III KK 546/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy w wyroku z dnia 14 lutego 2025 r. (sygn. akt III KK 546/24) uchylił wyrok nakazowy Sądu Rejonowego w Rzeszowie, którym K.H. został skazany za naruszenie zasad kwarantanny związanej z COVID-19. Sąd Najwyższy podzielił argumentację Rzecznika Praw Obywatelskich, że Sąd Rejonowy rażąco naruszył przepisy prawa procesowego, wydając wyrok nakazowy pomimo istnienia wątpliwości co do okoliczności czynu, winy obwinionego oraz podstaw prawnych zastosowania art. 116 § 1 k.w. Sąd Najwyższy zwrócił uwagę, że definicja wykroczenia z art. 116 § 1 k.w. wymaga precyzyjnego ustalenia, czy osoba była chora lub podejrzana o chorobę zakaźną, a w niniejszej sprawie obwiniony miał negatywny wynik testu na COVID-19 i nie wykazywał objawów. Ponadto, wskazano na wątpliwości co do podstawy prawnej nałożenia obowiązku kwarantanny w drodze rozporządzenia, co narusza konstytucyjne wolności osobiste i prawo do poruszania się. W konsekwencji, Sąd Najwyższy uniewinnił K.H. od popełnienia zarzucanego mu wykroczenia i obciążył Skarb Państwa kosztami postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: Wysokainterpretacja art. 116 § 1 k.w. w kontekście pandemii COVID-19, zgodność rozporządzeń z Konstytucją RP w zakresie ograniczania wolności osobistych, dopuszczalność wyroków nakazowych.
Dotyczy specyficznego okresu pandemii i stanu prawnego z tamtego okresu.
Zagadnienia prawne (3)
Czy można ukarać za naruszenie zasad kwarantanny osoby, która nie miała objawów choroby zakaźnej i uzyskała negatywny wynik testu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, czyn taki nie wyczerpuje znamion wykroczenia z art. 116 § 1 k.w.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał, że art. 116 § 1 k.w. wymaga, aby osoba była chora lub podejrzana o chorobę zakaźną. W przypadku obwinionego, który miał negatywny wynik testu na COVID-19 i nie wykazywał objawów, nie można było przypisać mu znamion wykroczenia.
Czy nałożenie obowiązku kwarantanny w drodze rozporządzenia, a nie ustawy, jest zgodne z Konstytucją RP?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, narusza to konstytucyjne wolności osobiste i prawo do poruszania się.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy powołując się na swoje wcześniejsze orzecznictwo, stwierdził, że ograniczenie wolności osobistej i prawa do poruszania się może nastąpić wyłącznie w drodze ustawy, a nie aktu podustawowego, jakim jest rozporządzenie.
Czy sąd może wydać wyrok nakazowy w sprawie, w której istnieją wątpliwości co do okoliczności czynu, winy obwinionego lub podstaw prawnych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wydanie wyroku nakazowego w takich okolicznościach stanowi rażące naruszenie prawa procesowego.
Uzasadnienie
Kasacja zarzuciła rażące naruszenie art. 93 § 2 k.p.s.w. przez wydanie wyroku nakazowego pomimo wątpliwości co do czynu i jego podstaw prawnych, co Sąd Najwyższy uznał za zasadne.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| K.H. | osoba_fizyczna | obwiniony |
| Rzecznik Praw Obywatelskich | instytucja | wnioskodawca |
| Skarb Państwa | instytucja | koszty postępowania |
Przepisy (13)
Główne
k.w. art. 116 § § 1
Kodeks wykroczeń
Wykroczenie popełnia osoba, która wiedząc o chorobie zakaźnej lub podejrzeniu o nią, nie przestrzega nakazów lub zakazów dotyczących zapobiegania tym chorobom lub ich zwalczania, albo nie przestrzega wskazań lub zarządzeń leczniczych. Wymaga precyzyjnego ustalenia, czy osoba spełnia kryteria bycia chorym lub podejrzanym o chorobę zakaźną.
k.p.s.w. art. 93 § § 2
Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia
Nieuzasadnione przyjęcie przesłanek do rozpoznania sprawy w postępowaniu nakazowym stanowi rażące naruszenie prawa procesowego.
Pomocnicze
k.p.w. art. 119 § § 1
Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia
k.p.w. art. 119 § § 2
Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia
k.p.k. art. 535 § § 5
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 537 § § 2
Kodeks postępowania karnego
u.z.z.z. art. 2 § pkt 3
Ustawa o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi
Definicja 'choroby zakaźnej'.
u.z.z.z. art. 2 § pkt 4
Ustawa o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi
Definicja 'chorób szczególnie niebezpiecznych i wysoce zakaźnych'.
u.z.z.z. art. 2 § pkt 17
Ustawa o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi
Definicja 'nosiciela'.
u.z.z.z. art. 2 § pkt 20
Ustawa o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi
Definicja 'podejrzanego o chorobę zakaźną'.
u.z.z.z. art. 2 § pkt 21
Ustawa o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi
Definicja 'podejrzanego o zakażenie'.
Konstytucja RP art. 41 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Gwarancja wolności osobistej.
Konstytucja RP art. 52 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Gwarancja wolności poruszania się.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak wyczerpania znamion wykroczenia z art. 116 § 1 k.w. z uwagi na negatywny wynik testu na COVID-19 i brak objawów choroby. • Naruszenie Konstytucji RP poprzez nałożenie obowiązku kwarantanny w drodze rozporządzenia. • Rażące naruszenie prawa procesowego przez wydanie wyroku nakazowego pomimo wątpliwości co do czynu i winy.
Godne uwagi sformułowania
czyn taki nie wyczerpuje znamion wykroczenia z art. 116 § 1 k.w. • obowiązek odbycia kwarantanny przez osoby powracające do kraju został ustanowiony w drodze aktu rangi podustawowej, co prowadzi do naruszenia art. 41 ust. 1 oraz art. 52 ust. 1 Konstytucji RP • sąd ten nie przeprowadził żadnych ustaleń faktycznych, co do wyczerpania przez obwinionego znamion określonych art. 116 § 1 k.w.
Skład orzekający
Anna Dziergawka
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "interpretacja art. 116 § 1 k.w. w kontekście pandemii COVID-19, zgodność rozporządzeń z Konstytucją RP w zakresie ograniczania wolności osobistych, dopuszczalność wyroków nakazowych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego okresu pandemii i stanu prawnego z tamtego okresu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy powszechnie znanych obostrzeń pandemicznych i ich zgodności z prawem, co nadal jest tematem budzącym zainteresowanie. Pokazuje, jak Sąd Najwyższy koryguje błędy sądów niższych instancji w ważnych społecznie kwestiach.
“Czy kwarantanna nałożona rozporządzeniem była zgodna z Konstytucją? Sąd Najwyższy odpowiada!”
Sektor
zdrowie
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.