III KK 558/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPrzed Sądem Najwyższym zawisła sprawa z kasacji obrońcy skazanego J.L. od wyroku Sądu Apelacyjnego w Rzeszowie. Po zmianach składu orzekającego, sprawa została przydzielona do referatu sędziego SN R.W. Obrońcy złożyli wniosek o wyłączenie sędziego R.W. od udziału w sprawie, wskazując na wystąpienie okoliczności wywołujących uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności. Sąd Najwyższy uznał wniosek za zasadny, stwierdzając, że zachodzą podstawy do wyłączenia sędziego z mocy prawa na podstawie art. 40 § 1 pkt 1 k.p.k. Sąd wskazał, że wyłączeniu podlega sędzia, którego więź ze sprawą może mieć znaczenie dla jego własnych praw i obowiązków. Podkreślono, że wyznaczenie sędziego R.W. do rozpoznania kasacji opartej o zarzut nienależytej obsady sądu (w związku z udziałem sędziów powołanych na podstawie ustawy z 2017 r. i wadliwej procedury nominacyjnej) prowadziłoby do naruszenia zasady nemo iudex in causa sua. Sąd odwołał się do orzecznictwa SN i TSUE, wskazując, że udział sędziego powołanego w wadliwej procedurze z udziałem neo-KRS stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. Szczególnie podkreślono, że sędzia R.W. orzekał w Izbie Dyscyplinarnej, która została uznana przez TSUE za niebędącą sądem, a jego wcześniejsze działania mogły świadczyć o braku niezawisłości. W związku z tym, Sąd Najwyższy wyłączył sędziego R.W. od udziału w sprawie.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie wyłączenia sędziego z mocy prawa w Sądzie Najwyższym ze względu na wadliwą procedurę nominacyjną i orzekanie w Izbie Dyscyplinarnej.
Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z reformami sądownictwa i orzecznictwem TSUE.
Zagadnienia prawne (1)
Czy istnieją podstawy do wyłączenia sędziego Sądu Najwyższego od udziału w sprawie z powodu okoliczności budzących uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności, wynikających z procedury nominacyjnej i wcześniejszej działalności w Izbie Dyscyplinarnej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, istnieją podstawy do wyłączenia sędziego z mocy prawa.
Uzasadnienie
Sędzia podlega wyłączeniu z mocy prawa na podstawie art. 40 § 1 pkt 1 k.p.k., gdy jego więź ze sprawą może mieć znaczenie dla jego własnych praw i obowiązków. Udział sędziego powołanego w wadliwej procedurze z udziałem neo-KRS, a także jego wcześniejsza działalność w Izbie Dyscyplinarnej uznanej przez TSUE za niebędącą sądem, prowadzi do uzasadnionej wątpliwości co do jego bezstronności i stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J.L. | osoba_fizyczna | skazany |
| R.W. | osoba_fizyczna | sędzia |
Przepisy (6)
Główne
k.p.k. art. 40 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania karnego
Okoliczności wywołujące uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego, w tym więź ze sprawą mająca znaczenie dla jego praw i obowiązków.
Pomocnicze
k.p.k. art. 42 § § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 439 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania karnego
Bezwzględna przyczyna odwoławcza - nienależyta obsada sądu.
k.p.k. art. 439 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania karnego
Bezwzględna przyczyna odwoławcza - nienależyta obsada sądu.
Ustawa o Sądzie Najwyższym
Ustawa z dnia 8 grudnia 2017 r.
Ustawa kształtująca procedurę nominacyjną z udziałem Krajowej Rady Sądownictwa.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Istnienie okoliczności wywołujących uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego R.W. • Procedura nominacyjna sędziego R.W. z udziałem neo-KRS. • Wcześniejsza działalność sędziego R.W. w Izbie Dyscyplinarnej uznanej przez TSUE za niebędącą sądem. • Potencjalne naruszenie zasady nemo iudex in causa sua. • Ryzyko wydania orzeczenia obciążonego wadą określoną w art. 439 § 1 pkt 1 i 2 k.p.k.
Godne uwagi sformułowania
okoliczności wywołujących uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności • wyłączeniu na podstawie art. 40 § 1 pkt 1 k.p.k. podlega zatem sędzia w sytuacji, w której miałby dokonać oceny stosunku prawnoprocesowego (którego podmiotem, obok stron, jest także sędzia rozpoznający sprawę), wywierającego zarazem wpływ na jego własne prawa i obowiązki • naruszenia zasady nemo iudex in causa sua • sędzia ten podlega wyłączeniu od rozpoznania niniejszej sprawy z mocy prawa • udział w orzekaniu sędziego Sądu Najwyższego, powołanego na urząd w wadliwej procedurze z udziałem neo–KRS, stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k., gdyż prowadzi do nienależytej obsady sądu • Izba Dyscyplinarna nie jest sądem w rozumieniu prawa europejskiego
Skład orzekający
Eugeniusz Wildowicz
przewodniczący
R.W.
sędzia do wyłączenia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie wyłączenia sędziego z mocy prawa w Sądzie Najwyższym ze względu na wadliwą procedurę nominacyjną i orzekanie w Izbie Dyscyplinarnej."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z reformami sądownictwa i orzecznictwem TSUE.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy fundamentalnych kwestii niezależności sądownictwa i bezstronności sędziów, odwołując się do orzecznictwa TSUE i problemów związanych z nominacjami sędziowskimi w Polsce.
“Sąd Najwyższy wyłącza sędziego z powodu wątpliwości co do jego bezstronności. Kluczowa sprawa dla niezależności sądownictwa.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.