III KK 539/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał kasację wniesioną przez pełnomocnika oskarżycielki prywatnej X.Y. od wyroku Sądu Okręgowego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 4 lipca 2023 r., który zmienił wyrok Sądu Rejonowego i uniewinnił J.B. od zarzutu zniesławienia grupy LGBT (art. 212 § 1 k.k.). Oskarżycielka prywatna zarzucała J.B. głoszenie w dniu 22 sierpnia 2019 r. w Gorzowie Wielkopolskim haseł o charakterze zniesławiającym grupę LGBT i osoby homoseksualne z samochodu. Sąd Rejonowy uznał J.B. za winnego i wymierzył mu grzywnę. Sąd Okręgowy, rozpoznając apelację obrońcy, uniewinnił oskarżonego. Kasacja zarzucała rażące naruszenie prawa karnego materialnego (art. 212 § 1 k.k. i art. 213 § 2 pkt 2 k.k.) poprzez nieprawidłowe niezastosowanie i błędną wykładnię, a także rażące naruszenie prawa procesowego (art. 424 § 1 pkt 2 k.p.k.) poprzez niejasne uzasadnienie. Sąd Najwyższy oddalił kasację, wskazując, że postępowanie kasacyjne koncentruje się na eliminowaniu orzeczeń wydanych z rażącym naruszeniem prawa, które mogło mieć istotny wpływ na treść orzeczenia. Sąd Najwyższy nie bada prawidłowości ustaleń faktycznych. Stwierdzono, że zarzuty kasacji w istocie odwołują się do ustaleń faktycznych sądu odwoławczego, a nie do rażącego naruszenia prawa. Sąd Najwyższy podkreślił również znaczenie wolności słowa i debaty publicznej, wskazując, że ingerencja prawa karnego w takie debaty powinna następować tylko w skrajnych przypadkach. Uzasadnienie wyroku Sądu Okręgowego, choć nieidealne, nie stanowiło rażącego naruszenia prawa procesowego, zwłaszcza w świetle art. 455a k.p.k. zakazującego uchylania wyroku z powodu wadliwości uzasadnienia.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja granic wolności słowa w kontekście krytyki grup społecznych, w szczególności w sprawach o zniesławienie.
Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i zarzutów kasacyjnych, a jego zastosowanie wymaga analizy kontekstu i granic wolności wypowiedzi.
Zagadnienia prawne (2)
Czy głoszenie haseł krytycznych wobec grupy LGBT, w tym oskarżycielki prywatnej, stanowi przestępstwo zniesławienia z art. 212 § 1 k.k., czy mieści się w granicach prawa do krytyki i wolności słowa?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zachowanie oskarżonego nie stanowiło przestępstwa zniesławienia, a mieściło się w ramach prawa do krytyki i wolności słowa.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że zarzuty kasacji odwoływały się głównie do ustaleń faktycznych sądu odwoławczego, a nie do rażącego naruszenia prawa. Podkreślono, że wolność debaty publicznej pozwala na prezentowanie poglądów budzących sprzeciw, a ingerencja prawa karnego powinna następować tylko w skrajnych przypadkach. Sąd Okręgowy prawidłowo ocenił, że zachowanie oskarżonego mieściło się w ramach wolności słowa i obrony społecznie uzasadnionego interesu.
Czy uzasadnienie wyroku Sądu Okręgowego było na tyle wadliwe, że stanowiło rażące naruszenie prawa procesowego (art. 424 § 1 pkt 2 k.p.k.)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, uzasadnienie wyroku Sądu Okręgowego nie było do tego stopnia wadliwe, aby przypisać Sądowi rażące naruszenie prawa procesowego.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że uzasadnienie wyroku Sądu Okręgowego nie jest wprawdzie wzorem klarowności, ale nie można mu przypisać cechy rażącego naruszenia art. 424 § 1 pkt 2 k.p.k. Dodatkowo wskazano na art. 455a k.p.k., który zakazuje uchylania wyroku z powodu wadliwości uzasadnienia.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J. B. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| X.Y. | osoba_fizyczna | oskarżycielka prywatna |
| Fundacja "W…" | instytucja | podmiot wskazany do nawiązki |
Przepisy (11)
Główne
k.k. art. 212 § 1
Kodeks karny
Pomocnicze
k.k. art. 212 § 3
Kodeks karny
k.k. art. 213 § 2
Kodeks karny
k.p.k. art. 170 § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 171 § 6
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 6
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 14 § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 424 § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 455a
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 536
Kodeks postępowania karnego
Konstytucja art. 54 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zarzuty kasacji odwołują się do ustaleń faktycznych, a nie rażącego naruszenia prawa. • Wolność słowa i debaty publicznej pozwala na wyrażanie poglądów budzących sprzeciw. • Uzasadnienie wyroku Sądu Okręgowego nie stanowi rażącego naruszenia prawa procesowego.
Odrzucone argumenty
Zachowanie oskarżonego stanowiło zniesławienie grupy LGBT i oskarżycielki prywatnej. • Sąd Okręgowy błędnie zinterpretował przepisy prawa materialnego i procesowego. • Uzasadnienie wyroku Sądu Okręgowego jest niejasne i wadliwe.
Godne uwagi sformułowania
postępowanie kasacyjne ma doprowadzić do wyeliminowania z obrotu prawnego orzeczeń wydanych z rażącym naruszeniem prawa • fundamentalna wartość w procesie orzekania, a także jedna z podstawowych cech niezawisłego sędziego to bezstronność • przepis art. 212 § 1 k.k. traktowany jest przy tym niejednokrotnie jako przepis krępujący wolność debaty publicznej • ingerencja prawa karnego w taką debatę następować powinna tylko w skrajnych przypadkach • brak jest podstaw do oddalenia kasacji jako oczywiście bezzasadnej
Skład orzekający
Jarosław Matras
przewodniczący
Jerzy Grubba
członek
Michał Laskowski
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja granic wolności słowa w kontekście krytyki grup społecznych, w szczególności w sprawach o zniesławienie."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i zarzutów kasacyjnych, a jego zastosowanie wymaga analizy kontekstu i granic wolności wypowiedzi.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy konfliktu między wolnością słowa a ochroną przed zniesławieniem, w kontekście wrażliwej tematyki LGBT, co budzi duże zainteresowanie społeczne i prawnicze.
“Czy krytyka LGBT to zawsze zniesławienie? Sąd Najwyższy rozstrzyga.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.