędziego powołanego w wadliwej procedurze jest obciążone wadą prawną. W związku z tym, wniosek o wyłączenie sędziego I.Z. został uznany za zasadny, a sędzia został wyłączony od udziału w sprawie III KK 558/25.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Uzasadnienie wniosków o wyłączenie sędziego SN w sprawach dotyczących wadliwej procedury nominacyjnej.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji wadliwej procedury powołania sędziego SN na podstawie ustawy z 2017 r.

Zagadnienia prawne (2)

Czy istnieją okoliczności uzasadniające wyłączenie sędziego od rozpoznania sprawy ze względu na wątpliwości co do jego bezstronności, wynikające z procedury powołania?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, istnieją okoliczności uzasadniające wyłączenie sędziego.

Uzasadnienie

Procedura powołania sędziego SN na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej zgodnie z ustawą z 2017 r. może prowadzić do naruszenia standardu niezależnego i bezstronnego sądu, co potwierdzają orzeczenia ETPCz i SN. Sam udział w takiej procedurze może budzić uzasadnione wątpliwości co do bezstronności.

Czy orzeczenie wydane z udziałem sędziego powołanego w wadliwej procedurze nominacyjnej jest obciążone wadą prawną?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, orzeczenie takie jest obciążone wadą.

Uzasadnienie

Zgodnie z orzecznictwem ETPCz (sprawa Reczkowicz przeciwko Polsce) i SN, udział w procesie powoływania sędziów przez wadliwie ukształtowaną KRS powoduje, że skład orzekający nie stanowi niezależnego i bezstronnego sądu ustanowionego ustawą, co stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Wyłączenie sędziego
Strona wygrywająca
J.L. (skazany) i jego obrońcy

Strony

NazwaTypRola
J.L.osoba_fizycznaskazany
obrońcy J.L.innewnioskodawca
I.Z.innesędzia_wnioskowany_o_wyłączenie

Przepisy (7)

Główne

k.p.k. art. 41 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Sędzia ulega wyłączeniu, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie.

Pomocnicze

k.p.k. art. 42 § § 1 i 4

Kodeks postępowania karnego

Ustawa o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw

Ustawa z dnia 8 grudnia 2017 r. dotycząca sposobu ukształtowania KRS.

Konstytucja RP art. 45 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Prawo do rzetelnego procesu sądowego.

Karta Praw Podstawowych UE art. 47

Karta Praw Podstawowych Unii Europejskiej

EKPC art. 6 § ust. 1

Europejska Konwencja Praw Człowieka

Prawo do niezależnego i bezstronnego sądu.

k.p.k. art. 439 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania karnego

Bezwzględna przyczyna odwoławcza związana z nienależytą obsadą sądu.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Istnienie wątpliwości co do bezstronności sędziego z uwagi na procedurę powołania. • Naruszenie standardu niezależnego i bezstronnego sądu gwarantowanego przez EKPC i Konstytucję RP. • Zastosowanie uchwały SN I KZP 2/22 dotyczącej wyłączenia sędziego powołanego w wadliwej procedurze. • Zgodność z orzecznictwem ETPCz (sprawa Reczkowicz przeciwko Polsce).

Godne uwagi sformułowania

okoliczności tego rodzaju, które mogą wywoływać uzasadnioną wątpliwość, co do bezstronności Sędziego • ryzyko, iż brak jego wyłączenia może realnie prowadzić do naruszenia standardu z art. 6 ust. 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności • niezależnego i bezstronnego sądu ustanowionego ustawą • nemo iudex in causa sua • wykładni art. 41 § 1 k.p.k. należy dokonywać w taki sposób, aby zapewnić skuteczną ochronę prawa strony do rozpoznania konkretnej sprawy przez niezależny i bezstronny sąd • już sam udział w procedurze powołania na stanowisko sędziego Sądu Najwyższego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami w/w ustawy prowadzi do nienależytej obsady sądu • orzekanie sędziego Sądu Najwyższego powołanego do tego Sądu w wadliwej procedurze, wiąże się z istotnym i bardzo prawdopodobnym naruszeniem prawa strony do rozpoznania sprawy przez bezstronny i niezależny sąd

Skład orzekający

Andrzej Stępka

przewodniczący

I.Z.

sędzia_wyłączony

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie wniosków o wyłączenie sędziego SN w sprawach dotyczących wadliwej procedury nominacyjnej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wadliwej procedury powołania sędziego SN na podstawie ustawy z 2017 r.

Wartość merytoryczna

Ocena: 8/10

Sprawa dotyczy fundamentalnych kwestii praworządności i niezależności sądownictwa, co jest tematem budzącym duże zainteresowanie w środowisku prawniczym i poza nim.

Sędzia SN wyłączony z orzekania. Kluczowa decyzja w sprawie praworządności.

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst