III KK 557/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWniosek obrońcy skazanych N. J. i R. S. o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego Stanisława Stankiewicza od udziału w sprawie kasacyjnej został uznany za zasadny. Obrońca argumentował, że brak jest instytucjonalnych gwarancji niezawisłości i bezstronności sędziego, co wynika z procedury jego powołania na urząd sędziego Sądu Najwyższego, która nastąpiła w następstwie uchwały Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. Sąd Najwyższy, odwołując się do orzecznictwa krajowego i międzynarodowego (w tym wyroku ETPCz w sprawie Reczkowicz przeciwko Polsce), uznał, że wątpliwości natury konwencyjnej i konstytucyjnej dotyczące niezależności i bezstronności sądu, wynikające z procedury nominacyjnej, uzasadniają wyłączenie sędziego. Celem było zapewnienie stronie postępowania składu sądu, który spełnia wymogi niezależności i bezstronności, a także zapobieżenie negatywnym skutkom procesowym i odszkodowawczym.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie wniosków o wyłączenie sędziego SN ze względu na wadliwość procedury nominacyjnej.
Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z procedurą powoływania sędziów SN na podstawie przepisów z 2017 r.
Zagadnienia prawne (1)
Czy brak instytucjonalnych gwarancji niezawisłości i bezstronności sędziego, wynikający z procedury jego powołania, uzasadnia jego wyłączenie od udziału w sprawie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, brak instytucjonalnych gwarancji niezawisłości i bezstronności sędziego, wynikający z procedury jego powołania na urząd, uzasadnia jego wyłączenie od udziału w sprawie.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że przepis art. 41 k.p.k. należy interpretować szerzej niż tylko w aspekcie obaw o stronniczość konkretnego sędziego, uwzględniając konieczność zapewnienia stronie dostępu do niezależnego i bezstronnego sądu. Odwołując się do orzecznictwa krajowego i międzynarodowego (w tym wyroku ETPCz w sprawie Reczkowicz przeciwko Polsce), stwierdzono, że udział w procedurze nominacyjnej niespełniającej wymogów obiektywizmu i niezależności od władzy ustawodawczej i wykonawczej może prowadzić do uzasadnionych wątpliwości co do niezależności i bezstronności sądu.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| N. J. | osoba_fizyczna | skazany |
| R. S. | osoba_fizyczna | skazany |
| obrońca skazanych | inne | wnioskodawca |
| Stanisław Stankiewicz | inne | sędzia |
Przepisy (6)
Główne
k.p.k. art. 41 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Należy interpretować szerzej niż tylko w aspekcie obaw o stronniczość konkretnego sędziego, uwzględniając konieczność zapewnienia stronie dostępu do niezależnego i bezstronnego sądu.
Pomocnicze
k.p.k. art. 42 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Konstytucja RP art. 45 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Gwarantuje prawo do niezależnego i bezstronnego sądu.
Dz.U. z 2018 r., poz. 3
Ustawa o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw
Ustawa określająca tryb ukształtowania składu KRS, który był podstawą wniosku o wyłączenie sędziego.
k.p.k. art. 439 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy nienależytej obsady sądu, która może zachodzić również w przypadku udziału w składzie sądu osoby powołanej na urząd sędziego SN w następstwie uchwały KRS ukształtowanej w trybie ustawy z 2017 r.
k.p.k. art. 540 § § 3
Kodeks postępowania karnego
Podstawa do wznowienia postępowania w przypadku uwzględnienia skargi strony do ETPC.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak instytucjonalnych gwarancji niezawisłości i bezstronności sędziego SN Stanisława Stankiewicza, wynikający z procedury jego powołania na urząd. • Konieczność zapewnienia stronie postępowania karnego dostępu do niezależnego i bezstronnego sądu. • Potrzeba zapobieżenia wystąpieniu skutków wyrażonych w uchwale trzech połączonych Izb Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020 r. oraz ewentualnej skardze strony do ETPC.
Godne uwagi sformułowania
brak instytucjonalnych gwarancji niezawisłości i bezstronności sędziego SN • szerzej niż tylko w aspekcie istnienia obaw o stronniczość konkretnego sędziego • konieczność zapewnienia stronie postępowania karnego dostępu do niezależnego i bezstronnego sądu • osoba powołana na urząd sędziego Sądu Najwyższego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. (...) nie stanowi niezależnego i bezstronnego sądu ustanowionego ustawą w rozumieniu art. 6 ust. 1 EKPC • jedyną możliwością usunięcia wyżej omówionych, uzasadnionych wątpliwości natury konwencyjnej i konstytucyjnej (...) było zatem uwzględnienie wniosku
Skład orzekający
Jacek Błaszczyk
przewodniczący
Stanisław Stankiewicz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie wniosków o wyłączenie sędziego SN ze względu na wadliwość procedury nominacyjnej."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z procedurą powoływania sędziów SN na podstawie przepisów z 2017 r.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy fundamentalnych kwestii praworządności, niezawisłości sędziowskiej i niezależności sądownictwa, co jest tematem o dużym znaczeniu publicznym i prawniczym.
“Sąd Najwyższy wyłącza sędziego. Kluczowa decyzja w sprawie praworządności i niezależności sądownictwa.”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.