III KK 545/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy wyłączył sędziego od rozpoznania wniosku o wyłączenie innego sędziego, powołując się na wadliwość obsady sądu wynikającą z rekomendacji KRS ukształtowanej ustawą z 2017 r.
Obrońca skazanego M. K. złożył wniosek o wyłączenie sędziego SN R. Witkowskiego od rozpoznania kasacji, a następnie wniosek o wyłączenie sędziego SN A. Bojańczyka od rozpoznania pierwszego wniosku. Uzasadnienie opierało się na wadliwej obsadzie sądu wynikającej z rekomendacji KRS ukształtowanej ustawą z 2017 r. Sąd Najwyższy uznał wniosek o wyłączenie sędziego A. Bojańczyka za zasadny, powołując się na uchwałę połączonych izb SN z 2020 r. stwierdzającą nienależytą obsadę sądu w takich przypadkach.
Do Sądu Najwyższego wpłynęła kasacja obrońcy skazanego M. K. od wyroku Sądu Apelacyjnego w Rzeszowie, który zmieniał wyrok Sądu Okręgowego w Krośnie. Po powiadomieniu stron o składzie Sądu Najwyższego, obrońca złożył wniosek o wyłączenie sędziego Ryszarda Witkowskiego. Następnie obrona wniosła o wyłączenie sędziego Antoniego Bojańczyka, który miał rozpoznać wniosek o wyłączenie sędziego Witkowskiego. Uzasadnienie wniosku o wyłączenie sędziego Bojańczyka opierało się na okolicznościach związanych z jego powołaniem na urząd sędziego SN na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r. Sąd Najwyższy uznał ten wniosek za zasadny, odwołując się do uchwały składu połączonych izb SN z dnia 23 stycznia 2020 r. (sygn. akt BSA I-4110-1/20), która stanowi, że nienależyta obsada sądu zachodzi również wtedy, gdy w składzie sądu bierze udział osoba powołana na urząd sędziego SN na wniosek KRS ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. Sąd Najwyższy podkreślił, że uchwała ta jest wiążąca dla wszystkich składów SN. W związku z tym, postępowanie prowadzone przez sąd w składzie z udziałem sędziego Bojańczyka byłoby obciążone wadą traktowaną jako bezwzględna przyczyna odwoławcza z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k., dlatego orzeczono o wyłączeniu sędziego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Tak, wniosek jest zasadny.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy powołał się na uchwałę połączonych izb SN z dnia 23 stycznia 2020 r. (sygn. akt BSA I-4110-1/20), która stanowi, że nienależyta obsada sądu zachodzi również wtedy, gdy w składzie sądu bierze udział osoba powołana na urząd sędziego SN na wniosek KRS ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. Taka wadliwość stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
wyłączenie sędziego
Strona wygrywająca
M. K.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. K. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| obrońca M. K. | inne | wnioskodawca |
| Sędzia SN Antoni Bojańczyk | inne | sędzia |
| Sędzia SN Ryszard Witkowski | inne | sędzia |
Przepisy (3)
Główne
k.p.k. art. 41 § § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 42 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Pomocnicze
k.p.k. art. 439 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania karnego
Nienależyta obsada sądu zachodzi także wtedy, gdy w składzie sądu bierze udział osoba powołana na urząd sędziego Sądu Najwyższego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Nienależyta obsada sądu wynikająca z powołania sędziego na wniosek KRS ukształtowanej ustawą z 2017 r. stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą.
Godne uwagi sformułowania
nienależyta obsada sądu w rozumieniu art. 439§1 pkt 2 k.p.k. zachodzi także wtedy, gdy w składzie sądu bierze udział osoba powołana na urząd sędziego Sądu Najwyższego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017r. postępowanie prowadzone przez sąd w składzie z udziałem wskazanego Sędziego byłoby obciążone wadą traktowaną na gruncie wykładni przyjętej w wyżej wskazanej uchwale, jako bezwzględna przyczyna odwoławcza z art. 439§1 pkt 2 k.p.k.
Skład orzekający
Jerzy Grubba
przewodniczący
Antoni Bojańczyk
członek
Ryszard Witkowski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie wniosków o wyłączenie sędziego SN powołanego po zmianach w KRS, interpretacja art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. w kontekście uchwały połączonych izb SN."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji powołania sędziego SN na wniosek KRS ukształtowanej ustawą z 2017 r.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy kwestii ustrojowych i praworządności, a konkretnie wpływu zmian w KRS na legitymację sędziów SN. Jest to temat budzący duże emocje i zainteresowanie w środowisku prawniczym i poza nim.
“Sąd Najwyższy wyłącza sędziego SN. Kluczowa decyzja w sprawie praworządności i składów orzekających.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySN III KK 545/25 POSTANOWIENIE Dnia 5 listopada 2025 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jerzy Grubba w sprawie wniosku obrońcy oskarżonego M. K. o wyłączenie sędziego SN Antoniego Bojańczyka od rozpoznania wniosku o wyłączenie sędziego SN Ryszarda Witkowskiego od udziału w sprawie, której przedmiotem jest rozpoznanie kasacji od wyroku Sądu Apelacyjnego w Rzeszowie z dnia 30 stycznia 2025r. o sygn. akt II AKa 29/24 po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 5 listopada 2025r. na podstawie art. 41§1 k.p.k. i art. 42§1 k.p.k. postanowił: wyłączyć sędziego Sądu Najwyższego Antoniego Bojańczyka od udziału w sprawie rozpoznania wniosku o wyłączenie SSN Ryszarda Witkowskiego od udziału w sprawie rozpoznania kasacji co do skazanego M. K. , prowadzonej w Sądzie Najwyższym pod sygn. akt III KK 545/25. UZASADNIENIE Do Sądu Najwyższego wpłynęła kasacja obrońcy skazanego M. K. od wyroku Sądu Apelacyjnego w Rzeszowie z dnia 30 stycznia 2025r. o sygn. akt II AKa 29/24, zmieniającego wyrok Sądu Okręgowego w Krośnie z dnia 31 maja 2021r. sygn. akt II K 3/20. Po powiadomieniu stron o składzie Sądu Najwyższego, obrońca skazanego złożył wniosek o wyłączenie od udziału w niniejszej sprawie sędziego Sądu Najwyższego Ryszarda Witkowskiego. Następnie obrona wniosła o wyłączenie SSN A. Bojańczyka, jako sędziego wylosowanego do rozpoznania powyższego wniosku. Uzasadniając wniosek obrońca odwołał się przede wszystkim do okoliczności związanych z powołaniem wskazanego Sędziego w następstwie rekomendacji udzielonej przez Krajową Radę Sądownictwa w składzie, który został ukształtowany ustawą z dnia 8 grudnia 2017r. (Dz. U. z 2018r., poz. 3). Sąd Najwyższy zważył co następuje: Złożony przez obrońcę skazanego wniosek o wyłączenie Sędziego SN A. Bojańczyka od udziału w sprawie rozpoznania wniosku o wyłączenie SSN R. Witkowskiego od udziału w sprawie rozpoznania kasacji co do skazanego M. K. jest zasadny. Rozważania w niniejszej sprawie w istocie ograniczyć należy do stwierdzenia, że zgodnie z pkt 1 uchwały składu połączonych Izb: Cywilnej, Karnej oraz Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020r., sygn. akt BSA I-4110-1/20 „ nienależyta obsada sądu w rozumieniu art. 439§1 pkt 2 k.p.k. zachodzi także wtedy, gdy w składzie sądu bierze udział osoba powołana na urząd sędziego Sądu Najwyższego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2018r., poz. 3) ”. Uchwała ta w swej treści stanowi zasadę wiążącą wszystkie składy Sądu Najwyższego (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 16 września 2021r., I KZ 29/21, OSNK 2021, z. 10, poz. 41). Wyżej wskazana okoliczność czyni koniecznym uznanie za zasadny złożony przez skazanego wniosek, gdyż postępowanie prowadzone przez sąd w składzie z udziałem wskazanego Sędziego byłoby obciążone wadą traktowaną na gruncie wykładni przyjętej w wyżej wskazanej uchwale, jako bezwzględna przyczyna odwoławcza z art. 439§1 pkt 2 k.p.k. Z oczywistych względów do takich sytuacji dopuszczać nie można. Kierując się przedstawionymi względami, Sąd Najwyższy orzekł jak na wstępie. [J.J.] [a.ł]
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI