III KK 550/22

Sąd Najwyższy2023-01-19
SNKarneprzestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacjiWysokanajwyższy
zatarcie skazaniakasacjakara pozbawienia wolnościprawo karnesąd najwyższykwalifikacja prawnaart. 178a k.k.

Sąd Najwyższy uchylił wyrok sądu okręgowego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania z powodu zatarcia skazania, które miało wpływ na kwalifikację prawną czynu.

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację obrońcy skazanego K. B., który został uznany winnym czynu z art. 178a § 4 k.k. Skarżący zarzucił m.in. rażące naruszenie prawa materialnego poprzez niezastosowanie przepisów o zatarciu skazania. Sąd Najwyższy uznał, że skazanie będące podstawą kwalifikacji prawnej czynu uległo zatarciu w czasie rozpoznawania apelacji, co skutkowało błędnym utrzymaniem wyroku przez sąd okręgowy. W związku z tym, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.

Sąd Najwyższy w Izbie Karnej rozpoznał kasację wniesioną przez obrońcę skazanego K. B. od wyroku Sądu Okręgowego w Koszalinie, który utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego w Kołobrzegu. Skazany został uznany winnym czynu z art. 178a § 4 k.k. i wymierzono mu karę 1 roku pozbawienia wolności. Obrońca w kasacji zarzucił m.in. rażące naruszenie prawa materialnego, wskazując na upływ dziesięcioletniego terminu pozwalającego na zatarcie skazania, co miało wpływ na niesprawiedliwą kwalifikację prawną czynu. Sąd Najwyższy przychylił się do argumentacji kasacji, stwierdzając, że skazanie będące podstawą przyjęcia kwalifikacji z art. 178a § 4 k.k. uległo zatarciu w czasie rozpoznawania apelacji przez Sąd Okręgowy. Sąd ten błędnie nie dokonał zmiany w wyroku skazującym, mimo że zatarcie skazań za czyny z art. 178 § 1 k.k. nastąpiło z dniem wydania postanowienia o warunkowym zwolnieniu, a nie po zakończeniu okresu próby. Wobec powyższego, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Sądowi Okręgowemu do ponownego rozpoznania, nakazując uwzględnienie faktu zatarcia skazania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, skazanie nie może być utrzymane w mocy, jeśli uległo zatarciu.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy stwierdził, że zatarcie skazania następuje z dniem wydania postanowienia o warunkowym zwolnieniu, a nie po zakończeniu okresu próby. W związku z tym, w czasie rozpoznawania apelacji, skazanie będące podstawą kwalifikacji prawnej czynu uległo zatarciu, co powinno skutkować zmianą wyroku.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie wyroku i przekazanie do ponownego rozpoznania

Strona wygrywająca

skazany K. B.

Strony

NazwaTypRola
K. B.osoba_fizycznaskazany

Przepisy (12)

Główne

k.k. art. 178a § 4

Kodeks karny

Kwalifikacja prawna czynu, która opiera się na niezatartych skazaniach za czyny z art. 178 § 1 k.k.

k.k. art. 82 § 1

Kodeks karny

Zatarcie skazania następuje z dniem wydania postanowienia o warunkowym przedterminowym zwolnieniu.

Pomocnicze

k.k. art. 178a § 1

Kodeks karny

k.k. art. 107 § 1

Kodeks karny

k.k. art. 108

Kodeks karny

k.p.k. art. 433 § 1

Kodeks postępowania karnego

Obowiązek uwzględnienia zarzutów apelacji.

k.p.k. art. 440

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 433 § 2

Kodeks postępowania karnego

Obowiązek należytego rozważenia zarzutów apelacji.

k.p.k. art. 7

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 424 § 1

Kodeks postępowania karnego

Wymogi dotyczące uzasadnienia wyroku.

k.p.k. art. 424 § 2

Kodeks postępowania karnego

Wymogi dotyczące uzasadnienia wyroku.

k.p.k. art. 535 § 5

Kodeks postępowania karnego

Tryb rozpoznawania kasacji na posiedzeniu.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skazanie stanowiące podstawę kwalifikacji prawnej czynu uległo zatarciu w czasie postępowania apelacyjnego. Momentem rozpoczęcia biegu terminu do zatarcia skazania jest dzień wydania postanowienia o warunkowym przedterminowym zwolnieniu.

Godne uwagi sformułowania

w czasie rozpoznawania apelacji przez Sąd odwoławczy skazanie będące podstawą przyjęcia kwalifikacji z § 4 art. 178a k.k. uległo zatarciu błędnie Sąd ten nie dokonał zmiany w wyroku skazującym do wykonania kary doszło z dniem wydania postanowienia o warunkowym zwolnieniu na moment orzekania w postępowaniu apelacyjnym, to ostatnie prawomocne skazanie wobec skazanego uległo już zatarciu

Skład orzekający

Waldemar Płóciennik

przewodniczący

Jerzy Grubba

członek

Włodzimierz Wróbel

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zatarcia skazania w przypadku warunkowego przedterminowego zwolnienia oraz ich wpływu na kwalifikację prawną czynu."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z art. 178a § 4 k.k. i zbiegiem skazań.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia zatarcia skazania, które może mieć istotny wpływ na dalszy los skazanego i prawidłowość orzeczenia. Pokazuje, jak kluczowe jest uwzględnienie zmian prawnych w toku postępowania.

Czy zatarcie skazania może uratować przed karą? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
Sygn. akt III KK 550/22
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 19 stycznia 2023 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Waldemar Płóciennik (przewodniczący)
‎
SSN Jerzy Grubba
‎
SSN Włodzimierz Wróbel (sprawozdawca)
Protokolant Małgorzata Sobieszczańska
w sprawie
K. B.,
skazanego z art. 178a § 1 k.k.,
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 19 stycznia 2023 r., w trybie art. 535 § 5 k.p.k. kasacji wniesionej obrońcę skazanego,
od wyroku Sądu Okręgowego w Koszalinie z dnia 28 czerwca 2022 r., sygn. akt V Ka 276/22, utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego w Kołobrzegu z dnia 15 lutego 2022 r., sygn. akt II K 769/21,
1) uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje Sądowi Okręgowemu w Koszalinie do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym;
2) nakazuje zwrot K. B. uiszczonej opłaty kasacyjnej.
UZASADNIENIE
Wyrokiem Sądu Rejonowego w Kołobrzegu z dnia 15 lutego 2022 r. (sygn. akt II KK 769/21) K. B.  został uznany winnym czynu z art. 178 § 4 k.k., za który wymierzono mu karę 1 roku pozbawienia wolności. Wyrok ten został utrzymany w mocy wyrokiem Sądu Okręgowego w Koszalinie z dnia 28 czerwca 2022 r. (sygn. akt V Ka 276/22).
Od powyższego prawomocnego rozstrzygnięcia kasację wniósł obrońca skazanego, zarzucając temu wyrokowi „rażące naruszenie prawa procesowego, mające istotny wpływ na treść zaskarżonego wyroku, a mianowicie:
1) art. 433 § 1 k.p.k. w zw. z art. 440 k.p.k., polegające na braku uwzględnienia przez Sąd Okręgowy poza granicami apelacji i podniesionymi w zwykłym środku odwoławczym zarzutami, faktu niesprawiedliwości poddanego kontroli apelacyjnej orzeczenia wobec treści przepisu art. 82 § 1 k.k. w zw. z art. 107 § 1 k.k. i art. 108 k.k. i upływem w dniu 29 marca 2022 roku tj. po wydaniu wyroku przez Sąd I instancji okresu dziesięciu lat pozwalającego na przyjęcie zatarcia skazania wobec oskarżonego, co doprowadziło do braku zmiany kwalifikacji prawnej czynu z przepisu art. 178a § 4 k.k. na art. 178a § 1 k.k., a tym samym utrzymania mocy orzeczenia rażąco niesprawiedliwego;
2) art. 433 § 2 k.p.k. w zw. z art. 7 k.p.k., art. 424 § 1 i 2 k.p.k., polegające na uchybieniu prawidłowej kontroli odwoławczej na skutek braku należytego rozważania zarzutów stawianych w apelacji co do dokonania przez Sąd pierwszej instancji błędnej kwalifikacji prawnej czynu, braku zgodnego z przepisem art. 424 § 1 i 2 k.p.k. sporządzenia uzasadnienia wyroku, a także faktu wystąpienia zatarcia skazania wobec oskarżonego na skutek upływu lat dziesięciu od wykonania ostatniej z kar;
3) rażące naruszenie prawa materialnego tj. przepisu art. 82 § 1 k.k. w zw. z art. 107 § 1 k.k. i art. 108 k.k. poprzez niezastosowanie w procesie wyrokowania treści pierwszego z nich, co skutkowało przyjęciem, że bieg terminu do zatarcia skazania rozpoczął się w dniu 2 kwietnia 2015 roku, a tym samym na dzień orzekania przez Sąd okręgowy nie doszło do zatarcia skazań wobec oskarżonego.”
Skarżący wniósł o uchylenie orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi odwoławczemu.
Prokurator w odpowiedzi na kasację wniósł o jej uwzględnienie.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Kasacja okazałą się zasadna.
Racje ma skarżący, że w czasie rozpoznawania apelacji przez Sąd odwoławczy skazanie będące podstawą przyjęcia kwalifikacji z § 4 art. 178a k.k. uległo zatarciu. Wobec tego błędnie Sąd ten nie dokonał zmiany w wyroku skazującym. Podstawą dla przyjęcia tej kwalifikacji przez Sąd I instancji był fakt niezatartych wciąż skazań za czyny z art. 178 § 1 k.k. w sprawach przed Sądem Rejonowym w Słubicach pod sygnaturami VI K 318/04 oraz VI K 251/09. Zatarcie tych wyroków zależne było od zatarcia wyroku z dnia 21 maja 2010 r. w sprawie pod sygn. II K 194/10. W tej sprawie udzielono skazanemu warunkowego przedterminowego zwolnienia z odbycia reszty kary z dniem 29 marca 2012 r. Okres próby, jak wynika z akt upłynął bez konieczności cofnięcia tego środka probacyjnego. Zatem na podstawie art. 82 § 1 k.k. uznać należało, że do wykonania kary doszło z dniem wydania postanowienia o warunkowym zwolnienieniu.
Zatem odmiennie niż to uczynił Sąd odwoławczy, należało uznać tę datę (a nie datę zakończenia okresu próby tj. 2 kwietnia 2015 r.) jako moment oceny początku upływu okresu dla zatarcia skazania.
Wobec tego w istocie na moment orzekania w postępowaniu apelacyjnym, to ostatnie prawomocne skazanie wobec skazanego uległo już zatarciu, konsekwentnie powodując zatarcie pozostałych skazań, które wpływały na przyjęcie kwalifikacji z art. 178a § 4 k.k.
W tym stanie rzeczy należało zatem orzec jak w sentencji. Sąd odwoławczy w ponownym postępowaniu uwzględni fakt zatarcia skazania.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI