III KK 558/25

Sąd Najwyższy2026-02-26
SNKarnepostępowanie karneWysokanajwyższy
wyłączenie sędziegoniezależność sąduKrajowa Rada Sądownictwaustawa dyspozycyjnapraworządnośćobsada sądubezstronnośćniezawisłość

Sąd Najwyższy wyłączył sędziego A.D. od rozpoznania wniosku o wyłączenie sędziego S.S., uznając, że sędzia A.D. nie spełnia wymogów niezawisłości i bezstronności z powodu sposobu powołania na stanowisko.

Obrońcy J.L. złożyli wniosek o wyłączenie sędziego A.D. od rozpoznania wniosku o wyłączenie sędziego S.S., argumentując, że sędzia A.D. nie spełnia wymogów niezawisłości i bezstronności ze względu na procedurę nominacyjną przed Krajową Radą Sądownictwa ukształtowaną ustawą z 2017 r. Sąd Najwyższy uwzględnił wniosek, powołując się na własne uchwały wskazujące, że osoby powołane na stanowisko sędziego SN w tej procedurze nie spełniają wymogów niezawisłości i bezstronności, co prowadziłoby do nienależytej obsady sądu.

W niniejszej sprawie Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek obrońców J.L. o wyłączenie sędziego A.D. od rozpoznania wniosku o wyłączenie sędziego S.S. od rozpoznania sprawy III KK 558/25. Głównym argumentem wnioskodawców było to, że sędzia A.D., powołana na stanowisko w Sądzie Najwyższym w procedurze nominacyjnej przed Krajową Radą Sądownictwa ukształtowaną ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r., nie spełnia wymogów niezawisłości i bezstronności, co potwierdza ukształtowane orzecznictwo Sądu Najwyższego i Europejskiego Trybunału Praw Człowieka. Sąd Najwyższy, analizując wniosek, stwierdził, że istnieją podstawy do jego uwzględnienia. Powołano się na uchwałę trzech połączonych Izb Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020 r. (BSA I-4110-1/2020), która stanowi, że nienależyta obsada sądu zachodzi również wtedy, gdy w składzie sądu bierze udział osoba powołana na urząd sędziego Sądu Najwyższego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z 2017 r. Podkreślono, że uchwała ta zachowuje moc i wiąże sędziów Sądu Najwyższego. Stanowisko to zostało ugruntowane również w uchwale składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 2 czerwca 2022 r., I KZP 2/22. Sąd wskazał, że rozpoznanie wniosku przez Sąd Najwyższy z udziałem sędziego A.D. prowadziłoby do naruszenia standardów bezstronności i niezawisłości. Dodatkowo zaznaczono, że sędzię A.D. dotyczą te same okoliczności, które legły u podstaw wniosku o wyłączenie sędziego S.S., a zarzut nienależytej obsady sądu był podnoszony również w złożonej kasacji. W związku z tym postanowiono wyłączyć sędziego A.D. od rozpoznania wniosku.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, sędzia powołany w takiej procedurze nie spełnia wymogów niezawisłości i bezstronności.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołał się na własne uchwały, które jednoznacznie stwierdzają, że nienależyta obsada sądu zachodzi, gdy w składzie bierze udział osoba powołana na stanowisko sędziego SN na wniosek KRS ukształtowanej ustawą z 2017 r. Rozpoznanie sprawy przez takiego sędziego prowadziłoby do naruszenia standardów bezstronności i niezawisłości.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

wyłączenie sędziego

Strona wygrywająca

J.L.

Strony

NazwaTypRola
J.L.osoba_fizycznawnioskodawca
A.D.innesędzia
S.S.innesędzia

Przepisy (3)

Główne

k.p.k. art. 41 § § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 42 § § 1 i 4

Kodeks postępowania karnego

Pomocnicze

k.p.k. art. 439 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania karnego

Nienależyta obsada sądu zachodzi także wtedy, gdy w składzie sądu bierze udział osoba powołana na urząd sędziego Sądu Najwyższego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z 2017 r.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sędzia A.D. nie spełnia wymogów niezawisłości i bezstronności z powodu procedury nominacyjnej przed KRS ukształtowanej ustawą z 2017 r. Uchwały Sądu Najwyższego (BSA I-4110-1/2020, I KZP 2/22) potwierdzają, że osoby powołane w takiej procedurze prowadzą do nienależytej obsady sądu. Rozpoznanie wniosku przez sędziego A.D. naruszałoby standardy bezstronności i niezawisłości.

Godne uwagi sformułowania

nienależyta obsada sądu w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. zachodzi także wtedy, gdy w składzie sądu bierze udział osoba powołana na urząd sędziego Sądu Najwyższego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z 2017 r. Uchwała ta zachowuje swoją moc i wiąże jego sędziów. rozpoznawanie przedmiotowego wniosku przez SSN A.D. stanowiłoby naruszenie zakazu nemo iudex in causa sua

Skład orzekający

Paweł Wiliński

przewodniczący

A.D.

sędzia

S.S.

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie wyłączenia sędziego SN powołanego w procedurze z 2017 r. oraz stosowanie uchwał połączonych izb i składu siedmiu sędziów SN."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej procedury powoływania sędziów SN i interpretacji przepisów k.p.k. w kontekście wadliwych nominacji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 8/10

Sprawa dotyczy fundamentalnych kwestii praworządności, niezależności sądownictwa i wadliwości procedury powoływania sędziów, co jest tematem budzącym duże zainteresowanie w środowisku prawniczym i poza nim.

Sąd Najwyższy wyłącza sędziego z powodu wadliwej procedury nominacyjnej. Czy to koniec sporu o praworządność?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
III KK 558/25
POSTANOWIENIE
Dnia 26 lutego 2026 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Paweł Wiliński
w sprawie
J.L.
,
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 26 lutego 2026 r.,
wniosku w przedmiocie wyłączenia sędziego wyznaczonego do rozpoznania wniosku o wyłączenie sędziego,
na podstawie art. 41 § 1 k.p.k. w zw. z art. 42 § 1 i 4 k.p.k.
p o s t a n o w i ł:
wyłączyć SSN
A.D. od rozpoznania wniosku o wyłączenie SSN S.S. od rozpoznania sprawy III KK 558/25.
UZASADNIENIE
Pismem z 9 lutego 2026 r. (data wpływu) obrońcy J.L. złożyli wniosek o wyłączenie SSN A.D. od rozpoznania wniosku o wyłączenie SSN S.S. od rozpoznania sprawy III KK 558/25, wskazując, że wobec powołania na stanowisko sędziego w Sądzie Najwyższym w procedurze nominacyjnej prowadzonej przed Krajową Radą Sądownictwa ukształtowaną na podstawie ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw, a także wobec ukształtowanego już orzecznictwa Sądu Najwyższego i ETPC, sędzia ta nie spełnia wymogów niezawisłości i bezstronności.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Stwierdzić należy, że w świetle ukształtowanego już orzecznictwa, w tym orzeczeń wydanych przez Sąd Najwyższy w wyniku rozpoznania wniosków o wyłączenie od orzekania SSN A.D. zachodzą podstawy do uwzględnienia wniosku.
Jak wskazano w
uchwale trzech połączonych Izb Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020 r. (BSA I-4110-1/2020) „
nienależyta obsada sądu w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. zachodzi także wtedy, gdy w składzie sądu bierze udział osoba powołana na urząd sędziego Sądu Najwyższego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw
”. W stosunku do osób powołanych na stanowiska sędziów Sądu Najwyższego nie ma potrzeby przeprowadzania tzw. testu niezawisłości, o którym mowa w cytowanej wyżej uchwale. Uchwała ta z powodów wskazywanych wielokrotnie w orzecznictwie Sądu Najwyższego zachowuje swoją moc i wiąże jego sędziów. Stanowisko to ugruntowane zostało także w
uchwale składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 2 czerwca 2022 r., I KZP 2/22 (OSNK 2022, z. 6, poz. 22),
która z
achowuje swoją aktualność również na gruncie niniejszej sprawy, gdzie pochylono się ponadto nad statusem Krajowej Rady Sądownictwa.
Oznacza to, że rozpoznanie złożonego w tej sprawie wniosku przez Sąd Najwyższy z udziałem sędziego A.D. prowadziłoby do naruszenia standardów bezstronności i niezawisłości.
Dodać należy, że sędzię A.D. dotyczą te same okoliczności, które legły u podstaw złożenia wniosku o wyłączenie SSN S.S., ponadto w złożonej przez obrońców kasacji postawiono zarzut z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. powołując się na nienależytą obsadę Sądu Apelacyjnego w Rzeszowie również z powodu zasiadania w składzie orzekającym sędziów powołanych w tej samej wadliwej procedurze co wymienieni sędziowie, a zatem rozpoznawanie przedmiotowego wniosku przez SSN A.D. stanowiłoby naruszenie zakazu
nemo iudex in causa sua
.
Z tych powodów postanowiono jak w sentencji.
[WB}
[a.ł]
‎

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI